Shahid Bagheri lub Shahid Bahman Bagheri – okręt lotniczy Marynarki Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej Iranu, określany jako lotniskowiec przystosowany do przenoszenia bezzałogowych statków powietrznych i śmigłowców. Powstał przez przebudowę cywilnego statku „Perarin”. Nosił numer burtowy C-110-4. Wszedł do służby w 2025 roku. Został zniszczony przez lotnictwo amerykańskie 2 marca 2026 roku.

Budowa thumb|left|Statek „Perarin” przed przebudową Okręt powstał przez przebudowę cywilnego kontenerowca „Perarin” zbudowanego w 2000 roku (międzynarodowy numer IMO: 9209350). Statek został zbudowany w południowokoreańskiej stoczni Hyundai Heavy Industries w Ulsan jako „Iran Kerman”. Od 2000 roku był eksploatowany przez irańskiego armatora Oghiaanous Khoroushan Shipping. Przebudowę do celów militarnych prowadzono przynajmniej od maja 2022 roku, kiedy został zaobserwowany w suchym doku stoczni (ISOICO) koło Bandar-e Abbas. Jego adaptacja do celów przenoszenia lotnictwa była najbardziej rozległa z dotychczasowych irańskich prac w tym kierunku. W listopadzie 2022 roku ujawniono prace nad poszerzonym pokładem lotniczym. Otrzymał nazwę „Shahid Bagheri” (męczennik Bagheri) na cześć jednego z dowódców Korpusu Strażników Rewolucji , poległego podczas wojny iracko-irańskiej. Spotykana w publikacjach była też pełna nazwa: „Shahid Bahman Bagheri”. 13 listopada 2024 roku okręt rozpoczął próby morskie, a został ukończony i uroczyście oddany do służby 6 lutego 2025 roku. Otrzymał numer burtowy C-110-4.

Sama koncepcja dostosowania dużego statku do celów operacji lotniczych nie jest nowa i była przedmiotem analiz i prób ze strony państw zachodnich po II wojnie światowej, aczkolwiek nie połączonych z tak daleko idącą przebudową. Budowa lotniskowców na bazie statków handlowych, w celu szybkiego uzupełnienia okrętów specjalnej budowy, była natomiast prowadzona podczas II wojny światowejPor. . Powstanie takiego okrętu w Iranie wynikało z chęci oszczędności kosztów i skrócenia czasu budowy, aczkolwiek wiązało się z szeregiem kompromisów technicznych i większą wrażliwością na uszkodzenia. Znaczenie też miały ograniczone możliwości technologiczne i międzynarodowe sankcje nakładane na Iran, a zarazem brak konieczności budowy bardziej zaawansowanej technicznie konstrukcji wobec braku dostępnych samolotów, które mogłyby operować z lotniskowca. Dlatego zdecydowano ograniczyć możliwości okrętu do przenoszenia lżejszych dronów różnych rodzajów i w irańskiej propagandzie był on przedstawiany jako pierwszy specjalnie zbudowany nosiciel dronów na świecie. Powstały w ten sposób okręt odpowiadał wielkością dużym lotniskowcom okresu II wojny światowej. Dzięki skoczni startowej, teoretycznie z okrętu mogłyby operować samoloty bojowe pionowego lub skróconego startu i lądowania (V/STOL lub STOL), których Iran nie posiadał.

Opis thumb|Widok na pokład lotniczy podczas przyjęcia do służby thumb|Pokład w kierunku nadbudówki Długość okrętu wynosi około 240,2 m, szerokość kadłuba 32,2 m, a maksymalna 50 m. Wyporność szacowana była na ok. 41 000 ton do 42 000 ton. W trakcie przebudowy okręt otrzymał skośny pokład lotniczy, wystający na lewą burtę, oraz skocznię na dziobie, upodabniające okręt do lekkich lotniskowców systemu STOBAR. Rampa typu ski-jump (skocznia) na dziobie, służąca do wspomagania startu, ma długość 32 m i nachylenie ok. 18°. Konieczność ominięcia klasycznej nadbudówki statku zajmującej całą szerokość kadłuba i umieszczonej na rufie spowodowała, że pokład do lądowania, będący zarazem pokładem startowym, skierowany jest nietypowo w prawo, pod kątem ok. 10°, od sponsonu dobudowanego na lewej burcie w kierunku dziobu. Pokład lotniczy ma długość podawaną na 180 m. Nie zdecydowano się na przebudowę i odsunięcie nadbudówki, wymagającą dużych modyfikacji i naruszającą stateczność jednostki. Takie umiejscowienie nadbudówki rodzi jednak ryzyko tworzenia zawirowań powietrza dla lądujących maszyn. Odcinek do lądowania wynosi ok. 65 m i wyposażony jest w aerofiniszer. Po prawej stronie pokładu lotniczego jest miejsce do parkowania i obsługi statków powietrznych. Na rufie znajduje się dodatkowe lądowisko lub pokład roboczy o wymiarach 32 × 23 m. Mogą być na nim umieszczane także wyrzutnie pocisków manewrujących. Okręt posiada na prawej burcie jeden podnośnik (o wymiarach 11 × 7 m i powierzchni 77 m²) łączący pokład lotniczy z umieszczonym poniżej pokładem hangarowym lub misyjnym. Według źródeł irańskich, we wnętrzu kadłuba urządzono osiem stałych dwukondygnacyjnych hangarów i cztery z ruchomymi ścianami do różnej aranżacji dla potrzeb misji. Na pokładzie misyjnym mogą być transportowane małe kutry i łodzie szturmowe, wodowane przez dwie furty z urządzeniami dźwigowymi umieszczone na obu burtach. Według źródeł irańskich, furty są opancerzone. Wnętrze statku, w postaci obszernych ładowni dla kontenerów, zostało zabudowane pokładami i przedziałami tworzącymi pomieszczenia. Ocenia się, że podwójne dno i burty oryginalnego statku, prawdopodobnie jeszcze wzmocnione konstrukcyjnie, zapewniały spory poziom odporności na uszkodzenia.

