Gierań-4 (ros. Герань-4) – rosyjski bezzałogowy statek powietrzny o napędzie odrzutowym.
Historia W trakcie konfliktu rosyjsko-ukraińskiego Siły Zbrojne Ukrainy pod koniec 2025 r. opracowały skuteczne metody zwalczania większości dronów uderzeniowych stosowanych przez Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej. Dowództwo rosyjskie uznało, że potrzebny jest bezzałogowiec zdolny do uniknięcia pościgu, szybkiego przeniknięcia strefy obrony powietrznej, trudniejszy do wykrycia i przystępny cenowo.
Możliwość opracowania nowego drona pojawiła się z chwilą dostępności taniego silnika TF-TJ1600A chińskiej produkcji. Rozwiązania konstrukcyjne Gierania-2 posłużyły do opracowania nowego bezzałogowca, w którym zachowano układ latającego skrzydła, ale znacząco wzmocniono konstrukcję celem dostosowania do silnika odrzutowego.
Według informacji opublikowanych przez Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy, próby nowego bezzałogowca prowadzono z „dronoportu” Primorsk w obwodzie orłowskim oraz z terenu dawnego portu lotniczego w Doniecku. W maju 2026 r. Rosja rozpoczęła bojowe wykorzystanie tych aparatów do uderzeń przeciwko celom na terytorium Ukrainy. Według Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy zastosowany system sterowania i wyposażenie elektroniczne są zbliżone do stosowanych we wcześniejszych bezzałogowcach produkowanych w zakładach dronowych w Jełabudze.
Charakterystyka techniczna Gieran-4 jest rosyjskim bezzałogowym statkiem powietrznym typu amunicja krążąca o napędzie odrzutowym, stanowiącym rozwinięcie wcześniejszych konstrukcji z rodziny Gieran. W porównaniu z Gierań-2 i Gierań-3 otrzymał nowy płatowiec o ulepszonej aerodynamice oraz wzmocnionej strukturze przystosowanej do lotu z większymi prędkościami. Zachowano układ aerodynamiczny latającego skrzydła, jednak zastosowano cieńszy profil płata, bardziej opływowy kadłub oraz przeprojektowane wloty powietrza do silnika.
W przedniej części kadłuba znajduje się charakterystyczne oszklenie mieszczące elementy systemu optoelektronicznego. Gierań-4 może wykorzystywać układ naprowadzania optycznego wspomagany algorytmami rozpoznawania obrazu i automatycznej identyfikacji obiektów. W przeciwieństwie do wcześniejszych wersji opierających się głównie na nawigacji bezwładnościowej korygowanej sygnałami GPS i GLONASS, nowy system ma umożliwiać autonomiczne wykrywanie i identyfikację celu w końcowej fazie lotu oraz zwiększać odporność na zakłócanie i fałszowanie sygnałów satelitarnych. Według informacji opublikowanych przez ukraiński wywiad wojskowy bezzałogowiec wyposażono również w zmodernizowany kompleks nawigacyjny oparty na odbiorniku satelitarnym Kometa-M oraz autonomicznym systemie nawigacji inercyjnej. Kometa-M wykorzystuje adaptacyjną antenę przeciwzakłóceniową przeznaczoną do pracy w warunkach silnego oddziaływania środków walki elektronicznej, umożliwiając odbiór sygnałów systemów GLONASS, GPS, Galileo i SBAS. W przypadku utraty sygnału satelitarnego nawigacja może być kontynuowana w oparciu o system inercyjny, który okresowo koryguje narastający błąd po ponownym uzyskaniu sygnału GNSS. Według części źródeł Gierań-4 może ponadto dysponować kanałem dowodzenia i telemetrii oraz czujnikami ostrzegającymi o opromieniowaniu laserowym, co potencjalnie pozwala na wykrywanie prób śledzenia lub naprowadzania uzbrojenia na bezzałogowiec. Rozwiązania te mają zwiększać przeżywalność aparatu podczas lotu w warunkach intensywnego przeciwdziałania ze strony obrony przeciwlotniczej i środków walki elektronicznej.
Napęd stanowi chiński silnik turboodrzutowy Telefly LX-WP-160 o ciągu około 160 kG, choć według danych ujawnionych przez ukraiński wywiad wojskowy w części egzemplarzy stosowany jest również mocniejszy silnik Telefly TF-TJ2000A o ciągu około 200 kG. Zastosowanie jednostki odrzutowej wymagało wzmocnienia konstrukcji płatowca oraz dostosowania aerodynamiki do lotu z prędkościami znacznie wyższymi niż w przypadku wcześniejszych wariantów napędzanych silnikami tłokowymi. W ramach modernizacji zastosowano integralne połączenie skrzydeł z centropłatem, eliminując rozłączne elementy konstrukcji, a także ograniczono liczbę luków technologicznych w poszyciu w celu zmniejszenia oporu aerodynamicznego. Według dostępnych danych prędkość przelotowa wynosi od 300 do 400 km/h, natomiast prędkość maksymalna sięga około 500 km/h. Bezzałogowiec może wykonywać manewry przy dużych przeciążeniach, zachowując wysoką stabilność lotu na średnich i dużych wysokościach. Deklarowany pułap operacyjny wynosi około 5000 m, a zasięg lotu oceniany jest na około 450 km. W zależności od wersji uzbrojenia Gierań-4 może przenosić odłamkowo-burzącą lub termobaryczną głowicę bojową o masie około 50 kg (OFZBCz-50 lub TBBCz-50M), a także powiększoną głowicę termobaryczną TBBCz-90 o masie około 90 kg, przeznaczoną do zwalczania celów o zwiększonej odporności.
Start bezzałogowca odbywa się z naziemnej wyrzutni przy użyciu rakietowego przyspieszacza startowego na paliwo stałe, który rozpędza aparat do prędkości umożliwiającej uruchomienie silnika odrzutowego. Według części źródeł rozważano również możliwość przenoszenia Gierani-4 pod skrzydłami samolotów szturmowych Su-25, co miałoby zwiększać zasięg lotu poprzez wykonanie startu w powietrzu.
Długość aparatu szacowana jest na 3–3,5 m, rozpiętość skrzydeł na około 3,5 m, a maksymalna masa startowa na około 450 kg. Bezzałogowiec może przenosić głowicę bojową o masie 50–90 kg. Podawany zasięg lotu wynosi do 850 km, a pułap praktyczny do 5000 m.
Według doniesień pojawiających się w źródłach ukraińskich i rosyjskich testowano również wariant wyposażony w pocisk rakietowy powietrze-powietrze R-60. W takiej konfiguracji aparat miałby zachować zdolność do wykonywania misji uderzeniowych przeciw celom naziemnym, a jednocześnie zwalczać wybrane cele powietrzne.
Przypisy
Kategoria:Amunicja krążąca Kategoria:Rosyjskie bezzałogowe statki powietrzne