Franciszek Edward Górski (ur. 16 sierpnia 1896 w Żółkwi, zm. wiosną 1940 w USRR) – polski działacz niepodległościowy, notariusz, oficer, polityk, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Tytusa i Bronisławy z Korwin-Krukowiczów urodzony 16 sierpnia 1896 w Żółkwi, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii. Był starszym bratem Stanisława (ur. 1902), podporucznika rezerwy, dyrektora Miejskiej Komunalnej Kasy Oszczędnościowej w Samborze.

Wykształcenie podstawowe w zakresie klasy pierwszej i drugiej szkoły powszechnej otrzymał prywatnie w Barszczowicach. Następnie uczęszczał do szkół powszechnych w Horodence i Kołomyi. W roku szkolnym 1906/1907 uczył się w klasie pierwszej c. k. Gimnazjum z językiem wykładowym polskim w Kołomyi. Od klasy drugiej (rok szkolny 1907/1908) naukę kontynuował w c. k. Gimnazjum V we Lwowie. W roku szkolnym 1912/1913 powtarzał naukę w klasie szóstej. 28 czerwca 1914 zakończył naukę w klasie siódmej. Jako uczeń gimnazjum w 1911 został członkiem „Zarzewia”, w 1912 skautem, w 1913 członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich, a 1914 członkiem Polowej Drużyny Sokoła.

W sierpniu 1914 wstąpił do Legionu Wschodniego, a po jego rozwiazaniu do Legionu Zachodniego w Krakowie. W szeregach 2 kompanii I batalionu I Brygady Legionów Polskich walczył między innymi w bitwie pod Laskami i bitwie pod Łowczówkiem. W styczniu 1915 został zwolniony z Legionów Polskich jako „chory na katar szczytów płuc”. Po zwolnieniu ze służby przebywał w Styrii. Od września 1915 do lutego 1916 kończył naukę w gimnazjum we Lwowie. W lutym 1916 rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie. W czerwcu tego roku został wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii. Początkowo służył w 95 pułku piechoty, a później walczył na froncie w szeregach węgierskich pułków piechoty: 106 i 128.

Od listopada 1918 walczył na wojnie z Ukraińcami, początkowo w szeregach Legii Oficerskiej, a następnie 2 pułku strzelców lwowskich, późniejszego 39 pułku piechoty. Od sierpnia do listopada 1919 chory, przebywał w szpitalu we Lwowie. W tym czasie zdał pierwszy egzamin prawniczy na Uniwersytecie. W następnym roku walczył na wojnie z bolszewikami. Wyróżnił się 14 kwietnia 1920 podczas nocnego wypadu na Wołkowińce jako adiutant III batalionu 39 pp, za co 20 lipca 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy. 25 listopada 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej.

W grudniu 1920 został bezterminowo urlopowany celem ukończenia studiów. Z dniem 25 października 1921 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do 48 pułku piechoty. W 1923 odbył w tym pułku ośmiotygodniowe ćwiczenia rezerwy. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1663. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 39 pp w Jarosławiu. W tym oddziale odbywał kolejne ćwiczenia rezerwy: sześciotygodniowe (1928), pięciodniowe (1929) i sześciodniowe (1931). W międzyczasie (1930) odbył sześciotygodniowe ćwiczenia rezerwy w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu. 29 stycznia 1932 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem z 2 stycznia 1932 i 13. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych piechoty. Później został przeniesiony w rezerwie do 26 pułku piechoty w Gródku Jagiellońskim.

W 1921, po ukończeniu studiów, rozpoczął praktykę notarialną we Lwowie. We wrześniu 1931 został mianowany notariuszem w Grzymałowie. W listopadzie tego roku objął urząd. Obowiązki zawodowe łączył z działalnością społeczną w Grzymałowie i Skałacie w Związku Strzeleckim jako członek zarządu, Związku Legionistów Polskich jako wiceprezes oddziału Skałat, Związku Oficerów Rezerwy RP jako wiceprezes koła Skałat, Powiatowym Komitecie Przysposobienia Wojskowego w Skałacie jako członek, Towarzystwie Szkoły Ludowej w Grzymałowie jako prezes oraz Lidze Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej jako członek zarządu.

W 1932 został wybrany członkiem Izby Notarialnej we Lwowie na trzyletnią kadencję. Po maju 1933 przeniósł się do Rawy Ruskiej, gdzie obowiązki notariusza łączył z funkcją wiceburmistrza miasta oraz przewodniczącego obwodu Obozu Zjednoczenia Narodowego. 6 listopada 1938 w okręgu nr 73 m. Sokal został wybrany posłem na Sejm RP V kadencji. Był członkiem i sekretarzem prezydium Komisji Administracyjno-Samorządowej oraz członkiem Komisji Prawniczej.

W nieznanych okolicznościach, w czasie okupacji sowieckiej, został aresztowany przez NKWD i osadzony w więzieniu we Lwowie. Wywieziony na podstawie listy nr 055/4 sporządzonej między 5 a 9 maja 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Był żonaty z Jadwigą, córką Michała Derdelewicza, z którą miał trzech synów: Wiktora (ur. 1924), Marka (ur. 1927) i Rafała (ur. 1933), nauczyciela.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 8152 – 20 lipca 1922 Krzyż Walecznych Medal Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Brązowy Medal Waleczności – 1917

Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji (1938–1939) wybory parlamentarne w Polsce w 1938 roku

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci gimnazjów we Lwowie Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Członkowie Polowych Drużyn Sokolich Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Członkowie terytorialnych władz organizacyjnych Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Towarzystwa Szkoły Ludowej Kategoria:Członkowie Związku Oficerów Rezerwy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Żółkwi Kategoria:Ludzie związani z Rawą Ruską Kategoria:Notariusze II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 26 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich Kategoria:Oficerowie 48 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy skauci Kategoria:Posłowie na Sejm V kadencji (1938–1939) Kategoria:Przewodniczący Obwodów Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Laskami i Anielinem 1914 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Łowczówkiem 1914 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego