Regiment dragonii koronnej Andrzeja Potockiego – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego, wojny moskiewskiej i II wojny północnej).

Formowania i zmiany organizacyjne Dragonia jako rodzaj wojsk zaciężnych zaliczanych do „ludu ognistego” była w zasadzie piechotą, konie bowiem służyły jej wyłącznie do przemarszów, a walczyła głównie pieszo. Regimenty dragońskie liczyły przeciętnie 400–600 porcji. Sztab regimentu obejmował zazwyczaj pułkownika, majora, kwatermistrza, wachmejsterlejtenanta, furiera, cyrulika, dobosza i profosa. Regiment dzielił się na 6 kompanii (w tym lejbkompania pułkownika).

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.

Przygotowania do nowej wojny z Rosją czynione były od dłuższego czasu. Zrujnowana prowadzeniem walk na kilku frontach w latach 50. XVII wieku Rzeczypospolita podjęła jeszcze jeden wysiłek i wystawiła siły zbrojne liczące około 60 000 koni i porcji, czyli około 54 000 żołnierzy. Z końcem 1659 armia koronna utrzymywała oddziały w sile około 39 000 stawek żołdu, a litewska około 20 000 koni i porcji. Przygotowania do kampanii przeciw Moskwie w 1660 cechowało tworzenie wielu nowych jednostek przy jednoczesnym spadku liczebności poszczególnych oddziałów w porównaniu z 1659.

Na naradzie wojennej odbytej w maju 1660 w Warszawie, postanowiono zachować podział sił i środków na trzy grupy: hetmana wielkiego koronnego Stanisława Rewy Potockiego, działającą wraz z Tatarami na Ukrainie, wojewody ruskiego Stefana Czarnieckiego wraz z Litwinami na Białorusi i hetmana polnego koronnego Jerzego Lubomirskiego pozostającą w odwodzie.

Będący w grupie hetmana wielkiego koronnego, regiment dragonii oboźnego koronnego (wojewody bracławskiego) Andrzeja Potockiego liczył 495 porcji i w sierpniu 1660 ześrodkował się pod Tarnopolem. W tym czasie posiadał w 6 kompaniach 12 oficerów i 310 szeregowych.

Regiment wziął udział w walkach z armią rosyjską Wasyla Szeremietiewa pod Lubarem i pod Cudnowem i z dążącą jej na odsiecz armią kozacką Jerzego Chmielnickiego (atamana Tymofieja Cieciury ). W czwartym kwartale 1660 regiment dragonii wojewody bracławskiego Andrzeja Potockiego liczył 496 porcji.

Planowana przez króla i dowódców polskich wyprawa w 1661 nie doszła do skutku. Na przeszkodzie jej przeprowadzenia stanęła konfederacja koronna (Związek Święcony) zorganizowana w wyniku fermentu w wojskach, jaki z powodu niewypłacania żołdu z niespotykaną siłą ogarnął całe wojsko koronne. Regiment dragonii Andrzeja Potockiego przystąpił do konfederacji.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Regimenty dragonii I Rzeczypospolitej Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w wyprawie cudnowskiej (1660) Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Oddziały wojsk zaciężnych Kategoria:Dragonia koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Dragonia koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Dragonia koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały wojskowe Potockich herbu Pilawa