OSU-35K (pol. Okrętowy System Uzbrojenia 35 mm – okrętowy system uzbrojenia 35 mm) jest polskim okrętowym zdalnie sterowanym stanowiskiem uzbrojenia i systemem artyleryjskim obrony bezpośredniej produkowanym przez PIT-RADWAR. Uzbrojony w automatyczną armatę 35 mm Oerlikon KDA jest przeznaczony do obrony okrętów nawodnych przed różnymi typami manewrujących celów powietrznych, takimi jak pociski przeciwokrętowe, bezzałogowe statki powietrzne oraz samoloty i statki powietrzne o wirnikach nośnych, a także do zwalczania celów nawodnych i nadbrzeżnych. System znajduje się na uzbrojeniu Marynarki Wojennej RP na niszczycielach min proj. 258 (typu Kormoran II) i jest planowany jako element uzbrojenia fregat proj. 106 (typu Wicher).
Rozwój Rozwój OSU-35K rozpoczął się w 2012 roku, gdy Dowództwo Marynarki Wojennej przedstawiło do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) propozycję opracowania okrętowego systemu uzbrojenia uzbrojonego w armatę KDA. 19 grudnia 2012 NCBR podpisało umowę z konsorcjum składającym się z Wojskowej Akademii Technicznej (lider), Akademii Marynarki Wojennej, spółki Bumar Elektronika S.A. (obecnie PIT-Radwar S.A.) oraz Zakładów Mechanicznych Tarnów S.A. W pierwszej kolejności zakładano opracowanie i przetestowanie prototypu systemu o nazwie OSU-35. Wyniki prób prototypu oraz doświadczenia z jego rozwoju miały stanowić podstawę do zaprojektowania nowej, produkcyjnej odmiany systemu – OSU-35K.
W 2013 roku zaprezentowano pierwsze wizualizacje OSU-35, przedstawiające konwencjonalną konstrukcję z armatą umieszczoną w całkowicie zabudowanej, kanciastej wieży. System OSU-35 składa się z czterech głównych komponentów: wieży AM-35 (Armata Morska – armata morska) uzbrojonej w armatę KDA, głowicy optycznej ZGS-158M (Zintegrowana Głowica Śledząca – integrated tracking head), głównego stanowiska kierowania ogniem oraz rezerwowego stanowiska kierowania ogniem. left|thumb|Korweta ORP Kaszub z systemem OSU-35 w Bazie Marynarki Wojennej w Gdyni (2017). Prototyp OSU-35 przeszedł próby pod koniec 2015 roku na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych w Ustce, po czym w maju 2016 zamontowano go na korwecie ZOP ORP Kaszub w celu przeprowadzenia prób morskich. Wieżę AM-35 zamontowano na nadbudówce, zastępując rufową podwójnie sprzężoną armatę 23 mm ZU-23-2M Wróbel, natomiast głowicę ZGS-158M umieszczono na śródokręciu, tuż za masztem radarowym. Próby trwały dwa lata i zakończyły się 21 lipca 2018 roku, gdy OSU-35 został formalnie przyjęty do służby.
Doświadczenia zdobyte podczas projektowania i testów OSU-35 umożliwiły rozpoczęcie prac nad nową wersją systemu o nazwie OSU-35K. Wariant ten miał być lżejszy i bardziej kompaktowy, ponieważ planowano jego optymalizację pod kątem montażu na niszczycielach min klasy Kormoran II (stąd nazwa). Konstrukcję wieży zmieniono na otwartą, o układzie bardziej zbliżonym do MLG 27 lub Mk 38. Pierwsze wizualizacje systemu pojawiły się w 2020 roku, a bardziej szczegółowy model zaprezentowano podczas targów MSPO 2021. Prototyp systemu testowano latem 2022 roku na poligonie Mesko w Skarżysku-Kamiennej. thumb|Niszczyciel min ORP Albatros z zamontowanym systemem OSU-35K w Szczecinie (2024). 19 września 2022 Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) ogłosiła, że dwie jej spółki – PIT-Radwar oraz PGZ Stocznia Wojenna – podpisały kontrakt na dostawę trzech systemów OSU-35K dla trzech pierwszych niszczycieli min proj. 258: ORP Kormoran (601), ORP Albatros (602) oraz ORP Mewa (603). 12 listopada 2022 wieżę AM-35K zamontowano na niszczycielu min ORP Mewa w celu sprawdzenia zamienności systemów pomiędzy okrętami tej klasy. Pierwszym okrętem w pełni zintegrowanym z OSU-35K był ORP Albatros, który otrzymał system pod koniec listopada. W połowie 2023 roku prototyp systemu zakończył próby morskie na pokładzie ORP Albatros, po czym OSU-35K został oficjalnie przyjęty do służby we wrześniu. Później w 2023 roku prototyp OSU-35K został zdemontowany z ORP Albatros i zwrócony do PIT-Radwar.
