thumb|Tajemniczy sterowiec na ilustracji w gazecie „”, 22 listopada 1896 Tajemnicze sterowce – obserwacje niezidentyfikowanych obiektów latających podobnych do sterowców w Stanach Zjednoczonych w latach 1896–1897.

Geneza W latach poprzedzających obserwacje tajemniczych sterowców opublikowano wiele popularnych powieści science fiction traktujących o sterowcach i ich tajemniczych wynalazcach. Szczególnie popularne wśród Amerykanów były opowiadania o autorstwa , które zaczęły się ukazywać w 1882 roku i często skupiały się na sterowcach. Ogromnie popularna Biblioteka Franka Reade’a liczyła 191 opowiadań. Znajomy Senarensa, Jules Verne, zapożyczył koncept tajemniczego wynalazcy, który opracował potężny sterowiec, na potrzeby swojej powieści Robur Zdobywca, opublikowanej w USA w 1887 roku. Opowieści o sterowcach płodnego autora science fiction były również publikowane w odcinkach w gazetach w San Francisco w latach 90. XIX wieku.

Koniec XIX wieku był okresem wielu innowacji technologicznych, w tym wynalezienia telefonu i samochodu. Rozpowszechnienie publikacji na temat wykorzystania do latania gazów lżejszych od powietrza, jak i cięższych od powietrza pod koniec XIX wieku ugruntowało powszechne przekonanie o nieuchronności opracowania udanego sterowca.

17 listopada 1896 roku, tego samego dnia, w którym po raz pierwszy dostrzeżono tajemniczy sterowiec w Sacramento w Kalifornii, gazeta „” wydrukowała rzekomy telegram od nowojorskiego wynalazcy, który oznajmiał, że leci swoim sterowcem z Nowego Jorku do Kalifornii i dotrze tam w ciągu dwóch dni.

Najbardziej znane obserwacje tajemniczych sterowców rozpoczęły się w Kalifornii w 1896 roku. Następnie, na początku 1897 roku, z innych obszarów napływały raporty i relacje o podobnych obserwacjach, zazwyczaj przesuwając się na wschód USA. Chociaż większość świadków donosiła, że widziała jedynie światło lub grupę świateł poruszających się po nocnym niebie, niektóre relacje o tajemniczych sterowcach utrzymują, że na niektórych widać było pasażerów, a sporadycznie zgłaszano również spotkania z pilotem lub załogą. Pasażerowie ci często wydawali się być ludźmi, choć ich zachowanie, maniery i ubiór czasami uznawano za niezwykłe. Dodatkowo ci pasażerowie twierdzili, że pochodzą z planety Mars. Łączna liczba zgłoszonych obserwacji tajemniczych sterowców w latach 1896–1897 sięgała tysięcy; na podstawie doniesień prasowych można wnioskować, że łączna liczba świadków mogła przekroczyć 100 000.