Załoga, nieznana co do wielkości, miała do dyspozycji bogate zaplecze socjalne, w tym boisko do gry w piłkę nożną i koszykówkę i halę sportową. Okręt miał też w pełni wyposażony szpital z salami operacyjnymi.

Podstawowym zadaniem okrętu było operowanie z niego bezzałogowych statków powietrznych (dronów) wielokrotnego użytku konwencjonalnego startu, różnych typów, rozpoznawczych lub bojowych. Okręt mógł przenosić do kilkudziesięciu dronów, w zależności od ich wielkości. Typowa grupa powietrzna nie jest znana. Na zdjęciach ujawniono na pokładzie okrętu odrzutowe drony JAS-313 (rozwinięte z projektu myśliwca Qaher-313), Ababil-3N, Homa i Mohajer-6. Spekulowano też o możliwości przenoszenia dronów takich jak Shahed 129, Gaza lub Kaman-22. Mogły z niego operować również śmigłowce, np. Bell 206, Bell 412 i Mi-171, także przenoszące uzbrojenie przeciw okrętom podwodnym, okrętom nawodnym lub celom lądowym. Podnośnik miał jednak zbyt małe wymiary, żeby istniała możliwość hangarowania śmigłowców posiadanych przez Iran, wobec tego musiałyby być przenoszone na pokładzie. Należy zaznaczyć, że według stanu z chwili wejścia do służby, na pokładzie nie wyznaczono specjalnych miejsc do lądowania śmigłowców, a jedynie namalowano oś i boczne granice pasa do startu i lądowaniaNa podstawie zdjęć lotniczych: . Okręt mógł również pełnić rolę okrętu-bazy przenoszącego szybkie łodzie szturmowe różnych typów używane przez Korpus Strażników Rewolucji, np. 30 łodzi typu Taregh, ewentualnie drony morskie.

Uzbrojenie ustalone na podstawie fotografii stanowiły: 8 wyrzutni pocisków przeciwokrętowych, umieszczonych poprzecznie parami za nadbudówką. Zastosowane były pociski wywodzące się z rodziny C802: lub , względnie , o zasięgu 200–300 km 8 wyrzutni uniwersalnych pocisków Kowsar-222, o zasięgu 20 km, umieszczone parami na burtach na pokładzie dziobowym i na sponsonach na rufie 1 armata przeciwlotnicza 30 mm w wieży (rosyjska 2A42) 4 działka rotacyjne kalibru 23 mm Asefeh (po dwa na dziobie i rufie).

W skład wyposażenia wchodzi aparatura rozpoznawcza (ESM i SIGINT).

Napęd stanowił silnik wysokoprężny MAN B&W Type 8 S70 MC-C, pozwalający według informacji prasowych na osiąganie prędkości ponad 20 węzłów. Zasięg pływania według tych informacji wynosił 22 000 mil morskich.

Służba

Okręt został uroczyście przyjęty okrętu do służby w Marynarce Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej 6 lutego 2025 roku w Bandar-e Abbas. „Shahid Bagheri” stał się trzecim okrętem Korpusu Strażników Rewolucji zdolnym do operacji pełnomorskich, poza będącym domeną Korpusu akwenem przybrzeżnym Zatoki Perskiej.

W chwili rozpoczęcia amerykańsko-izraelskiego ataku na Iran 28 lutego 2026 roku okręt, według doniesień, znajdował się w drodze w Zatoce Omańskiej. Według komunikatu amerykańskiego, został zniszczony podczas ataków lotniczo-rakietowych 2 marca 2026 roku. 6 marca USA ujawniły nagranie z ataku, pokazujące dwa trafienia okrętu na morzu, prawdopodobnie pocisków rakietowych, w pokład lotniczy i nadbudówkę, powodujące wybuchy i pożary i rozpadnięcie się nadbudówki. Na pokładzie okrętu nie było widocznych statków powietrznych. Nie było wiadome, czy okręt zatonął, jednakże rozmiar uszkodzeń wskazuje, że został bezpowrotnie zniszczony.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Irańskie okręty Kategoria:Okręty lotnicze