Franciszek Janusz (ur. 17 stycznia 1897 w Janowie, zm. po 1946) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Józefa i Marii z Mazurkiewiczów urodzony 17 stycznia 1897 w Janowie, w ówczesnym powiecie trembowelskim Królestwa Galicji i Lodomerii. Ukończył szkołę powszechną w Kobyłowłokach, a od 1909 uczęszczał do c. k. Gimnazjum II w Tarnopolu. Od 1913 należał do Związku Strzeleckiego.
16 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 9 kompanii 3 pułku piechoty. Jako legionista, a później podoficer wziął udział we wszystkich walkach pułku. Wyróżnił się 23 grudnia 1915 w walce nad Styrem. W 1917 zdał egzamin dojrzałości w gimnazjum w Białej na Śląsku. Po bitwie pod Rarańczą (15/16 lutego 1918) został internowany w Huszt. 16 kwietnia 1918 został wcielony do austriackiego 15 pułku piechoty i służył w nim do 30 października 1918.
7 listopada 1918 wstąpił do 7 kompanii 4 pułku piechoty Legionów i wziął udział w bitwie o Lwów. 5 maja 1919 został przeniesiony do 7 kompanii 3 pułku piechoty Legionów. 12 czerwca 1919 jako podoficer byłych Legionów Polskich został mianowany podporucznikiem piechoty z dniem 1 czerwca 1919Dz. Rozk. Wojsk. Nr 70 z 26 czerwca 1919, poz. 2237.. W szeregach 3 pp Leg. walczył na wojnie z bolszewikami jako dowódca plutonu, dowódca 7 kompanii, oficer broni, a od 1 września 1920 adiutant. 21 grudnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich.
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 3 pp Leg. na stanowisku adiutanta. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 31. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Od sierpnia 1922 do stycznia 1923 był odkomenderowany na kurs doszkolenia młodszych oficerów i urzędników wojskowych w Szkole Podchorążych w Warszawie. Po ukończeniu kursu wrócił do pułku i objął dowództwo 1 kompanii. Później został przesunięty na stanowisko dowódcy kompanii podoficerskiej. 31 marca 1924 prezydent RP nadał mu stopień kapitana ze starszeństwem z dnia 1 lipca 1923 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 1 czerwca 1926 został przesunięty na stanowisko oficera Przysposobienia Wojskowego. 1 grudnia 1927 został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przydziałem do Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Warszawie na stanowisko referenta. 1 września 1929 został przeniesiony służbowo do batalionu podchorążych rezerwy piechoty nr 7 w Śremie na stanowisko dowódcy 2 kompanii. 1 sierpnia 1930 został odkomenderowany na kurs w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. 2 grudnia 1930 prezydent RP nadał mu stopień majora z dniem 1 stycznia 1931 i 80. lokatą w korpusie oficerów piechoty. 10 marca 1931 został przeniesiony do 64 pułku piechoty w Grudziądzu na stanowisko dowódcy batalionu. 12 grudnia 1933 został przesunięty na stanowisko obwodowego komendanta Przysposobienia Wojskowego. w kwietniu 1934 został przeniesiony do 3 pułku strzelców podhalańskich w Bielsku na stanowisko dowódcy III batalionu detaszowanego w Krakowie. Na stopień podpułkownika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 45. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym samym miesiącu został przeniesiony na stanowisko dowódcy batalionu KOP „Skałat”. Na tym stanowisku walczył w kampanii wrześniowej. Od 15 stycznia 1944 dowodził 19 batalionem zapasowym (oficerskim) w Palestynie, a od 20 lutego tego roku, po przeformowaniu, był dowódcą Rezerwy Oficerskiej, wchodzącej w skład 7 Dywizji Piechoty.
Zmarł po 1946. Był żonaty, miał córkę Danutę (ur. 1928).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7390 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych czterokrotnie (po raz trzeci i czwarty „za czyny orężne w bojach b. 3 pp b. Leg. Pol.”) Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1936 „za zasługi w służbie wojskowej” Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych
Przypisy
Uwagi
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Skałat” Kategoria:Dowódcy batalionów 3 Pułku Strzelców Podhalańskich Kategoria:Internowani w Huszt Kategoria:Ludzie związani z Tarnopolem (zabór austriacki) Kategoria:Obwodowi komendanci Przysposobienia Wojskowego (1928–1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Więźniów Ideowych Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 64 Pomorskiego Pułku Strzelców Murmańskich Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Pułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w XX wieku Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich Kategoria:Żołnierze 4 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Nieznana data śmierci