mały|Fragment ołtarza z cudowną rzeźbą Chrystusa mały|Nawa główna (z lewej strony ołtarz Jezusa w Więzieniu) mały|Bazylika gorlicka, miejsce czci łaskami słynącej figury mały|Tablica z historią figury Jezusa z Gorlic Figura Pana Jezusa w Więzieniu (Jezusa Ubiczowanego) – figura Jezusa znajdująca się w bocznym ołtarzu bazyliki Narodzenia Najświętszej Marii Panny i sanktuarium Pana Jezusa w Więzieniu w Gorlicach, w województwie małopolskim. Figura otoczona jest kultem religijnym i uważana za cudowną.

Opis Drewniana barokowa figura przedstawia Chrystusa ubiczowanego i przywiązanego do słupa. Jezus jest przedstawiony nago, przepasany jedyne perizonium (przepaska). Jego nagie ciało jest pełne ran (ślady biczowania). Ręce skrępowane końcami łańcucha zwisającego z szyi, są przywiązane do kamiennego słupa. Głowa Jezusa jest podniesiona ku górze, pochylona lekko na prawe ramię. Twarz Jezusowa ukazana jest w pełni cierpienia. Wokół głowy znajduje się aureola.

Historia W jednym z bocznych ołtarzy bazyliki gorlickiej znajduje się łaskami słynąca figura Pana Jezusa Ubiczowanego znana jako figura Pana Jezusa w Więzieniu. Figura powstała ok. XVII w., jest to pełnoplastyczne dzieło nieznanego autora o naturalnych rozmiarach – 164 cm. Statua jest wykona w drewnie lipowym, polichromowana w technice olejnej w stylu barokowym. Początkowo figura Chrystusa znajdowała się w murowanej kaplicy tzw. „Więzienie Chrystusa” („Carceris Christi”) znajdującej się przy kościele (ok. 25 m, teren cmentarza przykościelnego). Kaplica ta była dwupoziomowa; w górnej części (nazwana „Ogrojcem”) znajdował się obraz przedstawiający scenę zdjęcia z krzyża, w dolnej części zwanej „Więzieniem” znajdował się ołtarz Matki Bożej Bolesnej oraz wspomniana figura Jezusa. Kaplica ta została ufundowana przez niejakiego Cieślika ok. 1700 r. Poświęcenia jej dokonał bp krakowski Kazimierz Łubieński między rokiem 1701 a 1705. W czasie pożarów miasta i kościoła w 1799 i 1874 roku kaplica nie została uszkodzona. Po pożarach oraz podczas budowy nowego kościoła w latach 1878–1890 kaplica pełniła rolę (zastępczego) kościoła parafialnego. Podczas I wojny światowej i bitwy pod Gorlicami (maj 1915) kościół parafialny i górna część kaplicy została zniszczona. Figura razem z dolną częścią kaplicy nie została uszkodzona i pełniła znowu rolę kościoła parafialnego. W 1925 r. dokończono odbudowę kościoła parafialnego, wówczas cudowna figura została do niego przeniesiona i umieszczona w starej drewnianej ambonie (nawa północna). W tym czasie uszkodzoną górną część kaplicy rozebrano, a jej dolną część zasypano ziemią. Na pamiątkę miejsca w 1965 została wmurowana tablica w ogrodzenie kościelne, wskazująca miejsce, gdzie znajdowała się kaplica „Więzienia Chrystusa”. Podczas remontu kościoła w 1959 usunięto starą ambonę, a statuę Jezusa przy słupie przeniesiono do prowizorycznego ołtarza. Z inicjatywy czciciela Jezusa w Więzieniu ks. Franciszka Gawlika, miejscowego proboszcza (pochodzącego z pobliskiej Moszczenicy, znającego kult Gorlickiego Jezusa) w 1961 r. figurę poddano renowacji i przygotowywano nowy ołtarz. Nowy ołtarz zaprojektował inż. Jan Budzidło, wykonany jest wyłącznie z kamienia i żelaza, podkreślając surowością więzienie Chrystusa (prace kamieniarskie wykonał Ludwik Kurdziel z Ptaszkowej, a metalowe Leon Przybyłowicz z Gorlic). Po powrocie cudownej figury Jezusa, 31 marca 1963 r. biskup tarnowski Jerzy Ablewicz (1925–1992 parafia należała do diecezji tarnowskiej) dokonał poświęcenia nowego ołtarza, gdzie została umieszczona na stałe figura.

