Olimpiada Mediewistyczna – ogólnopolska olimpiada szkolna dla uczniów szkół ponadpodstawowych, poświęcona historii średniowiecza.
Historia Jej początki sięgają organizowanego w Czersku Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy o Średniowieczu „Wieki Średnie”. Pierwsza edycja konkursu odbyła się w 1996 roku, a do chwili przekształcenia go w olimpiadę rozegrano 11 edycji. 13 stycznia 2006 Rada Naukowa Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego podjęła uchwałę o przystąpieniu do organizacji I Olimpiady Mediewistycznej na bazie dotychczasowego konkursu „Wieki Średnie”. Siedzibą Komitetu Głównego został Instytut Historii Uniwersytetu Gdańskiego, a sekretariat ulokowano w Liceum Ogólnokształcącym im. Wincentego Pola w Czersku. W literaturze poświęconej polskim olimpiadom historycznych przedsięwzięcie to opisano jako inicjatywę miejscowego liceum, funkcjonującą od 2006 roku pod nazwą Olimpiada Mediewistyczna.
Już w drugiej edycji, przeprowadzonej w 2008 roku przez Uniwersytet Gdański, do I etapu zgłoszono ponad 500 uczniów z całej Polski, a eliminacje prowadzono równolegle w dziewięciu ośrodkach. W 2010 I etap wspierało już kilkanaście placówek z różnych miast Polski, między innymi w Czersku, Sopocie, Bydgoszczy, Legnicy, Białymstoku, Krakowie, Otwocku, Słupsku, Toruniu, Szczecinie, Lublinie i Gnieźnie.
Od XV edycji, przeprowadzonej w 2022 roku, organizatorem Olimpiady Mediewistycznej jest Collegium Witelona Uczelnia Państwowa w Legnicy, współpracujące ze Stowarzyszeniem „Wspólnota Akademicka” oraz Akademickim Liceum Ogólnokształcącym w Legnicy. Sekretariat olimpiady prowadzi Akademickie Liceum Ogólnokształcące w Legnicy.
Organizacja Na czele Komitetu Głównego stoi prof. dr hab. Stanisław Rosik. W skład kierownictwa Komitetu Głównego wchodzą także dr Agnieszka Kos jako I zastępca przewodniczącego, Mirosław Zaguła jako zastępca do spraw organizacyjnych, dr Tomasz Pełech jako sekretarz naukowy oraz Agnieszka Kucha-Kiedel jako sekretarz Komitetu Głównego. Członkami Komitetu Głównego są również prof. dr hab. Urszula Świderska-Włodarczyk, prof. dr hab. Andrzej Pleszczyński i dr Agata Miżdal-Karmelita.
Formuła i zakres Olimpiada ma charakter trzystopniowy. W etapie szkolnym uczestnicy rozwiązują test oparty na obowiązkowej literaturze z zakresu dziejów średniowiecza. Etap II obejmuje zadania z geografii historycznej i historii sztuki, natomiast etap III składa się z pisemnej interpretacji tekstów źródłowych oraz egzaminu ustnego.
Zakres lektur obowiązkowych obejmował między innymi podręczniki Tadeusza Manteuffla, Benedykta Zientary, Jerzego Wyrozumskiego, Stanisława Szczura i Romana Michałowskiego, a także atlasy historyczne oraz wybór źródeł opracowany przez Marię Sobańską-Bondaruk. Finaliści etapu III przedstawiają własny wykaz pięciu prac naukowych wybranych z jednego z bloków tematycznych, takich jak kultura i obyczaje, kształtowanie się państwa polskiego, krucjaty i zakony rycerskie, problemy państw Europy wczesnośredniowiecznej oraz Europa Środkowa i Wschód u schyłku średniowiecza.
Zasady przyznawania tytułów laureata i finalisty zmieniały się w kolejnych edycjach. W regulacjach obowiązujących przy IV edycji laureatami byli dwaj najlepsi uczestnicy etapu III, zaś pozostali uczestnicy finału uzyskiwali status finalistów. W formule opisanej dla XV edycji status finalisty uzyskiwały osoby zakwalifikowane do II etapu, natomiast uczestnicy zakwalifikowani do etapu III otrzymywali status laureatów.
Uprawnienia laureatów i finalistów W pierwszych latach funkcjonowania olimpiady dwaj najlepsi laureaci uzyskiwali prawo do zwolnienia z postępowania rekrutacyjnego na kierunek historia na Uniwersytecie Gdańskim. W edycjach organizowanych w Legnicy laureaci i finaliści mogą korzystać ze zwolnień lub preferencji rekrutacyjnych na wybranych kierunkach w kilku uczelniach wyższych, zgodnie z uchwałami senatów tych uczelni.
Zwycięzca otrzymuje również nagrodę pieniężną, a pozostali laureaci i finaliści – nagrody rzeczowe oraz dyplomy; nagrody przewidziano także dla opiekunów finalistów.
Przypisy
Kategoria:Olimpiady szkolne w Polsce