Ben Daniels (ur. 10 czerwca 1964 w Nuneaton) – angielski aktor. Początkowo aktor teatralny, Daniels był nominowany do nagrody Oliviera dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w Never the Sinner (1991), nagrody Evening Standard dla najlepszego aktora za 900 Oneonta (1994) oraz dla najlepszego aktora w plebiscycie M.E.N. Theatre Awards za Martin Yesterday (1998). W 2001 roku zdobył nagrodę Oliviera dla najlepszego aktora drugoplanowego za występ w sztuce Arthura Millera Wszyscy moi synowie.
W 2008 roku Daniels zadebiutował na Broadwayu w nowej odsłonie Niebezpiecznych związków, za co otrzymał nominację do nagrody Tony dla najlepszego aktora w sztuce teatralnej. Daniels pojawiał się również w popularnych serialach telewizyjnych, takich jak Cutting It (2002–04), Królowa dziewica (2005), Prawo i porządek: Wielka Brytania (2009–11), Wszystko dla pań (2013), House of Cards (2013–14) oraz Egzorcysta (2016–17). 1 kwietnia 2018 roku wystąpił jako Poncjusz Piłat w transmitowanym na żywo przez stację NBC koncercie opery rockowej Andrew Lloyda Webbera i Tima Rice'a Jesus Christ Superstar.
Daniels wcielił się także w postać Antony’ego Armstronga-Jonesa, 1. hrabiego Snowdon, w trzecim sezonie serialu Netflix The Crown. Zagrał również rolę Waltera Sampsona w serialu superbohaterskim Netflixa pt. Dziedzictwo Jowisza. W 2023 roku wcielił się w postać generała Bela Riose’a w serialu science fiction platformy Apple TV+ pt. Fundacja.
Wczesne życie Daniels urodził się 10 czerwca 1964 roku w Nuneaton, w hrabstwie Warwickshire. Jego ojciec był inżynierem w Rolls-Royce’u, a później sprzedawcą żywności, natomiast matka prowadziła sklep z odzieżą dziecięcą. Aktor wspominał: „Byłem dość nieśmiałym dzieckiem, ale jednocześnie potrafiłem nieźle rozrabiać. Byłem bardzo przebiegły i podstępny”.
Daniels kształcił się w Manor Park School, państwowej szkole ogólnokształcącej w Nuneaton koło Coventry (która została już zamknięta). Według Danielsa lekcje dramatu na poziomie O-levels pozwoliły mu odnaleźć własny głos, a gdy w latach 1980–1982 kontynuował naukę w Stratford College, przygotowując się do egzaminów A-levels z wiedzy o teatrze i literatury angielskiej, regularnie uczęszczał na spektakle Royal Shakespeare Company. Jeden z kolegów ze studiów wspominał, że Daniels, którego znał jako Dave'a, „bardzo poważnie podchodził do swojej pracy i sprawiał wrażenie niezwykle inteligentnego... czuło się, że jego umysł cały czas pracuje; że wszystkie trybiki są w ruchu”. Następnie Daniels przez trzy lata kształcił się w Londyńskiej Akademii Muzyki i Sztuki Dramatycznej (LAMDA).
Kariera Jedną z najwcześniejszych ról Danielsa była postać nastoletniego Justina Haywarda, lidera zespołu The Moody Blues, w dwóch teledyskach grupy: „Your Wildest Dreams” (1986) oraz „I Know You’re Out There Somewhere” (1988). W 1992 roku wystąpił w słynnym odcinku serialu Na sygnale zatytułowanym „Cascade”, opowiadającym o katastrofie lotniczej, gdzie wcielił się w rolę drugiego pilota pechowej maszyny. Grał również w wielu brytyjskich dramatach telewizyjnych, takich jak The Lost Language of Cranes (1991) jako Robin, biblijny Jonatan w nominowanym do nagrody Emmy filmie telewizyjnym Dawid (1997), niewierny Finn Bevan w serialu Cutting It (2002–2005) oraz Nicholas Brocklehurst w miniserialu BBC The State Within (2006). Ta ostatnia rola zapadła w pamięć ze względu na niespodziewany pocałunek postaci Danielsa z innym mężczyzną. W 2008 roku pojawił się w produkcji BBC Z Lark Rise do Candleford, opartej na półautobiograficznych powieściach Flory Thompson o angielskiej wsi.
Daniels wcielił się także w szereg postaci autentycznych, takich jak niemiecki sekretarz stanu dr Josef Bühler w filmie Ostateczne rozwiązanie (2001) – dramatyzacji konferencji w Wannsee. Zagrał również autora i dziennikarza Iana Fleminga, twórcę Jamesa Bonda, w dokumencie fabularyzowanym Ian Fleming: Bondmaker (2005), sir Francisa Walsinghama w Królowej dziewicy (2005) oraz angielskiego pisarza Sakiego w Who Killed Mrs De Ropp? (2007). Ponadto wystąpił gościnnie w wielu brytyjskich serialach dramatycznych, w tym w Soldier Soldier (1992), A Touch of Frost (1992), Outside Edge (1994), Tajniacy (2005) oraz Przygody Merlina (2011).
Daniels może być najbardziej rozpoznawalny dla amerykańskiej widowni z roli w filmie Wspaniała rzecz z 1996 roku. Wcielił się w nim w postać Tony’ego, chłopaka Sandry, matki głównego bohatera, Jamiego. W niezależnej produkcji w reżyserii Lavinii Currier pt. Powiew pustyni (1997) Daniels zagrał francuskiego żołnierza Augustina Roberta. Film ten był nominowany do Złotej Muszli. Inne filmy fabularne, w których wystąpił, to m.in. The Bridge (1992), Pragnę cię (1998), Madeline (1998) oraz Doom (2005). Odrzucił propozycje zagrania w premierach z 2000 roku – Patriocie oraz Granicach wytrzymałości – stwierdzając, że „pieniądze były dobre, ale to nie było dla niego”. Daniels pojawił się również na krótko jako generał Antoc Merrick w filmie z serii Gwiezdne Wojny – Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie. Następnie w 2017 roku Daniels pojawił się gościnnie jako ksiądz w halloweenowym odcinku Simpsonów pt. „Straszny domek na drzewie”.
Daniels przyznał, że kocha grę w teatrze, ponieważ „jest wymagająca i zmusza aktora do ciągłej czujności”. Wystąpił w sztukach Wszystko dobre, co się dobrze kończy oraz Jak wam się podoba (1999–2000), a także zagrał Merkucja w telewizyjnej adaptacji Romea i Julii z 1994 roku. Jego dorobek teatralny obejmuje również spektakle Czekając na Godota (1994) oraz 900 Oneonta (1994), za który otrzymał nominację dla najlepszego aktora w plebiscycie Evening Standard Awards. Grał także w Martin Yesterday (1998) – co przyniosło mu nominację do nagrody Manchester Evening News Theatre Awards – a także w Naked (1998), Tales From Hollywood (2001), Trzech siostrach (2003), Ifigenii w Aulidzie (2004), The God of Hell (2005) oraz Dzikiej kaczce (2005–2006). W 2006 roku Daniels wystąpił jako Laurent w Teresie Raquin, a krytycy określili jego występ jako „porywający”. 1 kwietnia 2018 roku pojawił się jako Poncjusz Piłat w musicalu na żywo stacji NBC pt. Jesus Christ Superstar Live in Concert!.
W 2001 roku Daniels zdobył nagrodę dla najlepszego aktora drugoplanowego w plebiscycie Whatsonstage.com Theatregoers' Choice oraz podczas 25. ceremonii wręczenia nagród Laurence’a Oliviera za rolę w sztuce Arthura Millera Wszyscy moi synowie. Po raz pierwszy do tej prestiżowej nagrody był nominowany wcześniej, w 1991 roku, za rolę mordercy Richarda Loeba w sztuce Never the Sinner w Playhouse Theatre. W 2008 roku Daniels spełnił swoje życiowe marzenie, debiutując na Broadwayu w głównej roli wicehrabiego de Valmont we wznowieniu Niebezpiecznych związków. Spektakl miał premierę 1 maja 2008 roku, a Daniels otrzymał za tę rolę nominację do nagrody Tony w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy w sztuce teatralnej.
Daniels grał powracającą rolę prominentnego fotografa Adama Gallowaya w serialu platformy Netflix House of Cards (2013–2014). Wcielił się również w postać prawnika Rory’ego Murraya w drugim sezonie Passenger List – fabularnego podcastu produkowanego przez Radiotopię. W 2023 roku pojawił się w drugim sezonie serialu Fundacja jako generał Bel Riose. Występuje także jako wampir-aktor Santiago w serialu Wywiad z wampirem.
Życie prywatne Daniels był w związku z aktorem Ianem Gelderem od 1993 roku aż do śmierci tego ostatniego w maju 2024 roku. Poznali się podczas pracy nad sztuką Joe Ortona Zabawiając pana Sloane’a. Para mieszkała w południowym Londynie. Daniels był pewien swojej orientacji już jako nastolatek (kiedyś zauważył: „Coming out? Nigdy nie byłem w szafie”), choć nie rozmawiał o tym z rodzicami, ponieważ nie łączyły ich bliskie relacje emocjonalne. Był „ostrożny ze wspomominaniem o tym po ukończeniu szkoły teatralnej, ponieważ AIDS przerażało wszystkich i panowała ogromna homofobiczna nagonka”. Zdecydował się ujawnić swój homoseksualizm w wieku 24 lat, podczas charytatywnego występu w gwiazdorskiej obsadzie sztuki Martina Shermana Bent.
W wolnym czasie jest malarzem amatorem i praktykuje jogę asztanga. Od młodości do około czterdziestego roku życia Daniels cierpiał na paraliż senny.
Filmografia Filmy 1987: Szkoda, że Cię tu nie ma (Wish You Were Here) jako policjant 1987: Czwarty protokół (The Fourth Protocol) - niewymieniony w napisach 1991: The Lost Language of Cranes jako Robin 1992: The Bridge jako Rogers 1993: Rwendo jako Marti 1996: Wspaniała rzecz (Beautiful Thing) jako Tony 1997: Powiew pustyni (Passion in the Desert) jako Augustin Robert 1998: Pragnę cię (I Want You) jako DJ Bob 1998: Madeline jako Leopold 1999: Fanny and Elvis jako Andrew 2000: Britannic jako Townsend 2001: Married / Unmarried jako Danny 2001: Ostateczne rozwiązanie (Conspiracy) jako dr Josef Bühler 2002: Fogbound jako Leo 2005: Doom jako kapral Eric „Goat” Fantom 2013: Jack pogromca olbrzymów (Jack the Giant Slayer) jako Fumm 2014: Locke jako Gareth 2014: Luna jako Grant 2016: Ostatni pocałunek cesarza (The Exception) jako pułkownik Sigurd von Ilsemann 2016: Łotr 1. Gwiezdne wojny – historie (Rogue One: A Star Wars Story) jako generał Antoc Merrick 2019: Rebelia (Captive State) jako Daniel 2021: Błogosławieństwo (Benediction) jako W. H. R. Rivers 2024: Argylle – Tajny szpieg jako barman (cameo)
Telewizja 1987: One By One jako student 1988: The Modern World: Ten Great Writers jako Hans Castorp 1988: Wall of Tyranny jako Streimer 1988: Scene jako Adrian 1989: Klub Paradise (The Paradise Club) jako DC Webster 1989: Capital City jako Colin de Seincourt 1990: Drop the Dead Donkey jako Jack Davenport 1990: The Fabulous Singlettes jako Brian 1992: Na sygnale (Casualty) jako pierwszy oficer Graham Marda 1992: Soldier Soldier jako kapitan Andy Wright 1992: Inspektor Frost (A Touch of Frost) jako Roger Massie 1993: The Inspector Alleyn Mysteries jako Norman Cubitt 1994: Romeo i Julia jako Merkucjo 1994: Outside Edge jako Alex Harrington 1994: W.S.H. jako Kleinman 1996: Truth or Dare jako Ben 1997: David jako Jonathan 1998: Milczący świadek (Silent Witness) jako Owen Johnson 1999: Arystokraci (Aristocrats) jako lord Kildare 2000: Britannic jako Townsend 2002–2004: Cutting It jako Finn Bevan 2003: Real Men jako inspektor Matthew Fenton 2004: Agatha Christie: Panna Marple (Agatha Christie's Marple) jako Alfred Crackenthorpe 2005: Ian Fleming: Bondmaker jako Ian Fleming 2005: Tajniacy (Spooks) jako Oleg Korsakov 2005: Królowa dziewica (The Virgin Queen) jako Francis Walsingham 2006: Stan wyjątkowy (The State Within) jako Nicholas Brocklehurst 2007: Who Killed Mrs De Ropp? jako Saki 2008: Z Lark Rise do Candleford (Lark Rise to Candleford) jako Rushton 2008: The Passion jako Józef Kajfasz 2009–2011: Prawo i porządek: Wielka Brytania (Law & Order: UK) jako James Steel 2009: The Last Days of Lehman Brothers jako John Thain 2011: Women in Love jako Will Brangwen 2011: Moving On jako John Murphy 2011: Przygody Merlina (Merlin) jako Tristan 2013–2014: House of Cards jako Adam Galloway 2013: The Wipers Times jako podpułkownik Howfield 2013: Wszystko dla pań (The Paradise) jako Tom Weston 2014: Kids Who Kill jako narrator 2014: Karczma Jamajka (Jamaica Inn) jako Francis Davey 2015: Virtuoso jako Józef II Habsburg 2015: Casanova jako François-Joachim de Bernis 2015: Pot i łzy (Flesh and Bone) jako Paul Grayson 2016: The Hollow Crown jako Książę Buckingham 2016–2017: Egzorcysta (The Exorcist) jako ojciec Marcus Keane 2017: Simpsonowie (The Simpsons) jako irlandzki ksiądz (głos) 2019: The Crown jako Antony Armstrong-Jones 2021: Dziedzictwo Jowisza (Jupiter's Legacy) jako Walter Sampson 2023: Fundacja (Foundation) jako Bel Riose 2024: Wywiad z wampirem (Interview with the Vampire) jako Santiago 2024: Władca Pierścieni: Pierścienie Władzy (The Lord of the Rings: The Rings of Power) jako Círdan
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi