Debata nad uznaniem małżeństw jednopłciowych to wieloaspektowy spór społeczny, polityczny i religijny dotyczący umożliwienia parom tej samej płci zawierania prawnych związków małżeńskich na równi z parami różnopłciowymi.

Zwolennicy argumentują to prawem do miłości, potrzebą równego traktowania obywateli oraz koniecznością uregulowania spraw praktycznych, takich jak dziedziczenie czy dostęp do informacji medycznej. Przeciwnicy odwołują się najczęściej do tradycyjnej definicji małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, argumentów religijnych oraz funkcji prokreacyjnej rodziny.

Współcześnie wiele organizacji naukowych popiera równość małżeńską, wskazując na brak negatywnego wpływu takich związków na społeczeństwo czy rozwój dzieci.

Według kraju debata nad uznaniem lub zawieraniem małżeństw osób tej samej płci toczyła się w następujących krajach (z komentarzem dotyczącym danego kraju):

– w 2017 roku Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło, że małżeństwa osób tej samej płci zawarte za granicą są ważne na terenie kraju

https://news.sina.com.cn/c/2006-03-05/10278364854s.shtml. – wiza małżeńska oferowana parom jednopłciowym po wyroku sądu z lipca 2018 roku

– ustawa o małżeństwach złożona w czerwcu 2018 roku, rząd i premier Babiš wyrazili swoje poparcie

India ‘party of the people’ promises to legalize gay sex, marriage.

– w czerwcu 2019 roku partie opozycyjne złożyły do parlamentu ustawę o małżeństwachA Move to Recognize Same-Sex Marriage in Japan Reveals Hidden Prejudices. https://ilga.org/downloads/HRC41_UPR_Outcome_Cambodia.pdf

Blogdelimagay.blogspot.ch/2017/02/se-presento-proyecto-de-ley-de.html. Nierówność małżeńska w Polsce: Miłość Nie Wyklucza zaprasza na debatę. – na równi z debatą o związkach partnerskichhttps://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/swiat/1535159,1,poczatek-debaty-nad-malzenstwami-dla-wszystkich.read Początek debaty nad “małżeństwami dla wszystkich”. Polak pójdzie śladami Francuza.https://wyborcza.pl/1,76842,14759584,Malzenstwa_homoseksualne___a_dlaczego_nie__DZIS_DEBATA_.html Małżeństwa homoseksualne – a dlaczego nie [DZIŚ DEBATA]. oraz debatą na temat zaświadczeń USCSN nie ułatwi zawarcia ślubu gejom.Osoby LGBT dalej będą miały problem z uzyskaniem z USC zaświadczenia o stanie wolnym Cały tekst: https://wyborcza.pl/1,76842,16778748,Osoby_LGBT_dalej_beda_mialy_problem_z_uzyskaniem_z.html#ixzz3qZBNzZj6. (wymaganych w wielu krajach do zawarcia małżeństwa)Małżeństwa homoseksualne zawarte za granicą będą legalne w Polsce?

https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-president-asks-govt-study-legalising-same-sex-marriages-2022-08-02/

– zalegalizowane wyrokiem sądu z marca 2019 roku, ale wyrok został wstrzymany z powodu apelacji lokalnych władz, która zostanie rozpatrzona w sierpniu 2019 roku

– małżeństwa zawarte za granicą są honorowane, ale w kraju nie ma możliwości zawierania go

mały|Marsz poparcia małżeństw osób tej samej płci w San Francisco w 2004

Argumenty za Stanowisko zwolenników równouprawnienia mniejszości seksualnych opiera się na założeniu, że każdy człowiek ma prawo do miłości, jak też do samodzielnego wyboru obiektu miłościPor. Środa M. (2006) Indywidualizm i jego krytycy. Aletheia, https://kobiety-kobietom.com/feminizm/art.php?art=3588.. Ustanawiana przez państwo instytucja małżeństwa nie powinna być ograniczana przez wpływy ideologiczno-religijne, lecz musi uwzględniać potrzeby wszystkich obywateli – również homoseksualnych. Zwolennicy równouprawnienia zwracają uwagę na fakt, że małżeństwo zawarte w sensie religijnym może różnić się od małżeństwa zawartego w sensie cywilnym – utożsamianie tych dwóch zazwyczaj różnych bytów małżeństwa, zdaniem niektórych osób, jest główną przyczyną niechęci wobec małżeństw osób tej samej płci. Inną przyczyną niechęci względem równouprawnienia mniejszości seksualnych jest brak wiedzy seksuologicznej i powszechnie panujące homofobiczne uprzedzenieSchmalz, J. (1993). Poll finds an even split on homosexuality’s cause. „New York Times”, s. 11..

