Kalina Bahneva (bułg. Калина Бахнева; ur. 1955) – bułgarska literaturoznawczyni, polonistka, tłumaczka literatury polskiej. Doktor habilitowana, profesor Uniwersytetu Bielsko-Bialskiego (dawniej Akademii Techniczno-Humanistycznej) oraz docent Uniwersytetu Sofijskiego im. św. Klemensa z Ochrydy. W swojej pracy naukowo-badawczej zajmuje się historią literatury polskiej XIX i XX wieku, komparatystyką literacką oraz recepcją literatury polskiej w Bułgarii.
Życiorys i kariera naukowa Stopień naukowy doktora uzyskała na podstawie rozprawy poświęconej analizie rosyjskich i angielskich przekładów poezji Bolesława Leśmiana w aspekcie intertekstualnym.
Od lat 90. XX wieku związana zawodowo z Uniwersytetem Sofijskim im. św. Klemensa z Ochrydy w Sofii, gdzie pracuje w Katedrze Slawistyki na Wydziale Filologii Słowiańskich. Równolegle rozwija karierę naukową w Polsce – jest wieloletnią wykładowczynią Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej (obecnie Uniwersytet Bielsko-Bialski), gdzie objęła stanowisko profesora w Katedrze Polonistyki na Wydziale Humanistyczno-Społecznym.
Należy do Stowarzyszenia „Bristol” Polskich i Zagranicznych Nauczycieli Kultury Polskiej i Języka Polskiego jako Obcego. Zasiada również w Radzie Naukowej wydawanego przez bielską uczelnię czasopisma „Media i Społeczeństwo”.
Jej działalność dydaktyczna obejmuje wykłady z zakresu historii literatury polskiej oraz przekładoznawstwa. Prowadzi również wykłady otwarte popularyzujące kulturę polską (m.in. cykl „Literatura polska – znana i nieznana”).
Zainteresowania badawcze Prace badawcze Kaliny Bahnevej koncentrują się na polsko-bułgarskich związkach literackich oraz teorii przekładu artystycznego. Główne obszary jej zainteresowań to: historia literatury polskiej okresu modernizmu i dwudziestolecia międzywojennego, poetyka przekładu literackiego (w szczególności poezji i dramatu), recepcja twórczości polskich pisarzy w Bułgarii (m.in. Czesława Miłosza, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Tadeusza Różewicza), motywy antyczne w literaturze polskiej.
Analizowała m.in. bułgarskie przekłady poezji Czesława Miłosza oraz dramaturgię Janusza Głowackiego (np. sztukę Antygona w Nowym Jorku). Prowadzi także badania nad obecnością motywów kulinarnych w twórczości Witkacego.
Twórczość i publikacje Kalina Bahneva jest autorką monografii, prac zbiorowych oraz licznych artykułów naukowych, a także tłumaczką literatury polskiej na język bułgarski.
Monografie i prace pod redakcją Preselenieto na chudożestwenoto słowo (bułg. Преселението на художественото слово; pol. Wędrówki słowa poetyckiego), Sofia 1993 – studium poświęcone poetyce bułgarskich przekładów polskiej poezji romantycznej i modernistycznej oraz francuskiego symbolizmu. Człowiek w tradycji judeo-chrześcijańskiej: wybrane zagadnienia, Bielsko-Biała: Wydawnictwo ATH, 2011 (współredakcja z J. Szarlejem). Hellas and Rome in Polish Literature of the 19th and 20th Centuries (Selected Aspects), Sofia: Paradigma, 2019, – anglojęzyczna monografia dotycząca recepcji antyku w literaturze polskiej.
Tłumaczenia Przełożyła na język bułgarski m.in. dramaty Stanisława Ignacego Witkiewicza (m.in. Mątwę i Metafizykę dwugłowego cielęcia). Jest również autorką przekładów poezji Czesława Miłosza oraz Tadeusza Różewicza.
Wybrane artykuły Miłosz dla bibliofilów, „Postscriptum Polonistyczne” 2011, nr 1. Nienasyceni: o tym co jedzą bohaterowie (dramatów) Witkacego, „Postscriptum Polonistyczne” 2011, nr 2. Literatura polska w przekładach na język bułgarski… Czasopisma literackie w latach 1990—2007, „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2009, t. 1. Dramat „Antygona w Nowym Jorku” Janusza Głowackiego – uniwersalizacja przez „zwierzęcość”, „Postscriptum Polonistyczne” 2013, nr 1.
Nagrody i odznaczenia Za działalność na rzecz promocji kultury polskiej oraz wkład w rozwój polsko-bułgarskiej współpracy naukowej otrzymała m.in.: Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (1991), Pierwsza Nagroda Związku Tłumaczy Bułgarskich (1994), Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi RP (2014) – za wybitne zasługi w rozwijaniu polsko-bułgarskiej współpracy kulturalnej i naukowej, Nagroda i Medal Zygmunta Glogera I stopnia (2022) – za całokształt działalności naukowej i upowszechnianie literatury polskiej za granicą.
Przypisy
Kategoria:Bułgarscy historycy literatury Kategoria:Tłumacze literatury polskiej Kategoria:Poloniści Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Sofijskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Urodzeni w 1955