Cardigan (stylizowany jako cardigan) – to utwór amerykańskiej piosenkarki i autorki tekstów Taylor Swift, będący głównym singlem z jej ósmego albumu studyjnego, Folklore (2020). Wydawnictwo Republic Records wydało piosenkę 27 lipca 2020 roku. Napisany przez Swift i producenta, Aarona Dessnera, „Cardigan” to ballada z pogranicza soft rocka, folku i indie rocka, z oszczędną aranżacją opartą na pianinie, perkusji i skrzypcach.
Warstwa liryczna utworu opowiada o romansie zagubionym we wspomnieniach z perspektywy narratorki o imieniu Betty – jednej z kilku fikcyjnych postaci występujących na płycie Folklore. Wraz z premierą albumu ukazał się towarzyszący piosence teledysk, do którego scenariusz napisała sama Swift; artystka zajęła się również jego reżyserią i stylizacją. Wideo, opisywane jako utrzymane w estetyce cottagecore, przedstawia Swift w trzech różnych sceneriach: „przytulnej chacie” w lesie, porośniętym mchem borze oraz na wzburzonym, ciemnym morzu, co symbolizuje różne etapy relacji. „Cardigan” zdobył uznanie krytyków muzycznych za poetycki tekst i nastrojowe brzmienie. Utwór otrzymał nominacje do nagród Grammy w kategoriach Piosenka Roku oraz Najlepszy Popowy Występ Solowy. Wydano również wersję akustyczną utworu, zatytułowaną „Cabin in Candlelight”.
Pod względem komercyjnym „Cardigan” zadebiutował na szczycie globalnej listy przebojów Spotify z wynikiem ponad 7,742 miliona odtworzeń, co w tamtym czasie stanowiło najlepszy wynik otwarcia w 2020 roku na tej platformie. Dzięki debiutowi na pierwszym miejscu zestawienia Billboard Hot 100, Swift odnotowała swój szósty numer jeden w USA. W tym samym tygodniu album Folklore zadebiutował na szczycie Billboard 200, co uczyniło ją pierwszą artystką w historii, która jednocześnie zadebiutowała na pierwszym miejscu obu tych list. „Cardigan” dotarł także na szczyt list Hot Alternative Songs, Hot Rock & Alternative Songs, Streaming Songs oraz Digital Song Sales; dzięki temu ostatniemu Swift została pierwszą wykonawczynią w historii z dwudziestoma numerami jeden na tej liście. Utwór zajął pierwsze miejsce w Australii, trafił do pierwszej dziesiątki w Kanadzie, Irlandii, Malezji, Nowej Zelandii, Singapurze i Wielkiej Brytanii, a także do pierwszej dwudziestki w Danii, Estonii, Litwie i Szkocji.
Produkcja i wydanie Taylor Swift rozpoczęła pracę nad swoim ósmym albumem studyjnym, Folklore, podczas lockdownów związanych z pandemią COVID-19 na początku 2020 roku. Artystka wyobraziła sobie tę płytę jako wytwory mitopeicznej wyobraźni, będące efektem jej „szalejącej fantazji” podczas izolacji. Do pracy nad brzmieniem albumu Swift zaprosiła producentów Aarona Dessnera i Jacka Antonoffa. Dessner wyprodukował lub współwyprodukował 11 utworów na płytę, a dziewięć z nich napisał wspólnie ze Swift. Większość piosenek, nad którymi pracowali, była pierwotnie ścieżkami instrumentalnymi Dessnera, do których Swift dopisywała melodię i tekst. Ze względu na lockdown artyści byli odseparowani i tworzyli album, przesyłając sobie nawzajem pliki cyfrowe.
„Cardigan” był pierwszym utworem, który Swift i Dessner napisali w ramach współpracy nad Folklore. Piosenka powstała na bazie jednej z kompozycji instrumentalnych Dessnera zatytułowanej „Maple”. 27 kwietnia 2020 roku Aaron Dessner wysłał Swift folder z nagraniami, wśród których znajdował się ten utwór. Po usłyszeniu „Maple” piosenkarka odesłała mu notatkę głosową; wspólnie napisali piosenkę w pięć godzin. Brat Aarona, Bryce Dessner, dodał do instrumentarium warstwę orkiestrową. „Cardigan” został zarejestrowany przez Aarona Dessnera i Jonathana Low w Long Pond w Hudson Valley. Wokale nagrała Laura Sisk w domowym studiu Swift (Kitty Committee) w Los Angeles. Utwór został zmiksowany przez Low w Long Pond i poddany masteringowi przez Randy’ego Merrilla w Sterling Sound w Nowym Jorku.