Argument prawa do założenia rodziny Zwolennicy twierdzą, że również pary osób tej samej płci, pomimo ograniczonej możliwości zrodzenia wspólnego potomstwa, są w stanie wychowywać wspólnie dzieci (np. jednego z małżonków lub adoptowane – zobacz więcej: Rodzicielstwo LGBT). Tym samym uważają, że związek osób tej samej płci może pełnić funkcje wychowawcze jak małżeństwo osób heteroseksualnych. Jednocześnie zwraca się uwagę na małżeństwa osób przeciwnej płci, które pozostają bezdzietne (z wyboru lub powodów biologicznych), a więc nie służą prokreacji.

Argument równouprawnienia Zwolennicy umożliwienia zawierania małżeństw parom tej samej płci uważają, iż orientacja seksualna nie powinna ograniczać praw obywateli lub dyskryminować ich.. Zwolennicy uważają, że związki osób tej samej płci powinny być uznane, w tym samym lub podobnym stopniu, co związki osób różnej płci. Odmawianie prawa do zawarcia małżeństwa stygmatyzuje rodziny osób jednopłciowych jako gorsze i wysyła wiadomość społeczeństwu, że ich dyskryminacja miałaby być uzasadnionahttps://web.archive.org/web/20150122024316/http://gaymarriage.procon.org/sourcefiles/American-Bar-Association-gay-marriage.pdf.

Argument natury małżeństwa i jego ewolucji W opinii Sądu Najwyższego USA wydanej przy okazji uniwersalnego uznania małżeństw osób tej samej płci w Stanach ZjednoczonychJames Obergefell, et al. v. Richard Hodges. sędziowie wskazali na fakt, iż naturą małżeństwa jest to, że przez trwałą więź małżeństwa, dwie osoby odnajdują inne wolności, takie jak wolność ekspresji, intymności i duchowości. Tak jest w przypadku wszystkich ludzi, niezależnie od ich orientacji seksualnejThe nature of marriage is that, through its enduring bond, two persons together can find other freedoms, such as expression, intimacy, and spirituality. This is true for all persons, whatever their sexual orientation.. Sąd zwrócił też uwagę na fakt, że małżeństwo cechuje się historią ciągłości i zmiany, ewoluując przez związek z powodów politycznych, finansowych czy religijnych, zdominowany przez mężczyzn, do związku ludzi opartego o wolną wolęThe history of marriage is one of both continuity and change. That institution–even as confined to opposite-sex relations–has evolved over time. For example, marriage was once viewed as an arrangement by the couple’s parents based on political, religious, and financial concerns; but by the time of the Nation’s founding it was understood to be a voluntary contract between a man and a woman..

Argumenty etyczne i pomyślności obywateli Ich zdaniem, niechęć względem prawnego uznania związków tej samej płci prowadzi do trwałego poczucia wykluczenia i napiętnowania mniejszości seksualnych, jak i tych, którzy są uważani o bycie członkami mniejszości seksualnej. Psychologowie aktywnie wspierają równouprawnienie osób homoseksualnych i heteroseksualnych. Swoją postawę opierają na wynikach badań, które stwierdzają brak różnic między jakością związków tworzonych przez osoby homoseksualne i heteroseksualne, zdolnością do wychowywania dzieci przez te osoby, jak i brak różnic w ich zdrowiu psychicznymhttp://people.virginia.edu/~cjp/articles/p04.pdf.. Sąd Najwyższy USA odniósł się do kwestii ochrony obywateli LGBT stwierdził, iż naturą niesprawiedliwości jest to, że nie zawsze możemy ją zobaczyć w czasach, w których żyjemyThe nature of injustice is that we may not always see it in our own times..

Argument praktycznych problemów Zdaniem zwolenników potrzebne jest uregulowanie wielu kwestii, z którymi często spotykają się pary jednopłciowe. Mowa jest tu o takich prawach i obowiązkach jak:

