Chorągiew wołoska koronna hospodara multańskiego Konstantego Serbana – oddział koronnej lekkiej jazdy autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej drugiej połowy XVII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1672–1676).
Charakterystyka
Chorągwie lekkiej jazdy (wołoskie, tatarskie i kozaków regestrowych) były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 60–100 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Uzbrojenie jazdy typu tatarskiego składało się z szabli i łuku, w wołoskiej zamiast łuku często występowała rusznica. Podział porcji w oddziale był następujący: 5 porcji brał rotmistrz, 2 porcje porucznik, 2 porcje chorąży, a nieco ponad 40 porcji dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W 1672 wybuchła kolejna wojna z Turcją. Armia Imperium Osmańskiego pod dowództwem sułtana Mehmeda IV w walkach na Ukrainie osiągała początkowo znaczne sukcesy. W kolejnym roku sejm pacyfikacyjny nie tylko nie ratyfikował traktatu buczackiego, ale podjął uchwały o powiększeniu liczebności wojsk zarówno koronnych jak i litewskich. Jesienią 1673 król Michał Korybut Wiśniowiecki przekazał dowodzenie nad wojskami hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu, a połączone siły koronno-litewskie 9 listopada stanęły pod Chocimiem. Była wśród nich chorągiew wołoska koronna hospodara multańskiego Konstantego. W czasie bitwy liczyła 88 koni.
W listopadzie 1673 chorągiew została przekształcona na rotę kozacką (zwaną też zamiennie rotą pancerną). Jak sugeruje Zbigniew Hundert mogło to wynikać z wykazania się oddziału w bitwie pod Chocimiem.
25 listopada 1673 Konstanty otrzymał list od bojarów wołoskich skarżących się na hospodara Grzegorza Ghicę i deklarujących poparcie dla Konstantego. Konstanty licząc na możliwość odzyskania tronu, dołączył do korpusu chorążego koronnego Mikołaja Hieronima Sieniawskiego i osobiście brał udział w działaniach w latach 1673-1674 w Mołdawii. Działania te prowadził zapewne na czele własnej chorągwi. Konstanty nie zdołał odzyskać tronu.
W drugiej połowie 1674 chorągiew hospodara wzięła udział w kampanii króla Jana III Sobieskiego na Ukrainie. Na przełomie lat 1674 i 1675 chorągiew została odnotowana w składzie pułku wojewody podlaskiego Wacława Leszczyńskiego. W styczniu 1675 chorągwie rozłożone na konsystencjach prowadziły walki w których Konstanty wykazał się odwagą. W 1675 chorągiew uczestniczyła w kampanii letnio-jesiennej.
W związku z zawartym 17 października 1676 rozejmem w Żurawnie, oczekiwano redukcji stanu wojska Rzeczypospolitej do stanu pokojowego. Po upływie III kwartału rozliczeniowego, 31 października 1676 rota (chorągiew) pancerna Konstantego Serbana została rozwiązana.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie lekkiej jazdy koronne Kategoria:Chorągwie wołoskie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-tureckiej (1672–1676) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Chocimiem (1673)