Budynek przy ul. Ignacego Daszyńskiego 8a w Kłodzku

Budynek przy ul. Ignacego Daszyńskiego 8a w Kłodzku – budynek położony przy Ignacego Daszyńskiego w KłodzkuKłodzko. Plan miasta, 1:10 000, wyd. 3, PPWK, Wrocław – Warszawa 1999. powstały na początku XX wieku z przeznaczeniem na cele gospodarczeGminny Rejestr Zabytków Miasta Kłodzka. [on-line] [dostęp: 2026-01-07]. Obiekt wraz z przylegającym do niego parkingiem stoi na działce o numerze 110 w obrębie katastralnym Centrum o powierzchni 438 m²Dane katastralne na podstawie Systemu Informacji Przestrzennej Miasta Kłodzka. [on-line] [dostep: 2026-01-08]. W wykazie zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków miasta Kłodzka nieruchomość ta figuruje pod numerem 140Opis zabytku o pozycji nr 140 w Gminnym Rejestrze Zabytków Miasta Kłodzka. [on-line] [dostęp: 2026-01-08].

Lokalizacja Budynek znajduje się w północnej części ulicy Ignacego Daszyńskiego w Kłodzku (przed wojną Minoritenstraße), po lewej stronie tej arterii pod numerem 8a. Znajduje się on w centrum miasta, na terenie historycznego Przedmieścia Piasek, na wyspie o tej samej nazwie. Od strony wschodniej obiekt przylega bezpośrednio do muru kanału Młynówka. Do 2015 roku do jego południowej strony przylegała niewielka dobudówka o powierzchni 71 m², będąca magazynem sąsiedniej restauracji, mieszczącej się przy ul. Daszyńskiego 10. Wschodnie otoczenie budynku tworzy duży plac - aktualnie prywatny parkingInteraktywny plan Kłodzka dostępny na stronie internetowej Urzędu Miasta. [on-line] [dostep: 2026-01-08].

Historia W miejscu dzisiejszego budynku znajdowało się od połowy XIX wieku kilka niewielkich drewnianych zabudowań gospodarczych, widocznych na planachM. Krause, Plan von Glatz. Entworfen und gezeichnet, 1:4500, Flemming, Glogau 1896. [on-line] [dostęp: 2026-01-08] i fotografiach z tego okresu, należące wraz z całą parcelą do Gerharda Kittmanna, niemieckiego kupca. Cała ta posiadłość wraz z głównym budynkiem położonym przy ul. Daszyńskiego 8 (powstał w 2 ćwierci XIX wieku) otoczona była drewnianym płotemPocztówka z Kłodzka wysłana 27 lipca 1903 roku autorstwa A. Grogera z Bystrzycy Kłodzkiej. [on-line [dostęp: 2026-01-07].

240px|thumb|left|Armia Czerwona wkracza do Kłodzka w maju 1945 roku. Po prawej stronie widoczny fragment budynku przy ul. Daszyńskiego 8a wraz ze stacją benzynową „Shella” W 1. dekadzie XX wieku w związku z rozwijającą się w Niemczech motoryzacją, Kittmann zdecydował się na postawienie w tym miejscu murowanego budynku przeznaczonego na warsztaty samochodowe. Całość pierwotnie miała być otoczona ponownie płotem, jednak ostatecznie zrezygnowano z niego z powodu wybudowania na placu obok stacji benzynowej Shella w 1910 roku. W latach świetności jej wydajność wynosiła 10 tysięcy litrów benzyny sprzedawanej miesięcznieHistoria budynku przy ul. Daszyńskiego 8a w Kłodzku na stronie „polska-org” [on-line] [dostęp: 2026-01-07]. W 1926 roku Kittmanowie sprzedali obiekt, pozostawiając w swoim posiadaniu stację paliwW źródłach jeszcze w 1939 roku figuruje przedsiębiorstwo pod nazwą Kittmann Gerhard, Shell-Tankstelle.K. Kuchta, Ulica Ignacego Daszyńskiego, (w:) „Ulice i place Kłodzka”, maszynopis pracy proseminaryjnej z historii, Wrocław 2011..

Po zakończeniu II wojny światowej budynek wraz z działką obok przeszedł pod polską administrację i został skomunalizowany. Stacja benzynowa działała pod szyldem Centrali Produktów Naftowych (CPN) do 1955 roku, kiedy to została wyburzona. Sam obiekt mieszczący warsztaty samochodowe stał się siedzibą działającego tu kłodzkiego oddziału Polskiego Związku Motorowego.

Na początku XXI wieku obiekt przeszedł gruntowną rewitalizację (wymiana dachówki, stolarki okiennej i przebudowę wewnątrz). Do części pomieszczeń wprowadziły się: szkoła języków obcych „Glacensis” (od 2008 roku „Unit”) oraz szkoła policealna „Żak”. W 2018 roku budynek został opuszczony przez Auto Mobil Klub Kłodzko (następcę PZMot-u)Historia budynku przy ul. Daszyńskiego 8a w Kłodzku na stronie „fotopolska.eu”. [on-line] [dostęp: 2026-01-06]. Współcześnie działa w nim niepubliczny żłobek „Twórcza Kraina” założony przez wrocławski oddział regionalny Towarzystwa Wiedzy PowszechnejInformacja na stronie Niepublicznego Żłobka „Twórcza Kraina”. [on-line] [dostęp: 2026-01-08]. Pozostałe pomieszczenia zostały zaadaptowane do funkcji mieszkalnychDane na podstawie informacji uzyskanych w Wydziale Gospodarki Mieniem Komunalnym i Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta Kłodzka według stanu na styczeń 2026 roku..