automatyczna wspólnota majątkowa między partnerami, prawo do odwiedzin w szpitalu chorego partnera lub partnerki oraz informacji o jego lub jej stanie zdrowia, prawo do otrzymania dokumentacji o stanie zdrowia partnera lub partnerki, prawo o decydowaniu w kwestii dalszego leczenia partnera lub partnerki w przypadku ciężkiej choroby, prawo do odbioru korespondencji partnera lub partnerki, prawo do odbioru wynagrodzenia za pracę partnera lub partnerki, prawo do wspólnego opodatkowania partnerów lub partnerek, prawo do ubiegania się wspólnie o przyznanie kredytu, obowiązek alimentacyjny, prawo do renty bądź emerytury po zmarłym partnerze lub partnerce, prawo do odmowy składania zeznań przeciwko partnerowi lub partnerce, prawo do dziedziczenia ustawowego po zmarłym partnerze lub partnerce, prawo do organizowania pochówku partnera lub partnerki, prawo do reprezentacji partnera lub partnerki, np. przy wypożyczaniu książek i rezerwacji biletów, prawo do wspólnego najmu: w razie śmierci jednego z partnerów lub jednej z partnerek, żyjący partner lub partnerka mogą przejąć najem, prawo do bycia traktowanymi jako osoby spokrewnione więzami emocjonalnymi.

Niektóre z tych praw, które przysługują stabilnym związkom osób różnej płci teoretycznie mogłyby być rozwiązane dzięki umowom prawnym i notarialnym, lecz w praktyce te umowy są skomplikowane, drogie, czasochłonne i nie bywają zwykle honorowane, a ich moc prawna jest bardzo ograniczona

Argumenty ekonomiczne Stephen McIntyre, wiceprezes i irlandzki dyrektor zarządzający Twittera kwietniu 2015 przedstawił trzy powody dlaczego firmy powinny poprzeć małżeństwa dla osób tej samej płci w zbliżającym się wtedy referendum w tej sprawie:

Korzyści dla obywateli Osoby LGBT jako obywatele swoich krajów, i na ich rzecz płacący podatki, powinny być traktowane w adekwatny sposób do osób heteroseksualnych. Wiele z formalności teoretycznie rozwiązałby notariusz, jednak te deklaracje są relatywnie drogie i często bezwartościowe (pozbawione mocy prawnej lub niehonorowane). Są one także związane z wysokimi opłatami bądź podatkiem, z których zwolnieni są małżonkowie, bez względu na to czy posiadają potomstwo, czy nie„Dziesięć mitów prawnych gejów i lesbijek – polemika”, 2005, homiki.pl..

Korzyści dla kraju Według Richarda Floridy wysoki poziom tolerancji przyciąga ludzi twórczych oraz umożliwia im publiczne funkcjonowanie. Amerykański ekonomista posługuje się wskaźnikiem nazywanym „Gay Index”, czyli odsetkiem osób jawnie deklarujących orientację homoseksualną. W miastach gdzie poziom tolerancji jest wyższy rozwój nauki i przemysłu jest większy. Wyższy jest też poziom turystyki i przychodów z podatku, w związku z imigracją osób LGBT do tych miejschttps://web.archive.org/web/20141212020539/http://gaymarriage.procon.org/sourcefiles/love-counts-gay-marriage-new-york-benefits.pdf Poseł Robert Biedroń ostrzegł, że wiele osób homoseksualnych emigruje z Polski z powodu dyskryminacji przez polski system prawny, przez co Polska traci obywateli i kapitał ludzki. Pamela Sposito w swoim badaniu polskiej emigracji potwierdziła, że homofobia w Polsce jest jednym z głównych przyczyn emigracji z Polski wśród osób homoseksualnych.

Argumenty religijne

Ideologiczne Religijni zwolennicy wprowadzenia związków partnerskich twierdzą, że podstawowym celem małżeństwa jest stworzenie społecznej i prawnej platformy dla wzajemnej miłości i wzajemnego wsparcia małżonków. Funkcje rodzicielskie i wychowawcze w małżeństwie lub są dobrowolne i zazwyczaj nie obejmują całego okresu trwania małżeństwa, a prawa jakie posiadają małżonkowie w większości nie zależą od faktu posiadania dzieci.

Poparcie kościołów i wiernych Kościoły państwowe m.in.: Danii, Holandii, Islandii, Szwecji, USA i Kanady błogosławią małżeństwa zarówno tej samej, jak i różnej płci. Zwiększa się też akceptacja wspólnot religijnych wobec osób homoseksualnych, np. w Stanach Zjednoczonych wzrosło ono w latach 2006–2012 z 37 do 48% w stosunku do członków wspólnot i z 18% do 26% w stosunku do duchownych. Poziom poparcia dla małżeństw osób tej samej płci rośnie wśród wyznawców religii, np. 70% katolików w USA popiera małżeństwa osób tej samej płci, przy czym młodsi (18–29) członkowie kościoła są statystycznie bardziej otwarci na tę ideę (85%), niż osoby powyżej 65 roku życia (57%).

Argument historyczny