Maorysek żółtogłowySystematyka i nazwy polskie za: , maorysek leśny (Mohoua ochrocephala) – gatunek małego ptaka z rodziny maorysków (Mohouidae). Endemit Wyspy Południowej Nowej Zelandii. W przeszłości pospolity ptak leśny, którego populacja drastycznie spadła po introdukowaniu na wyspę szczurów i gronostajów.
Taksonomia Gatunek został opisany w 1789 roku przez niemieckiego zoologa Johanna Friedricha Gmelina w jego zaktualizowanej, trzynastej edycji linneuszowskiego Systema Naturae. Razem z muchołówkami umieścił go w rodzaju Muscicapa i nadał mu nazwę Muscicapa ochrocephala. Epitet gatunkowy jest połączeniem starogreckich słów ωχρος ōkhros i -κεφαλος -kephalos, oznaczających odpowiednio „bladożółty” i -„głowy”. W 1837 roku René Lesson zaproponował nowy rodzaj Mohoua, do którego gatunek należy do dzisiaj. Nazwa rodzaju pochodzi od mōhoua, nazwy maoryska żółtogłowego w języku maoryskim.
Nie wyróżnia się podgatunków. Dawniej za podgatunek maoryska żółtogłowego uznawany był maorysek białogłowy (Mohoua albicilla).
Morfologia Długość ciała 14–15 cm; masa ciała 28–32 g .
Głowa, gardło, szyja i pierś jaskrawożółte. Czubek głowy i kark z różną liczbą oliwkowych plamek. Dolna część brzucha jasnoszarobiała. Wierzch ciała oliwkowobrązowy, przechodzący w oliwkowy na pokrywach nadogonowych. Lotki ciemnobrązowe, pokrywy skrzydeł żółtawobrązowe. Ogon ciemnooliwkowożółty. Tęczówka ciemnobrązowa; dziób i nogi czarne. Generalnie obie płcie są do siebie bardzo podobne, choć niektóre samice mają więcej plamek na głowie.
Zasięg występowania Gatunek jest endemiczny dla Wyspy Południowej Nowej Zelandii. W XIX wieku był powszechny w bukanowych lasach Wyspy Południowej i Wyspy Stewart, jednak na początku XX wieku jego populacja zaczęła drastycznie spadać z powodu introdukcji na wyspy szczura śniadego i gatunków ssaków z rodziny łasicowatych. Gniazdowanie w dziuplach drzew szczególnie narażało ptaki na ataki ze strony drapieżników.
Obecnie gatunek występuje na jedynie 5% swojego pierwotnego obszaru występowania.
Ekologia i zachowanie Pożywienie Maorysek żółtogłowy spędza większość czasu na poszukiwanie pożywienia. Podstawę diety stanowią gąsienice owadów z rzędu Lepidoptera, poza tym jedzą również nasiona, owoce i nektar.
Rozmnażanie Gatunek charakteryzuje gniazdowanie kooperatywne – ptaki inne niż rodzice pomagają w opiece nad pisklętami. Gniazda budują w dziuplach, jako budulca używając m.in. mchu i trawy. Samica składa od jednego do pięciu jaj, a w przypadku dostatecznej ilości pożywienia para może wyprowadzić dwa lęgi w sezonie, który trwa od października do grudnia.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN maorysek żółtogłowy od 2022 roku klasyfikowany jest jako gatunek bliski zagrożenia (NT – Near Threatened); wcześniej, od 2005 roku uznawano go za gatunek zagrożony (EN, Endangered), a od 1994 za gatunek narażony (VU, Vulnerable). Liczebność populacji szacowana jest na 5000 – 20 000 dorosłych osobników, a jej trend oceniany jest jako spadkowy.
W Nowej Zelandii maorysek żółtogłowy jest objęty ochroną jako zagrożony gatunek endemiczny. Populacje tego ptaka zostały z powodzeniem translokowane przez człowieka na niewielkie wyspy pozbawione gatunków inwazyjnych, w tym na wyspy Breaksea i Ulva.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Maoryski Kategoria:Ptaki Nowej Zelandii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1789 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Friedricha Gmelina