Podczas MSPO 2024 PIT-Radwar zaprezentował demonstrator technologii radiolokatora AESA pasma X „Tuga”. O zasięgu wykrywania do 50 km „Tuga” ma być wykorzystywana jako sensor dla systemów VSHORAD oraz CIWS, takich jak OSU-35K. Może być używana samodzielnie lub zintegrowana w hybrydowym sensorze radiolokacyjno-optycznym. Podczas tych targów pokazano również prototyp lądowego systemu przeciwlotniczego SA-35. Składa się on z systemu OSU-35K (najprawdopodobniej prototypu zdemontowanego z ORP Albatros) zamontowanego na ciężarówce Jelcz 663.45 (6×6) i ma zapewniać obronę punktową obiektów stacjonarnych, takich jak infrastruktura krytyczna, miasta lub baterie rakietowych zestawów przeciwlotniczych.
Opis Uzbrojenie Uzbrojeniem systemu we wszystkich jego odmianach jest jedna automatyczna armata 35 mm Oerlikon KDA produkowana przez HSW na podstawie licencji uzyskanej w 1995 roku na potrzeby anulowanego programu samobieżnej armaty przeciwlotniczej Loara. Armata działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych, strzela z szybkostrzelnością 550 strz./min i jest zasilana taśmowo z obu stron z dwóch magazynów po 100 nabojów. Dwustronne zasilanie armaty KDA odróżnia ją od innych działek rodziny KD, ponieważ umożliwia użycie dwóch typów amunicji (zwykle FAPDS i ABM) i przełączanie się między nimi w zależności od rodzaju celu, co zwiększa elastyczność systemu w porównaniu z systemami opartymi na działku KDC (np. Gökdeniz, Korkut lub Göker) albo KDG (Millenium, Skynex lub MANTIS).
AM-35 Wieża AM-35 (Armata Morska 35 mm – armata morska 35 mm) jest wizualnie podobna do wieży systemu Oerlikon Millenium; armata znajduje się centralnie w zabudowanej, kanciastej osłonie. Amunicja jest przechowywana w dwóch pionowo ustawionych bębnach (każdy wyposażony w mechanizm hamujący kontrolujący szybkość podawania), umieszczonych w przedniej części wieży, i podawana przez sztywne, a następnie elastyczne kanały podawcze. Zużyte łuski są wyrzucane do przodu przez kanał pod armatą. Wieża ma zakres obrotu w poziomie 175° na każdą burtę (na ORP Kaszub było to 130° na każdą burtę), a kąty podniesienia armaty wynoszą od −10° do +80°. Prędkość obrotu i elewacji wynosi 2 rad/s (~114°/s), przy przyspieszeniu 2 rad/s². Na armacie zamontowano rezerwowy celownik optyczny, umożliwiający niezależne śledzenie celów w razie uszkodzenia głównego celownika. Masa systemu wieżowego wynosi około 4,3 t, długość 2,93 m (bez lufy), szerokość 2,61 m, wysokość nad pokładem 1,76 m (2,47 m wraz z częścią przechodzącą przez pokład), a średnica pierścienia wieży 2,12 m.
AM-35K AM-35K jest konstrukcją znacznie odmienną, bardziej zbliżoną do zdalnie sterowanych stanowisk uzbrojenia montowanych na pojazdach opancerzonych. Wieża jest bardziej otwarta i wykonana w większości z włókna węglowego. Armata jest zamontowana na zewnątrz i osłonięta osłoną chroniącą ją przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Dwie skrzynki amunicyjne umieszczono u podstawy wieży, skąd amunicja jest podawana elastycznymi, a następnie sztywnymi kanałami. Elastyczne kanały są chronione kompozytowymi osłonami, aby zapobiegać problemom z podawaniem. Zużyte łuski są wyrzucane w dół, za mocowaniem wieży. Masa wieży AM-35K bez amunicji wynosi około 3,3 t, może obracać się bez ograniczeń, a kąty podniesienia armaty wynoszą od −10° do +85°. Osłona armaty jest wyposażona w kamerę 3,2 Mpix (1920×1080) przeznaczoną do zwalczania celów z rezerwowego stanowiska kierowania ogniem w przypadku uszkodzenia głównej głowicy celowniczej lub systemu zarządzania walką okrętu.
Sensory ZGS-158M System celowniczy OSU-35, ZGS-158M (Zintegrowana Głowica Śledząca – integrated tracking head), jest oparty na systemie zastosowanym w wozie dowodzenia i kierowania ogniem WD-95 używanym w 57 mm lądowych bateriach przeciwlotniczych systemu Blenda w Marynarce Wojennej i składa się z kamery dziennej i termowizyjnej, dalmierza laserowego (o częstotliwości pomiaru 20 Hz) oraz systemu identyfikacji swój-obcy IKZ-02. Głowica jest montowana niezależnie od wieży, aby eliminować drgania powodowane strzałami. Masa głowicy wynosi około 350 kg; ma ona nieograniczony obrót w poziomie, kąty podniesienia od −10° do +85° oraz prędkość obrotu i elewacji 3 rad/s (~172°/s), przy przyspieszeniu 4,5 rad/s² (~258°/s²).