Obserwacje 1896 thumb|Rysunek tajemniczego sterowca nad Sacramento w Kalifornii, zamieszczony w gazecie „The San Francisco Call” (1896) thumb|Tłum w Sacramento z zapartym tchem obserwuje tajemniczy sterowiec (1896) thumb|Rysunek tajemniczego sterowca, zamieszczony w gazecie „” (1896) Pierwsza seria obserwacji tajemniczych sterowców miała miejsce głównie w Kalifornii od 17 listopada do grudnia 1896 roku, z kilkoma odosobnionymi obserwacjami w styczniu 1897 roku. W listopadzie i grudniu pojawiły się również doniesienia o obecności tajemniczego sterowca na , w Nevadzie, Oregonie i Waszyngtonie. Wiele artykułów prasowych opisywało te obserwacje jako część transkontynentalnego lotu wynalazcy sterowca. tajemnicze światło zostało po raz pierwszy dostrzeżone nad Sacramento wieczorem 17 listopada 1896 roku. Kilku obywateli zaobserwowało dziwne lecące światło powoli poruszające się po niebie na szacowanej wysokości 300 metrów. Z powodu silnego zachmurzenia tego wieczoru można było zaobserwować bardzo niewiele szczegółów; większość świadków zgłosiła, że widziała tylko źródło światła, ale kilku stwierdziło, że mogli dostrzec niewyraźny, ciemny obiekt za jasnym światłem. Świadek o nazwisku R.L. Lowery twierdził, że słyszał głos z pojazdu wydający polecenia zwiększenia wysokości, aby uniknąć uderzenia w wieżę kościoła. Lowery dodał „co niewątpliwie miało być mrugnięciem do czytelnika”, że jego zdaniem domniemany kapitan miał na myśli wieżę lokalnego browaru, ponieważ w pobliżu nie było żadnych kościołów. Lowery opisał dalej, że pojazd był napędzany przez dwóch mężczyzn naciskających pedały rowerowe. Nad pedałującymi mężczyznami zdawała się znajdować kabina pasażerska, umieszczona pod główną częścią pojazdu. Na przedniej części zamontowano jasną lampę czołową. Niektórzy świadkowie zeznali, że słyszeli dźwięki rozmów lub śpiewu, gdy światło przechodziło nad ich głowami. w wydaniach lokalnych gazet z 18 listopada 1896 roku, w tym w „The Sacramento Bee” i „”, opublikowano relacje z obserwacji. Gazety zamieściły takie tytuły jak „Błądząca zjawa”, „Twierdzą, że widzieli latający sterowiec”, „To tajemnicze światło”, „Widzieli tajemnicze latające światło”, „Dziwny statek powietrzny” i „Co to było?”. wydanie gazety „Daily Mail” ze Stockton w Kalifornii z 19 listopada 1896 roku zawierało jedną z pierwszych relacji o rzekomym zauważeniu statku kosmicznego obcych. Pułkownik H.G. Shaw twierdził, że podczas jazdy swoim pojazdem przez Lodi w pobliżu Stockton, natknął się na coś, co wyglądało na lądujący statek kosmiczny. Shaw opisał go jako mający metaliczną powierzchnię, która poza sterem była całkowicie pozbawiona cech charakterystycznych, oraz spiczaste końce. Oszacował średnicę na 7,5 metra i powiedział, że statek miał około 45 metrów całkowitej długości. Trzy smukłe, 210-centymetrowe istoty, wyglądające na kosmitów, miały zbliżyć się do pojazdu, „wydając przy tym dziwny ćwierkający dźwięk”. Istoty zbadały pojazd Shawa, a następnie próbowały fizycznie zmusić go do towarzyszenia im z powrotem do statku kosmicznego. Podobno kosmici poddali się, gdy zdali sobie sprawę, że nie mają wystarczającej siły fizycznej, by zmusić Shawa do wejścia na pokład. Weszli na pokład statku, który oderwał się od ziemi i zniknął z pola widzenia. Shaw uważał, że istoty te to Marsjanie wysłani w celu porwania Ziemianina w nieznanych, ale potencjalnie nikczemnych celach. Niektórzy uważają to za wczesną próbę porwania przez kosmitów; prawdopodobnie jest to pierwsza opublikowana relacja o próbie porwania ludzi przez istoty pozaziemskie i zmuszenia ich do wejścia na pokład statku kosmicznego. dziwne światło pojawiło się ponownie nad Sacramento wieczorem 21 listopada 1896 roku. Wśród obserwatorów byli zastępca szeryfa i prokurator okręgowy Sacramento. Świadkowie opisali światło jako dwa razy jaśniejsze od typowej lampy łukowej lub reflektora lokomotywy. Później tego wieczoru światło było widoczne również nad Folsom, San Francisco, Oakland, Petalumą, Santa Rosą, Sebastopolem i kilkoma innymi miastami. Podobno widziały je tysiące świadków, w tym służba domowa burmistrza San Francisco, . Gdy przelatywało nad i , jasne światło podobno spłoszyło śpiące foki, powodując, że panicznie zanurkowały w Pacyfiku. wieczorem 22 listopada dwóch pastorów metodystów w pobliżu rzekomo zauważyło „ognisty obiekt” spoczywający na ziemi. Gdy mężczyźni zbliżyli się do obiektu, ten nagle wzbił się w powietrze, odlatując z niewielkim wznoszeniem. 29 listopada 1896 roku ponad stu mieszkańców miasta Tulare było świadkami spektakularnego zjawiska: „[Oni] twierdzą, że widzieli słynny sterowiec, który błąkał się po różnych częściach stanu... Zniżył się na dość dużą odległość, a następnie wzniósł się i poleciał prosto w kierunku Hanford. Widziano kolejno czerwone, białe i niebieskie światła, ale nie widać było żadnej części statku... Wiele osób obserwowało go, dopóki był w zasięgu wzroku”.

Do miast w Kalifornii, które zgłosiły obserwacje UFO w listopadzie i grudniu, należały: Anderson, Auburn, Red Bluff, Redding, Arbuckle, Woodland, Yolo, Chico, Marysville, Camptonville, Grass Valley, Biggs, San Leandro, San Jose, Hayward, San Luis Obispo, Acampo, Lathrop, Livermore, Lodi, Crows Landing, Manteca, Modesto, Merced, Stockton, Turlock, Visalia, Fresno, Delano, Bakersfield, Redlands, Santa Clara, Santa Cruz, Santa Barbara, Riverside i Los Angeles.

