Wojciech Artur Rojek (ur. 13 kwietnia 1906 w Gorzycach, zm. 13 lutego 1988 w Nowym Jorku) – polski duchowny rzymskokatolicki, kapelan Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika, uczestnik kampanii wrześniowej 1939, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych, działacz polonijny we Włoszech, Francji i Stanach Zjednoczonych, prałat.

Młodość i wykształcenie Był synem Wojciecha, organisty, oraz Józefy z domu Madej, nauczycielki. Naukę w Szkole Realnej w Tarnobrzegu rozpoczął w 1916. Egzamin dojrzałości zdał 28 maja 1924 w tamtejszym Państwowym Gimnazjum im. Hetmana Jana Tarnowskiego.

Następnie wstąpił do Seminarium Duchownego w Przemyślu. Święcenia kapłańskie przyjął 15 sierpnia 1928 w Starej Wsi koło BrzozowaZ.J. Małecki, Rojek Wojciech Artur ks. prał. ppłk (1906–1988), archiwum-ordynariat.wp.mil.pl [dostęp 10 X 2024]..

Posługa kapłańska Jako wikariusz pracował najpierw w parafii Matki Bożej Pocieszenia w Krzemienicy koło Łańcuta, gdzie powołał do życia Stowarzyszenie Młodzieży Katolickiej. Od 1 października 1931 posługiwał w parafii św. Barbary w Golcowej koło Brzozowa, zakładając tam Akcję Katolicką oraz Stowarzyszenie Mężów i Niewiast Katolickich. Kolejno był wikariuszem w parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Hyżnem (od 10 października 1932) i w parafii św. Mikołaja w Połomi koło Strzyżowa (od 23 stycznia 1933).

Kapelan wojskowy 1 lipca 1934 został skierowany do duszpasterstwa wojskowego i mianowany kapelanem w stopniu kapitana. Objął administrację parafii wojskowej św. Jerzego w Kaliszu. Angażował się w prace kaliskiego Komitetu Pomocy Bezrobotnym; doprowadził też do remontu kaplicy w Szczypiornie oraz odnowienia cmentarza żołnierzy poległych w I wojnie światowej w Kaliszu. 25 sierpnia 1939 został proboszczem 25 Dywizji PiechotyB. Szwedo, Kapelani wojskowi na drogach ku niepodległości. Sto biogramów na stulecie Biskupstwa Polowego w Polsce, Warszawa 2019..

II wojna światowa Kampania 1939 i obrona Warszawy 5 września 1939 wyruszył z inspekcją do Ośrodka Zapasowego dywizji w Kielcach. Po zajęciu miasta przez wojska niemieckie 9 września przedostał się do Warszawy. 10 września powierzono mu funkcję dziekana improwizowanej Armii „Warszawa”. Wspólnie z wikariuszem generalnym Kurii Polowej ks. Stefanem Kowalczykiem zorganizował służbę duszpasterską w obronie stolicyL. Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Warszawa 1985..

Niewola i obozy Po kapitulacji Warszawy 28 września dostał się do niewoli niemieckiej. Przebywał kolejno w obozie przejściowym w Skierniewicach oraz w oflagach IV A w Hohnstein i IV B w Königstein, gdzie kierował duszpasterstwem wśród jeńców. 8 grudnia 1939 przewieziono go do oflagu IX C w Rotenburgu koło FuldyM. Kłakus, J. Myszor, Kapelani Wojska Polskiego w oflagu w Rotenburgu (XII 1939 – IV 1940) – historia jednej fotografii, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2021, nr 115..

18 kwietnia 1940 został wywieziony do obozu koncentracyjnego Buchenwald (numer obozowy 3343), a 7 lipca 1942 do obozu koncentracyjnego Dachau (numer obozowy 31 226). W obu obozach pełnił rolę męża zaufania księży kapelanów. W 1945 stanął na czele policji obozowej bloku księży polskich, przeciwdziałając przemocy ze strony części współwięźniów. 29 kwietnia 1945 został wyzwolony przez wojska amerykańskie.

Działalność na emigracji Włochy i Francja Po wyzwoleniu wstąpił do 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Jako kapelan jego Delegatury został oddelegowany do Francji, gdzie zorganizował duszpasterstwo w Marsylii i Nicei oraz powołał Komitet Pomocy Uchodźcom Polskim „Caritas”. Po powrocie do Włoch objął funkcję Naczelnego Kapelana Obozów Rozmieszczenia 2 Korpusu. Wspierał polski ośrodek akademicki w Bolonii, Instytut Polski i Kolegium Polskie w Rzymie oraz kościół św. Stanisława Biskupa Męczennika. W kwietniu 1946 awansował na majora. Pomagał rodzinom żołnierzy w emigracji do Argentyny, a po przeniesieniu Korpusu do Wielkiej Brytanii kierował duszpasterstwem żołnierzy polskich pozostałych we Włoszech.

