Jan Cygankiewicz, ps. „Dariusz” (ur. 29 lipca 1888 w Wieliczce, zm. po 1934) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Franciszka i Marii z Wojnarowskich urodzony 29 lipca 1888 w Wieliczce, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii. Ukończył szkołę powszechną w rodzinnej miejscowości, a następnie uczęszczał do gimnazjum w Krakowie (klasy I-V) i we Lwowie (klasy VI-VIII), gdzie zdał maturę. Po ukończeniu gimnazjum podjął pracę zarobkową w biurze regulacji Wisły. W 1906 został członkiem koła Polskiej Partii Socjalistycznej w Wieliczce. Tam w 1909 był jednym z organizatorów oddziału Związku Walki Czynnej, a od następnego roku – Związku Strzeleckiego. W organizacji występował pod pseudonimem „Dariusz”, ukończył kurs szkoły podoficerskiej oraz wziął udział w 41. kursie niższym szkoły podchorążych (14 marca 1913). Przed I wojną światową pracował w żupie solnej w charakterze pracownika kancelaryjnego (biuralisty).

7 sierpnia 1914 z plutonem wielickim wyruszył do Krakowa, gdzie dołączył do oddziałów strzeleckich Józefa Piłsudskiego. W stopniu kaprala pełnił funkcję pierwszego zastępcy komendanta I sekcji. Pluton wielicki został wcielony do 12 kompanii ob. Wacława Kostka-Biernackiego. 18 sierpnia 1914 pluton wielicki został włączony do 1 kompanii V batalionu 1 pułku strzelców (później 7 i 5 pp), a on objął funkcję komendanta I sekcji. 24 grudnia 1914 został ranny w bitwie pod Łowczówkiem. Awansował na sierżanta. Wyróżnił się 5 lipca 1916 w bitwie pod Kostiuchnówką, w której został ranny. 16 lipca 1916 leczył się w c. k. Szpitalu Obrony Krajowej w Rzeszowie. 25 sierpnia 1917, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do armii austro-węgierskiej i wysłany na front włoski. 25 marca 1918 zdezerterował, przyjechał do Krakowa i wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej. Pełnił między innymi funkcję komendanta obwodu stopnickiego POW. 1 listopada 1918 wziął udział w rozbrajaniu okupantów. Za postawę wykazaną w walce, 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy.

18 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich z zatwierdzeniem awansu na podporucznika, nadanego przez generała Edwarda Rydza-ŚmigłegoDz. Rozk. Wojsk. Nr 2 z 12 stycznia 1919, poz. 55.. Pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Kielce”. W marcu 1920 wykonywał obowiązki w Oddziale I Mobilizacyjno-Organizacyjnym DOGen. „Kielce”.. We wrześniu 1920 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Generalnego „Poznań”.. 21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. 1 czerwca 1921 pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Generalnego „Warszawa”, a jego oddziałem macierzystym był 5 pułk piechoty Legionów. W maju 1922 na własną prośbę został przeniesiony do rezerwy. W rezerwie został przydzielony do 5 pp Leg. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1413. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej został przyjęty do Policji Politycznej i wyznaczony na stanowisko kierownika ekspozytury w Kosowie Poleskim.

W grudniu 1924 jako oficer rezerwy został powołany do służby czynnej w 80 pułku piechoty w Słonimie. 4 marca 1928 prezydent RP przemianował go z dniem 1 stycznia 1928 na oficera zawodowego w korpusie oficerów piechoty, w stopniu kapitana ze starszeństwem z dnia 1 grudnia 1924 i 1. lokatą. W dalszym ciągu służył w 80 pp. W lipcu 1929 został przeniesiony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr IX w Brześciu na stanowisko referenta. We wrześniu 1933 został przeniesiony do 82 pułku piechoty w Brześciu. W marcu 1934 dowodził 7 kompanią strzelecką 82 pp. Z dniem 31 lipca 1934 został przeniesiony w stan spoczynku. Po zakończeniu służby wojskowej zamieszkał w Warszawie przy ul. Belgijskiej 6. Został zatrudniony jako urzędnik kontraktowy w Komendzie Głównej Straży Granicznej na stanowisku referenta Wydziału Wywiadowczego.

Był żonaty, bezdzietny.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6550 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych po raz pierwszy, drugi i trzeci nr 52960 (czterokrotnie „za udział w b. Legionach Polskich”) Krzyż Walecznych po raz pierwszy nr 50627 Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal Waleczności 2 klasy

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Walki Czynnej Kategoria:Kapitanowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Wieliczce Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie 80 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 82 Syberyjskiego Pułku Piechoty Kategoria:Oficerowie Policji Państwowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Waleczności Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Łowczówkiem 1914 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Wojskowi związani z Warszawą Kategoria:Zmarli w XX wieku Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1914–1917) Kategoria:Nieznana data śmierci