Seria obserwacji tajemniczych sterowców w Kalifornii w 1896 roku zakończyła się w grudniu, ale w lutym 1897 roku doniesienia o tajemniczych światłach poruszających się po nocnym niebie nad zachodnią Nebraską zapoczątkowały jeszcze większą serię obserwacji obiektów, która objęła większą część amerykańskiego Midwestu. Ta druga seria trwała do maja 1897 roku, z kilkoma rozproszonymi doniesieniami o tajemniczym sterowcu w czerwcu.

Obserwacje 1897 thumb|Rysunek tajemniczego sterowca w gazecie „”, z podpisem: Czy to może być gość z Marsa? (1897) thumb|Rysunek tajemniczego sterowca w gazecie „” (1897) thumb|Rysunek tajemniczego sterowca w gazecie „” (1897) Chociaż wiele gazet w Stanach Zjednoczonych opublikowało doniesienia o obserwacjach tajemniczych sterowców w Kalifornii, zjawisko to najwyraźniej przyciągnęło stosunkowo niewielką uwagę w stanach Midwestu i wschodnich. Nadejście roku 1897 przyniosło kres serii kalifornijskiej, z wyjątkiem kilku odosobnionych obserwacji w połowie stycznia. 2 lutego 1897 roku gazeta „” doniosła o obserwacji nad miastem Hastings w Nebrasce, która miała miejsce poprzedniego dnia: „Kilku mieszkańców Hastings donosi, że sterowiec lub coś podobnego krąży w powietrzu na zachód od tego miasta... Uważnie obserwujemy jego ponowne pojawienie się”. 5 lutego gazeta doniosła, że sterowiec został ponownie dostrzeżony w pobliżu miasta Inavale, około czterdziestu mil na południe od Hastings. jeden ze świadków z Arkansas – rzekomo były senator stanowy o nazwisku Harris – miał usłyszeć od pilota tajemniczego sterowca (w okresie napięć poprzedzających wojnę amerykańsko-hiszpańską), że statek powietrzny zmierza na Kubę, aby użyć swojego „działa Hotchkissa” do „zabijania Hiszpanów”. artykuł w „Albion Weekly News” z Albion w Nebrasce donosił, że dwóch świadków widziało rozbicie się tajemniczego sterowca zaledwie kilka cali od miejsca, w którym stali. Sterowiec nagle zniknął, a na jego miejscu stał mężczyzna. Pilot sterowca pokazał mężczyznom małe urządzenie, które rzekomo pozwalało mu zmniejszyć sterowiec na tyle, by móc go schować w kieszeni. Konkurencyjna gazeta, „Wilsonville Review”, żartobliwie twierdziła, że jej redaktor był dodatkowym świadkiem zdarzenia i że słyszał, jak pilot powiedział: „Weiver eht rof ebircsbus!”. Podobno usłyszał frazę „subscribe for the Review ” napisaną od tyłu. w wydaniu „” z 28 marca 1897 roku opublikowano doniesienie o obserwacji w mieście Topeka w stanie Kansas, gdzie kilkaset osób zauważyło „krwawoczerwone światło” powoli przesuwające się po niebie. Niektórzy byli podobno tak przerażeni tym widokiem, że schowali się w swoich schronach przeciwburzowych, „obawiając się, że zbliża się wielka katastrofa”. Wśród świadków zdarzenia był gubernator Kansas, . wieczorem 29 marca 1897 roku setki świadków widziało jasne światło przelatujące nad miastem Omaha, które na krótko zawisło w powietrzu, po czym zniknęło na północnym zachodzie. 1 kwietnia 1897 roku w Everest w stanie Kansas zaobserwowano obiekt, który został opisany jako przypominający kształtem indiańską łódź, o długości do trzydziestu stóp, wyposażony w wielokolorowy reflektor. pierwsze doniesienia o obserwacji tajemniczego sterowca w stanie Michigan pojawiły się 10 kwietnia 1897 roku w Alma, a kolejne 11 kwietnia z Benton Harbor, Holland, Niles i Mendon. 12 kwietnia tajemniczy sterowiec został dostrzeżony nad Battle Creek i Kalamazoo w stanie Michigan, a w zaobserwowano eksplozję w powietrzu. Znaleziono tam i w pobliskim domniemane szczątki sterowca. Następnej nocy rolnik mieszkający na północ od Battle Creek twierdził, że sterowiec zbliżył się na odległość 30 metrów do pola na jego farmie, a koło od niego odpadło i wbiło się w ziemię. Obserwacje osiągnęły szczyt około 15 kwietnia i trwały do początku maja.