Architektura 220px|thumb|Budynek widoczny od strony ul. Daszyńskiego Budynek położony przy ulicy Daszyńskiego 8a w Kłodzku wzniesiony jest na planie zbliżonym do prostokąta. Ma dwie kondygnacje, poddasze użytkowe i jest podpiwniczonySłownik geografii turystycznej Sudetów”, pod red. M. Staffy, tom 15, Wrocław 1994, s. 230.. Fasada (elewacja wschodnia) jest siedmioosiowa i składa się z trzech elementów: parteru, dwóch kondygnacji oraz ozdobnego szczytu znajdującego się nad ostatnią z nich. Utrzymana jest ona w estetyce historyzującej secesji z wyraźną inspiracją neorenesansową i eklektycznym doborem detali.

Parter budynku jest wyraźnie wydzielony za pomocą gzymsu podokiennego od wyższych kondygnacji. Zachowuje on prostą, poziomą linię, funkcjonalną, co jest typowe dla dawnych obiektów usługowych. Posiada on duże otwory witrynowe, prostokątne osadzone regularnie w osi budynku. obramowane subtelnymi, lecz wyraźnymi listwami tynku. Parter ma mocniejszy profil konstrukcyjny i nosi ślady współczesnej adaptacji po kapitalnym remoncie obiektu, jaki miał miejsce na początku XXI wiekuDane uzyskane w Auto Mobil Klubie Kłodzka dotyczące remontu kapitalnego nieruchomości przy ul. Daszyńskiego 8a w Kłodzku z przeznaczeniem na cele usługowo-mieszkalne..

210px|thumb|left|Ozdobny szczyt widoczny w fasadzie budynku Pierwsze piętro posiada regularnie rozmieszczone okna w trzech głównych osiach budynku. Każde z nich ma ozdobne obramowania wykonane w tynku albo sztukaterii z delikatnymi opaskami i gzymsikami nadokiennymi. W linii okien można też zauważyć: parapety dekoracyjne, subtelne listwy narożne, które mają za zadanie podkreślić pionową strukturę fasady.

Drugie piętro w zasadzie zachowuje ten sam rytm, co pierwsze, ale jego dekoracja jest bardziej łagodniejsza, tworząc przy tym akcent hierarchii elewacji. Dekoracja nadokienna jest mniej bogata niż na piętrze pierwszym. W budynku tym wykorzystano różnorodne elementy dekoracyjne jakimi są: gzymsy poziome - oddzielają poziomy elewacji i porządkują rytm okien, listwy pionowe - lekko wysunięte, dzielą elewację na segmenty i podkreślają wysokość obiektu, gzyms wieńczący - nad drugim piętrem, wyraźnie zarysowuje koniec fasady przechodząc w ozdobny szczyt.

Wspominany wyżej ozdobny szczyt znajdujący się nad drugą kondygnacją w jej centralnej części i jest najbardziej reprezentacyjnym elementem budynku. Ponadto zawiera tzw. „pseudoryglówkę” stylizowaną na mur pruski (Fachwerk).

250px|right|thumb|Zachodnia elewacja budynku przy ul. Daszyńskiefgo 8a położona wzdłuż kanału Młynówka Fasada została wykonana jest z tynku dekoracyjnego na podłożu murowanym. Ma ona różne faktury i nasycenia, które tworzą głębie fasady poprzez płaskie pola, wypukłe listwy sztukatorskie, detale nadokienne i nadparapetowe.

Dach budynku jest dwuspadowy, o umiarkowanym nachyleniu, kalenicowy, oparty na wyraźnym gzymsie koronującym. Historycznie kryty jest dachówką ceramiczną. Jego forma jest podporządkowana elewacji i pełni funkcję zamykająca kompozycję architektoniczną budynku, zgodnie z zasadami historyzmu przełomu XIX i XX wieku.

Zachodnia elewacja budynku jest znacznie uboższa. Podzielona jest na osiem osi. Ponadto na drugim pietrze znajdują się dwa zamurowane otwory okienne (blenda architektoniczna). Elewacja ta poza tym została pozbawiona cech ozdobnych zachowując swą klastyczną prostotę. W dolnej części tej elewacji widoczne jest usytuowanie budynku wzdłuż Młynówki, ponieważ jego zabudowania parteru i piwnicy pozbawione otworów okiennych wrastają się w mur kanału.

Ciekawostki Według raportu Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA) Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej z lipca 1958 roku dotyczącego Kłodzka i załączonego do niego mapy, w budynku tym miała stacjonować Komenda Powiatowa Milicji ObywatelskiejSchematyczny plan Kłodzka - załącznik do raportu CIA nr CIA-RDP80T00246A043500030001-5 datowanego na 25 lipca 1958. [on-line] [dostęp: 2026-01-08].

Przypisy

Bibliografia Marek Staffa (redakcja), „Słownik geografii turystycznej Sudetów”, tom 15, Wrocław, I-BiS, 1994, . Krystian Kuchta, Ulica Ignacego Daszyńskiego w Kłodzku, (w:) „Ulice i place Kłodzka”, maszynopis pracy proseminaryjnej, Wrocław 2011.

Linki zewnętrzne Budynek przy ul. Ignacego Daszyńskiego 8a w Kłodzku na stronie „polska-org” [on-line[] [dostęp: 2026-01-08] Budynek przy ul. Ignacego Daszyńskiego 8a w Kłodzku na stronie „fotopolska.eu” [on-line[] [dostęp: 2026-01-08]

Kategoria:Budynki mieszkalne w Kłodzku