ZGS-35K Głowica ZGS-35K jest wykonana w większości z włókna węglowego i składa się z kamery dziennej i termowizyjnej, dalmierza laserowego oraz systemu identyfikacji swój-obcy IKZ-50P. Dalmierz laserowy ma maksymalny zasięg 30 km i częstotliwość pomiaru 30 Hz, co pozwala systemowi na precyzyjne zwalczanie szybko poruszających się celów przy użyciu amunicji programowalnej. Kamera dzienna pracuje w zakresie długości fal 350–700 nm i ma zasięg wykrycia 25 km dla celu o wymiarach 2,3 × 2,3 m, natomiast kamera termowizyjna pracuje w zakresie 3,5 μm i może wykryć cel tej samej wielkości z odległości 15 km. Głowica ma nieograniczony obrót w poziomie, kąty podniesienia od −10° do +85° i waży 145 kg. thumb|Prototyp radaru „Tuga” zintegrowany z głowicami optycznymi i dalmierzem laserowym, MSPO 2024.
Radar Tuga Jedną z planowanych ról radaru „Tuga” jest integracja z sensorami optycznymi OSU-35K i pełnienie roli radaru kierowania ogniem systemu. Radar wykorzystuje technologię GaN i pracuje w paśmie X. Zasięg wykrywania wynosi do 50 km, przy czym małe cele (mikrobezzałogowce, o RCS 0,01 m2) mają być wykrywane do 5 km. Dzięki technologii AESA pojedyncza antena pokrywa 90° w azymucie i 33° w elewacji.
Amunicja W systemach OSU-35 i OSU-35K stosuje się trzy typy amunicji: FAPDS-T, TP-T oraz ABM, określane łącznie nazwą SAP-35 (System Amunicji Programowalnej 35 mm – 35 mm Programmable Ammunition System). Amunicja FAPDS i TP została opracowana pod koniec XX wieku na potrzeby programu Loara przed jego anulowaniem. Amunicja FAPDS umożliwia zwalczanie celów na większych odległościach (do 5,5 km w porównaniu z 3,5–4 km dla większości 35 mm nabojów ABM) oraz ułatwia zwalczanie szybko poruszających się celów dzięki większej prędkości pocisku. Rozwój amunicji rozcalającej rozpoczął się w drugiej dekadzie XXI wieku w związku z programami San i Noteć, które miały zastąpić lądowe 57 mm systemy obrony przeciwlotniczej Marynarki Wojennej. Amunicja przeszła próby zakładowe w 2019 roku, a 12 grudnia 2022 NCBR oraz konsorcjum składające się z Wojskowej Akademii Technicznej (lider), PIT-Radwar S.A. i Mesko S.A. podpisały umowę dotyczącą badań i wdrożenia amunicji rozcalającej SAP-35. Amunicja ma być gotowa do produkcji seryjnej i służby do połowy 2025 roku.
Amunicja SAP-35 jest podobna do niemieckiej AHEAD; także jest programowana na wylocie lufy (przez bardzo podobny, cylindryczny programator indukcyjny) i składa się ze 152 wolframowych podpocisków, z których każdy waży około 3,3 g, uwalnianych w zadanej odległości. W połączeniu z wysokoczęstotliwościowym dalmierzem laserowym amunicja programowalna umożliwia zwalczanie szybko poruszających się i manewrujących celów na dystansie do 3,5 km. Podpociski mają zdolność penetracji 7 mm RHA bezpośrednio po uwolnieniu, co umożliwia użycie SAP-35 w zadaniach C-RAM. + Typ Oznaczenie Masa naboju (g) Masa pocisku (g) Masa ładunku rozrywającego (g) Prędkość wylotowa (m/s) Zasięg skuteczny (m) Przebijalność(mm RHA przy 60° z 1 km) FAPDS-T – 1460 380 – 1440 5500 brak danych ABM SAP-35 1850 750 brak danych 1050 3500 – TP-T – 1588 550 – 1180 3000 –
Użycie System OSU-35 został zamontowany na korwecie ORP Kaszub do prób w maju 2016 roku. Po przejściu prób system został formalnie przyjęty do służby w 2018 roku, a następnie zdemontowany z okrętu podczas remontu w 2022 roku. Podczas ćwiczeń Dywizjonu Okrętów Bojowych w październiku 2024 roku system ponownie zauważono na pokładzie ORP Kaszub.