Festiwal Noworoczny Qiang () – obchody Nowego Roku odbywające w pierwszym dniu dziesiątego miesiąca kalendarza księżycowego, świętowane przez społeczność Qiang zamieszkującą prowincję Syczuan w południowo-zachodnich Chinach.
Tradycja w latach 2009–2024 figurowała na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego wymagającego pilnej ochrony, natomiast w 2024 roku, podczas odbywającej się w Asunción 19. sesji Międzyrządowego Komitetu ds. Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, wpisano ją na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Charakterystyka Festiwal Noworoczny świętowany jest wśród przedstawicieli mniejszości Qiang zamieszkujących powiaty , , i w prefekturze autonomicznej Ngawa, powiat autonomiczny w prefekturze miejskiej Mianyang oraz miasto na prawach powiatu wchodzące w skład Chengdu. Uroczystości trwają od trzech do pięciu dni i uchodzą za okazję do okazania wdzięczności niebiosom i podziękowania im za pomyślność, do potwierdzenia szacunku wobec natury, ziemi i przodków oraz do wsparcia więzów społecznych i harmonii rodzinnej, przez co wpisują się w filozofię ludu Qiang.
Podczas festiwalu ubrani w odświętne stroje mieszkańcy wiosek, pod przewodnictwem kapłanów zwanych shibi, składają rytualne ofiary z kozy miejscowym bóstwom gór. Odbywa się procesja, której towarzyszy taniec salang prowadzony przez shibi oraz gra na bębnach obciągniętych owczą skórą. Druga część obchodów noworocznych ma formę radosnego świętowania w gronie rodzinnym; recytowane są tradycyjne eposy, uczestnicy wspólnie śpiewają, a także częstują się lokalnymi potrawami i winem. Pod koniec dnia gospodarz w imieniu całej rodziny składa dziękczynne modły oraz ofiarę.
Tradycji zagrażały m.in. migracje ludności, malejące zainteresowanie tą formą dziedzictwa wśród młodszych pokoleń, a także katastrofalne trzęsienie ziemi, które nawiedziło Syczuan w 2008 roku i w wyniku którego zginęło wielu shibi, a liczne wioski zamieszkiwane przez społeczność Qiang zostały doszczętnie zniszczone lub opuszczone. W roku następnym festiwal wpisano na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego wymagającego pilnej ochrony. Jednocześnie tradycja odegrała po katastrofie kluczową rolę w odbudowie wiary i wytrwałości wśród miejscowej ludności, zwiększając wśród niej świadomość konieczności ochrony środowiska oraz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego. Po latach ochrony i stopniowej odbudowy tradycja została w 2024 roku przeniesiona na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Pierwotnie wiedza i umiejętności związane z Festiwalem Noworocznym Qiang przekazywane były głównie na drodze nieformalnej – z pokolenia na pokolenie w rodzinach. Z czasem tradycja stała się elementem edukacji w szkołach, zachęcając dzieci i młodzież do zainteresowania własną kulturą oraz wzmacniając identyfikowanie się z nią, zaś stanowi jej nośnik. Transmisja tradycji w rodzinach również pozostaje w użyciu.
Przypisy
Kategoria:Kultura w Chinach Kategoria:Obiekty z listy niematerialnego dziedzictwa UNESCO Kategoria:Syczuan