23 lipca 2020 roku Swift zapowiedziała album Folklore i ogłosiła jego premierę o północy. Spośród 16 piosenek na płycie, „Cardigan” zajmuje drugą pozycję. Utwór został wydany 24 lipca wraz z towarzyszącym mu teledyskiem opublikowanym w serwisie YouTube. „Cardigan” pełni rolę głównego singla promującego Folklore; Universal Music Group wysłało nagranie do włoskich rozgłośni radiowych 27 lipca, a Republic Records udostępniło je w amerykańskich stacjach radiowych formatu pop i adult pop następnego dnia. 30 lipca wydano również wersję demo utworu z tytułem „Cabin in Candlelight”; była to oferta ekskluzywna dostępna tylko przez jeden dzień.
Muzyka i tekst „Cardigan” to tęskna, powoli rozwijająca się piosenka z pogranicza soft rocka, folku oraz indie rocka, oparta na oszczędnej aranżacji złożonej z delikatnego pianina i rytmicznego sampla perkusyjnego, zanurzona w nastrojowej atmosferze. Utwór został napisany w tonacji Es-dur i ma umiarkowanie szybkie tempo 130 uderzeń na minutę. Skala głosu Swift w tym utworze rozciąga się od E♭3 do A♭4. Tekst piosenki wyraża pewność siebie, ale jest przy tym „nieco gorzki”. Swift przekazała fanom, że „Cardigan” opowiada o „utraconym romansie i o tym, dlaczego młodzieńcza miłość tak trwale zapisuje się w naszej pamięci”. Jest to jeden z trzech utworów na albumie, które przedstawiają ten sam trójkąt miłosny z trzech różnych perspektyw i w różnych momentach życia bohaterów – pozostałe dwa to „August” oraz „Betty”.
W piosence Swift śpiewa z perspektywy fikcyjnej postaci o imieniu Betty, która wspomina rozstanie i niegasnący optymizm w relacji z kimś o imieniu James. Promując limitowaną edycję singla, Swift przekazała fanom, że wysłała pierwotną notatkę głosową z procesem pisania utworu do Aarona Dessnera 24 kwietnia 2020 roku, po zapoznaniu się ze stworzonymi przez niego ścieżkami instrumentalnymi. Roisin O'Connor z dziennika The Independent porównała ten utwór do „Call It What You Want” z szóstego albumu studyjnego Swift, Reputation (2017), natomiast Bobby Olivier z magazynu Spin zestawił go z „Wildest Dreams” z jej piątego albumu studyjnego, 1989 (2014).
Wykonania na żywo i covery mały|259x259px|Taylor Swift podczas segmentu Folklore na The Eras Tour Swift wykonała „Cardigan” w swoim filmie z 2020 roku, Folklore: The Long Pond Studio Sessions, wraz ze wszystkimi pozostałymi utworami z płyty Folklore. Zaprezentowała również skróconą wersję utworu podczas 63. ceremonii wręczenia nagród Grammy jako część składanki z piosenkami „August” oraz „Willow” (2020). Występ odbył się w scenerii cottagecore, obejmującej porośniętą mchem chatę w lesie, a artystce towarzyszyli współpracownicy: Dessner i Jack Antonoff. Cat Zhang z serwisu Pitchfork uznała ten występ za jeden z najlepszych momentów gali. Pochwaliła wokal Swift oraz motyw „zaczarowanego lasu” w inscenizacji, a wygląd piosenkarki określiła mianem „dobrotliwej wróżkowej księżniczki w królestwie krasnoludów”. Redakcja The Washington Post sklasyfikowała występ Swift jako szósty najlepszy punkt programu, podkreślając efekty specjalne inspirowane estetyką Folklore, takie jak „leśna, mistyczna estetyka”, „drzewa wyglądające jak nawiedzone i migoczące złote światła”. Krytyk Billboardu, Heran Mamo, nazwał widowisko „fantazją w stylu Władcy Pierścieni i Zmierzchu”, plasując je na czwartym miejscu wśród najlepszych występów wieczoru. Rob Sheffield z Rolling Stone uznał prezentację Swift za główny powód, dla którego „pokochaliśmy nagrody Grammy 2021”, i umieścił ją na liście pięciu najlepszych występów w historii tej nagrody. Utwór znalazł się także na liście piosenek wykonywanych podczas trasy The Eras Tour (2023–2024).
W październiku 2020 roku angielski piosenkarz i autor tekstów Yungblud wykonał własną wersję „Cardigan” w ramach swojego występu w corocznym cyklu Live Lounge radia BBC Radio 1. Połączył on ten utwór z piosenką Avril Lavigne „I’m with You” (2002), akompaniując sobie na gitarze akustycznej przy wsparciu wiolonczelisty i dwóch skrzypków, co zaowocowało radosnym, bogatym w brzmienia instrumentów smyczkowych wykonaniem. Swift zareagowała na ten medley pozytywnie. W lipcu 2021 roku australijski zespół alternatywny Something for Kate również nagrał cover „Cardigan” dla segmentu Like a Version w australijskiej stacji radiowej Triple J. Grupa pozostała wierna oryginalnej aranżacji utworu.
Przypisy
Kategoria:Taylor Swift