Józef (Joseph) Jordan (ur. 8 lutego 1829 w Lidzbarku Warmińskim, zm. 13 lub 14 listopada 1890 w Braniewie) – ksiądz katolicki, Warmiak, budowniczy, dyrektor seminariów nauczycielskich, nauczyciel języka polskiego.
Życiorys mały|Nekrolog, Gazeta Olsztyńska, 19 listopada 1890 Urodził się w Lidzbarku Warmińskim w niemieckiej rodzinieJordan Józef [w:] Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 2, red. Z. Nowak, Gdańsk 1994, s. 322. szewca Jana oraz Teresy z d. Langanki. Przez 5 lata naukę pobierał w progimnazjum w Reszlu, po jego ukończeniu przez 3 lata w gimnazjum w Braniewie. Po uzyskaniu w nim matury (Michaelis 1850Zeitschrift für die Geschichte und Altertumskunde Ermlands, Beiheft 8, Anhang, 1990, Anhang Abiturientenverzeichnis des Gymnasiums 1816–1859 , str. 107) w tym samym roku wstąpił w Braniewie do znajdującego się w sąsiedztwie gimnazjum seminarium duchownego i rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne. Seminarium duchowne w Braniewie ukończył po czterech latach studiów, otrzymując 2 lipca 1854 roku święcenia subdiakonatu, 9 lipca diakonatu i 16 lipca tegoż roku święcenia kapłańskie z rąk biskupa warmińskiego Josepha Geritza w katedrze we FromborkuWojciech Zawadzki, Duchowieństwo katolickie z terenu obecnej diecezji elbląskiej w latach 1821–1945, Olsztyn 2000, s. 178–179Andrzej Kopiczko, Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821–1945, część 2: Słownik, Wydział Duszpasterski Kurii Metropolitalnej Archidiecezji Warmińskiej, Olsztyn 2003, s. 122–123.
Po święceniach kapłańskich jako neoprezbiter został skierowany do Parafii św. Michała Archanioła w Postolinie. Już po dwóch latach, w 1856, został mianowany proboszczem parafii w Lesinach Wielkich. Inteligentny i bardzo energiczny kapłan w 1858 roku ukończył budowę miejscowego kościoła (rozpoczętą przez poprzednika, ks. Tolsdorfa), ponadto wybudował kościół w Klonie. W 1863 roku został mianowany proboszczem parafii przy kościele Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie, funkcję tę sprawował przez kolejnych sześć lat. Tu również dał się poznać jako osoba o nieprzeciętnej przedsiębiorczości. Dokończył rozpoczętą budowę nowej plebanii, odremontował kościół, nadając mu bardzo jednolity stylowo wygląd, ponadto poczynił starania o powiększenie kościoła (co wymagało zgody inspektora budowlanegoMatka Boża Gietrzwałdzka w wierze, pobożności, teologii i sztuce – dawniej i dziś. Perspektywa uniwersalna i regionalna, red. Katarzyna Parzych-Blakiewicz, Stanisław Kuprjaniuk, Olsztyn 2018, s. 75), a także powiększył cmentarz parafialny, zakupił liczne paramenty liturgiczne do kościoła. W parafii zapisał się również jako aktywny duszpasterz, m.in. przez organizowanie bractw kościelnych. Sprzyjał także polskiemu ruchowi na południowej Warmii, nakłonił mieszkańców do prenumeraty 40 egzemplarzy polskiego „Pielgrzyma”, którego sam kolportowałJan Chłosta, Słownik Warmii, Wydawnictwo LITTERA, Olsztyn, 2002, s. 154Tadeusz Oracki, Słownik biograficzny Warmii, Mazur i Powiśla od połowy XV wieku do 1945 roku, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1963, s. 124Jan Chłosta Kaszubi – Pomorzanie i Wielkopolanie wśród duchowych przewodników życia narodowego na południowej Warmii i Mazurach w II poł. XIX i na pocz. XX wieku, Acta Cassubiana 12, 48-62, 2010, s. 58.
6 czerwca 1869 został mianowany dyrektorem seminarium nauczycielskiego w Kościerzynie. Następnie, od 28 lipca 1870 do 28 lipca 1884 roku, był dyrektorem Instytutu Pedagogicznego w Grudziądzu. Okazał się nie tylko sprawnym zarządcą i administratorem, lecz również wyśmienitym pedagogiem, który znacznie podniósł poziom nauczania w grudziądzkim Instytucie. Ponadto publikował w prasie niemieckiej (m.in. w gdańskim Katholisches Kirchenblatt), apelując do księży niemieckich o bezstronność polityczną i o życzliwość wobec dążeń narodowościowych Polaków. Nie zgodził się też na usunięcie portretów jezuitów polskich (Czapskiego i Działyńskiego) z głównej sali seminariumTadeusz Grygier, Sprawa polska w Prusach Wschodnich, s. 502.
Taka sprzyjająca Polakom postawa nie podobała się władzom pruskim, tym bardziej że był to okres prowadzonej polityki kulturkampfu. Z tego powodu z dniem 1 października 1884 został zwolniony ze stanowiska dyrektora i przeniesiony na emeryturę z uposażeniem 3087 marek rocznieTadeusz Grygier Uroczystości gietrzwałdzkie w oświetleniu władz wschodniopruskich, Studia Warmińskie tom XXV (1988), s. 49. Przeprowadził się wówczas do Braniewa i objął tam lektorat języka polskiego w seminarium duchownym. 15 października 1866 jako emeryt objął również funkcję prefekta konwiktu biskupiego w Braniewie, jednak po roku zrzekł się tej funkcji z powodu słabnącego stanu zdrowia.
Do końca życia pozostawał gorliwym propagatorem kultu maryjnego i objawień gietrzwałdzkich, organizując liczne pielgrzymki do miejsca cudu.
W sierpniu 1882 został odznaczony Orderem Orła Czerwonego IV Klasy, natomiast w dniu przeniesienia na emeryturę, 1 października 1884 roku, został odznaczony Orderem Orła Czerwonego III Klasy ze wstęgą.
Zmarł nagle 13 lub 14Nekrolog [w:] Gazeta Olsztyńska, 19 listopada 1890, nr 54, s. 3 listopada 1890 w Braniewie.
Przypisy
Kategoria:Duchowni archidiecezji warmińskiej Kategoria:Niemieccy duchowni katoliccy Kategoria:Warmiacy Kategoria:Absolwenci gimnazjum w Braniewie Kategoria:Ludzie związani z Gietrzwałdem Kategoria:Urodzeni w 1829 Kategoria:Zmarli w 1890 Kategoria:Pochowani w Braniewie Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Ludzie urodzeni w Lidzbarku Warmińskim Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni w Braniewie