Odznaka okolicznościowa Odznaka za Ochronę Granicy Rzeczypospolitej Polskiej – polskie odznaczenie resortowe, ustanowione zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 kwietnia 2026 w związku z 35-leciem utworzenia Straży Granicznej (SG) oraz celem upamiętnienia służby funkcjonariuszy SG pełnionej w ochronie granicy państwowej oraz prowadzonych działań na rzecz bezpieczeństwa granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Zasady nadawania Odznakę nadaje, w drodze decyzji, Komendant Główny Straży Granicznej – z własnej inicjatywy albo na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej SG lub kierownika komórki organizacyjnej Komendy Głównej SG.
Jednocześnie Komendant Główny SG ma prawo do noszenia odznaki ex officio. Prawo to zachowuje także po zaprzestaniu pełnienia tej funkcji.
Odznaka stanowi wyróżnienie i może być nadana: funkcjonariuszowi SG zasłużonemu w pełnieniu służby w ochronie granicy państwowej, w szczególności za wykonywanie zadań w ochronie tej granicy w warunkach zagrożenia życia lub zdrowia; innej osobie zasłużonej w działaniach na rzecz ochrony granicy państwowej służących bezpośrednio zapewnieniu jej nienaruszalności; funkcjonariuszowi lub pracownikowi SG za sumienne realizowanie czynności służbowych lub wykonywanie pracy na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa granicy państwowej; osobie lub instytucji, która współpracowała ze SG na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa granicy państwowej, w tym w zakresie dotyczącym wsparcia technicznego i proceduralnego, a także poprzez popularyzowanie idei ochrony granicy państwowej.
Odznaka może być nadana tej samej osobie lub instytucji tylko raz.
Odznakę wraz z dyplomem wręcza Komendant Główny SG albo w jego imieniu inna upoważniona osoba, w szczególności kierownik jednostki organizacyjnej SG.
Wygląd Odznaka ma kształt owalny o wysokości 47 mm, szerokości 37 mm. Wykonana jest z metalu srebrzonego. Przedstawia wypukły słup graniczny, którego wygląd jest stylizowany na określony dla znaków granicznych w przepisach dotyczących oznakowania przebiegu granicy państwowej. Słup graniczny, emaliowany, jest w kolorze białym i czerwonym. Na słupie jest umieszczona tabliczka z wizerunkiem orła ustalonym dla godła RP, wypukła w stosunku do wizerunku słupa, a pod wizerunkiem orła znajduje się napis POLSKA. Wygląd tabliczki z wizerunkiem orła jest stylizowany na określony w przepisach dotyczących oznakowania przebiegu granicy państwowej. Pod tabliczką z wizerunkiem orła umieszczona jest wypukła tabliczka w kolorze czerwonym z białą obwódką, z numerem 566 w kolorze białym, który nawiązuje do wydarzeń dotyczących prób zbiorowego przekroczenia granicy państwowej w roku 2021 w rejonie służbowej odpowiedzialności Placówki SG w Kuźnicy Podlaskiego OSG. W podstawie słupa granicznego znajduje się monogram z liter SG z „Odznaki Straży Granicznej”, nałożony na metalowym konturze przedstawiającym terytorium i granice RP. Pod literami „SG” znajduje się na tle koloru srebrnego wgłębny, metalowy napis STRAŻ GRANICZNA. Wizerunek słupa granicznego jest otoczony wieńcem, którego oba ramiona do połowy są z liści dębowych, i który kończy się u podstawy wierzchołka słupa granicznego. Na lewym ramieniu wieńca, na górnej jego części od liści dębu do przecięcia z wizerunkiem słupa granicznego znajduje się wgłębny napis ZA OCHRONĘ. Natomiast prawa górna część wieńca od przecięcia z wizerunkiem słupa granicznego do liści dębu zawiera wgłębny napis GRANICY RP. Przestrzeń pomiędzy słupem a wieńcem wypełniają promienie, symbolizujące promienie wschodzącego słońca. Przestrzeń pomiędzy promieniami jest wycięta z formy. Strona odwrotna gładka z mocowaniem w postaci śrubki z nakrętką.
Odznakę nosi się: na umundurowaniu – w sposób określony w odrębnych przepisach; na ubraniu cywilnym – na lewej piersi; w przypadku noszenia jednocześnie odznaczeń lub wyróżnień na wstążkach, Odznakę przypina się poniżej ich rzędu, wypośrodkowując jej miejsce;
Zamiast Odznaki można nosić jej miniaturkę o wymiarach: 15 mm wysokości, 12 mm szerokości, z zachowanymi jej proporcjami.
Zobacz też Znak specjalny „Za Ochronę Granicy Rzeczypospolitej Polskiej”
Przypisy
Bibliografia Zarządzenie nr 14 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 kwietnia 2026 r. w sprawie ustanowienia odznaki okolicznościowej Odznaka za Ochronę Granicy Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.Urz.MSWiA 2026 poz. 24)
Kategoria:Polskie odznaczenia resortowe