Konserwacje figury W 1961 r. proboszcz ks. F. Gawlik po konsultacji z Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie oddał figurę do renowacji. Prace konserwatorskie wykonał Zbigniew Jaśkowski (artysta konserwator z Krakowa). Podczas prac zdjęto z rzeźby 9 warstw przemalówek olejnych, odkrywając pierwotną polichromię oraz dokonano impregnacji drewna. Podczas tej konserwacji zmieniono aureolę nad głową Chrystusa. W 2021 r. dokonano kolejnej konserwacji rzeźby. Prace konserwatorskie wykonano w Nowym Sączu, gdzie przywrócono łaskami słynącej figurze paletę pierwotnych barw (30 września 2001 r. bp Edward Białogłowski przewodniczył uroczystości wprowadzenia odrestaurowanej figury).

Kult Kult związany z łaskami słynącą figurą Pan Jezusa Ubiczowanego - Gorlickiego trwa nieprzerwanie od XVIII wieku (ok. 1700 r.). W ubiegłych wiekach do kaplicy tzw. „Więzienia Jezusa” przybywali oprócz gorliczan i okolicznych miejscowości także wierni z dalekich okolic oraz z Czech, Słowacji i Węgier. Do cudownej figury wstępowały też pielgrzymki zmierzające do pobliskiej Kobylanki – sanktuarium Pana Jezusa Ukrzyżowanego. Po poświęceniu nowego ołtarza w 1963 kult do Jezusa wzbogacił się o nowe formy modlitewne: na mocy zezwolenia ordynariusza tarnowskiego Jerzego Ablewicza wprowadzono w każdy wtorek (rano i wieczorem) specjalną nowennę do Pana Jezusa w Więzieniu; nabożeństwo składało się z mszy św. z wystawieniem Najświętszego Sakramentu w puszce, litanii do Najdroższej Krwi Chrystusa, specjalnej modlitwy do Jezusa, zakończone błogosławieństwem Najśw. Sakramentu. W tym czasie powstała lokalna pieśń: „Kiedy przed Tobą staję Jezu, Panie” – słowa napisał ks. Władysław Wójtowicz (jezuita), muzykę skomponował ks. prof. Teofil Górnicki (wikariusz gorlickiej parafii). Przy figurze znajdują się wota dziękczynne (drogocenne i liczne wota zostały zrabowane 23 kwietnia 1977 r.) oraz świecznik wotywny. Obecnie w każdy 3. wtorek miesiąca o godz. 8.00 odbywa się msza św. z homilią przy ołtarzu Pana Jezusa w Więzieniu w intencji zmarłych i żyjących czcicieli Chrystusa Ubiczowanego oraz w intencjach składanych przez parafian i pielgrzymów (z odczytaniem podziękowań i próśb). W każdy wtorek wielkiego postu w bazylice śpiewane są Godzinki o Męce Pańskiej. Przejawem kultu jest doroczny odpust ku czci Pana Jezusa w Więzieniu obchodzony w I. niedzielę wielkiego postu; wprowadzony staraniem miejscowego proboszcza ks. Bronisława Ryby od 1974 r. W czasie Triduum Paschalnego ołtarz Chrystusa Ubiczowanego jest ołtarzem adoracji tzw. Ciemnicy. Bazylika Narodzenia NMP w Gorlicach to równocześnie sanktuarium Pana Jezusa w Więzieniu; odwiedza je codziennie wiele osób, którzy udają się przed figurę Jezusa Ubiczowanego na prywatną modlitwę i na wieczystą adorację Najświętszego Sakramentu.

Modlitwa i pieśń do Pana Jezusa w Więzieniu +ModlitwaPieśńO najukochańszy, mój Jezu, ubity dla mnie, okrwawiony i umęczony.

Przez Twe Rany Przenajświętsze

proszę Cię i błagam pokornie,

wysłuchaj mnie w tej potrzebie,

którą przed Twym wizerunkiem

Tobie polecam…

Okaż mi się, o Jezu, miłosiernym,

bym Cię mógł jeszcze więcej wielbić,

kochać i dziękować Ci

przez wszystkie dni życia mego

i przez wieczność całą.

Amen.1. Kiedy przed Tobą staję Jezu Panie

i każdej świętej przyglądam się ranie,

wzruszony wołam, w żałości niezmiernej:

Przebacz mi, przebacz, Jezu miłosierny!

2. Bo to za grzechy moje skatowany,

stoisz przy słupie, cały krwią zalany.

Okryty wzgardą, jak robak mizerny,

chociaż Pan świata, Jezus miłosierny!

3. Przeto klękamy przed Tobą, o Boże!

I wyznajemy winy swe w pokorze,

prosząc, byś strzegł nas i wiódł lud Twój wierny,

przez krzyż do nieba, Jezu miłosierny!

Przypisy

Bibliografia

Gorlice. Pan Jezus w Więzieniu. Jan Pikul; Tarnowskie Studia Teologiczne, 1983, T. 9, s. 110–112.

Kategoria:Jezus Chrystus w sztuce Kategoria:Jezus Chrystus Kategoria:Rzeźby baroku Kategoria:Religia w Gorlicach