Wielka Brytania W 1948 przybył do Wielkiej Brytanii, gdzie – oczekując na wizę kanadyjską – prowadził działalność duszpasterską w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. Wobec nieotrzymania wizy pracował jako kapelan jednego ze szpitali w Londynie. W 1949 wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone Po przyjeździe został wikariuszem w McAlester w Oklahomie oraz kapelanem szkoły w Muskogee. Był inicjatorem powstania Koła Kapelanów Wojsk Polskich II Wojny (25 czerwca 1949) i wydawcą „Biuletynu Wewnętrznego Koła Księży Kapelanów Polskich Sił Zbrojnych w Stanach Zjednoczonych”R. Nir, Działalność Koła Księży Kapelanów Wojsk Polskich II wojny światowej w Ameryce i Kanadzie w latach 1949–1958, „Rocznik Kolbuszowski” 2020, nr 20..

Następnie posługiwał jako wikariusz w polskiej parafii św. Jana w Buffalo, gdzie prowadził akcję pomocy polskim sierotom, przekazując na ten cel „Caritasowi” kilkadziesiąt tysięcy dolarów. Zorganizował również kolportaż kwartalnika „Duszpasterz Polski Zagranicą” w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Od 1951 pracował w parafii Matki Bożej Różańcowej w Passaic w stanie New Jersey. W latach 1956–1958 prowadził – i osobiście finansował – pierwszy polonijny program telewizyjny w amerykańskiej telewizji, zatytułowany „Echa z Polski”. Studiował w instytucie nauk słowiańskich Uniwersytetu Ottawskiego.

11 maja 1958 otrzymał godność prałata domowego Jego Świątobliwości. Od tego roku organizował pielgrzymki do Częstochowy. W 1968 został inkardynowany do archidiecezji nowojorskiej. 14 sierpnia 1971 objął probostwo polskiej parafii św. Stanisława Kostki w Nowym Jorku, którą – po przeprowadzeniu remontu świątyni – przekształcił w prężny ośrodek życia polonijnego. Był jednocześnie kapelanem Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo w tym mieście. W 1976, z ramienia kard. Terence’a J. Cooke’a, koordynował wizytę kard. Karola Wojtyły w Stanach Zjednoczonych, a w 1977 przygotowywał wizytę kard. Cooke’a w Polsce.

Działalność organizacyjna Należał do Komitetu Ratowania Amerykańskiej Częstochowy w Doylestown (członek wykonawczy). Był ponadto członkiem Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce, Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej, Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, Związku Uczestników Polskiego Ruchu Oporu, Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych oraz Związku Inwalidów Wojennych Polskich Sił Zbrojnych.

Śmierć Zmarł 13 lutego 1988 w Nowym Jorku. Został pochowany w alei zasłużonych na cmentarzu w Doylestown.

Odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Order Odrodzenia Polski V klasy Krzyż Walecznych

Upamiętnienie Pamięci Wojciecha Artura Rojka poświęcono tablicę w kościele w Gorzycach.

Przypisy

Bibliografia L. Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Warszawa 1985. Kapelani Wrześniowi. Służba duszpasterska w Wojsku Polskim w 1939 r. Dokumenty, relacje, opracowania, Warszawa 2001. M. Kłakus, J. Myszor, Kapelani Wojska Polskiego w oflagu w Rotenburgu (XII 1939 – IV 1940) – historia jednej fotografii, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 2021, nr 115. Z.J. Małecki, Rojek Wojciech Artur ks. prał. ppłk (1906–1988), archiwum-ordynariat.wp.mil.pl [dostęp 10 X 2024]. R. Nir, Działalność Koła Księży Kapelanów Wojsk Polskich II wojny światowej w Ameryce i Kanadzie w latach 1949–1958, „Rocznik Kolbuszowski” 2020, nr 20. R. Nir, [hasło w:] Encyklopedia Katolicka, t. 17, Lublin 2012. R. Rybka, K. Stepan, Rocznik oficerski 1939, Kraków 2006. B. Szwedo, Kapelani wojskowi na drogach ku niepodległości. Sto biogramów na stulecie Biskupstwa Polowego w Polsce, Warszawa 2019. B. Szwedo, Zawsze w pierwszej linii, Warszawa 2004. Śp. ks. prałat Artur W. Rojek, „Duszpasterz Polski Zagranicą” 1988, nr 3.

Kategoria:Duchowni archidiecezji przemyskiej Kategoria:Kapelani Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Więźniowie KL Dachau Kategoria:Polscy jeńcy niemieckich obozów jenieckich Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari Kategoria:Odznaczeni Orderem Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Ludzie urodzeni w Gorzycach (powiat tarnobrzeski) Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1988