Szczyt NATO w Ankarze 2026

thumb|Przywódcy państw ze współmałżonkami przed pałacem prezydenckim w Ankarze thumb|Forum Przemysłu Obronnego w Ankarze – fotografia zbiorowa thumb|Donald Trump i Recep Tayyip Erdoğan thumb|Oficjalna fotografia uczestników Szczytu thumb|Przywódcy na sali posiedzeń thumb|António Costa, Recep Tayyip Erdoğan i Ursula von der Leyen thumb|Spotkanie prezydenta USA Donalda Trumpa z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim thumb|Prezydent Donald Trump i prezydent Syrii Ahmad asz-Szara thumb|Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski i premier Estonii Kristen Michal thumb|Wicepremier Polski Radosław Sikorski i minister spraw zagranicznych Kuwejtu Jarrah Jaber Al-Ahmad Al-Sabah

Szczyt NATO w Ankarze – 39. szczyt NATO zorganizowany w Ankarze w dniach 7–8 lipca 2026 z udziałem przywódców państw członkowskich Sojuszu Północnoatlantyckiego.

Podczas szczytu przyjęto deklarację końcową dotyczącą dalszego wzmacniania odstraszania i obrony Sojuszu oraz potwierdzono zobowiązanie państw członkowskich do zwiększania wydatków na obronność. Delegacji polskiej przewodniczył prezydent Karol Nawrocki, a towarzyszyli mu między innymi szef dyplomacji Radosław Sikorski i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-KamyszSkład delegacji polskiej.

Plany szczytu Organizatorzy dążyli do złagodzenia napięć między prezydentem USA Donaldem Trumpem a pozostałymi przywódcami państw członkowskich Sojuszu. Miały temu służyć odpowiednie wyeksponowanie postępów w zwiększaniu wydatków na obronność, gesty polityczne oraz specjalnie ułożona agenda spotkaniaPlan NATO.

Jak powiedział 22 maja 2026 sekretarz generalny NATO Mark Rutte: „Zadanie, które przed nami stoi, jest jasne: przełożyć zobowiązania Sojuszu na konkretne rezultaty. Zwiększenie inwestycji, produkcji przemysłowej i dalsze wsparcie dla Ukrainy. Wszystko to przyczynia się do wzmocnienia NATO i większego bezpieczeństwa dla nas wszystkich”.

Na konferencji prasowej, która odbyła się w przeddzień szczytu, Mark Rutte przypomniał, że rok wcześniej, podczas szczytu NATO w Hadze, państwa członkowskie zobowiązały się do przeznaczania do 2035 roku 5% PKB na obronność. Podkreślił, że już po roku widoczne są efekty tego procesu. Jak stwierdził: „Sojusznicy europejscy i Kanada są obecnie na ścieżce do zrównania swoich wydatków na obronność ze Stanami Zjednoczonymi. I nie tylko. Przejmują coraz większe przywództwo w strukturze dowodzenia i kontroli NATO”.

Forum Przemysłu Obronnego na Szczycie NATO Program pierwszego dnia szczytu obejmował Forum Przemysłu Obronnego – najważniejsze wydarzenie poświęcone transatlantyckiej produkcji, inwestycjom i innowacjom w dziedzinie obronności. Wysocy rangą przedstawiciele NATO, państw sojuszniczych oraz przemysłu obronnego dyskutowali o planie zwiększenia wydatków na obronność do poziomu 5% PKB oraz o sposobach wykorzystania tych środków na rozwój produkcji zbrojeniowej. Konsultacje dotyczyły między innymi zdolności NATO w przestrzeni kosmicznej, zintegrowanej obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej oraz zdolności uderzeniowych. Obejmowały również zagadnienia związane ze wzmocnieniem transatlantyckiej współpracy przemysłowej, przyspieszeniem wdrażania innowacji, usprawnieniem współpracy NATO z przemysłem oraz zapewnieniem stabilnych gwarancji inwestycji w sektor obronny.

W przemówieniu inauguracyjnym sekretarz generalny NATO Mark Rutte podkreślił potrzebę przeprowadzenia transatlantyckiej rewolucji przemysłowej w dziedzinie obronności. Zaznaczył, że żadne państwo ani żadna gałąź przemysłu nie są w stanie samodzielnie dokonać takiej transformacji. Wskazał, że NATO łączy potencjał technologiczny, przemysłowy i zasoby 32 państw Europy i Ameryki Północnej. Podkreślił również rozwój współpracy przemysłowej z Ukrainą, Unią Europejską oraz państwami regionu Indo-Pacyfiku.

Odrębna sesja została poświęcona technologiom bezzałogowym. W komunikacie końcowym stwierdzono, że drony w sposób fundamentalny zmieniły charakter współczesnych konfliktów zbrojnych i stały się jednym z decydujących czynników na polu walki, czego przykładem są działania wojenne na Ukrainie. W celu zapewnienia NATO przewagi w tym obszarze zapowiedziano inwestycje przekraczające 40 miliardów dolarów w zdolności zwalczania dronów w ciągu najbliższych pięciu lat. Do końca 2027 roku planowane jest również pięciokrotne zwiększenie liczby operatorów dronów szkolonych w siłach zbrojnych państw NATO.

Odnosząc się do pomocy wojskowej udzielanej Ukrainie przez państwa NATO, Wołodymyr Zełenski powiedział: „…ważne jest również znalezienie sposobu, jak zdobyć, jak zdobyć jak najszybciej, jak najwięcej pocisków dla systemów Patriot. To jest najważniejsza rzecz”.

Szczyt pokazał, że w obszarze współpracy zbrojeniowej państwa członkowskie przechodzą od deklaracji i planowania do etapu realizacji przyjętych założeń. Ogłoszono szereg nowych projektów dwu- i wielostronnych, utworzenie kolejnych koalicji zakupowych oraz uruchomienie narodowych programów modernizacji sił zbrojnych.

Postanowienia szczytu W czasie trwania szczytu, 8 lipca 2026, szefowie państw i rządów uczestniczący w posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej przyjęli Deklarację Szczytu w Ankarze.

W pierwszym punkcie deklaracji potwierdzono zobowiązanie państw członkowskich do zbiorowej obrony zgodnie z artykułem 5 Traktatu Waszyngtońskiego, uznając, że atak na jednego sojusznika jest atakiem na wszystkich. Potwierdzono również obowiązywanie 360-stopniowego podejścia do odstraszania i obrony.

W punkcie drugim określono główne zagrożenia dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego, wskazując na ekspansywną politykę Rosji oraz utrzymujące się zagrożenie terroryzmem. Oceniono, że w 2025 roku europejscy sojusznicy i Kanada zwiększyli inwestycje w obronność o ponad 139 miliardów dolarów, co ma wzmocnić zdolności obronne, bazę przemysłową oraz odporność państw członkowskich. Zadeklarowano również rozbudowę wspólnych mocy produkcyjnych i pogłębienie współpracy z przemysłem w celu przyspieszenia innowacji. Celowi temu mają służyć nowe zamówienia o wartości ponad 50 miliardów dolarów. NATO zapowiedziało także działania na rzecz eliminacji barier handlowych w obrocie sprzętem obronnym między sojusznikami oraz pełniejszego wykorzystania potencjału przemysłu obronnego.

W punkcie trzecim europejscy sojusznicy i Kanada zobowiązali się do przejęcia większej odpowiedzialności za konwencjonalną obronę Sojuszu. W deklaracji wskazano, że odstraszanie i obrona NATO powinny opierać się na odpowiednim połączeniu zdolności nuklearnych, konwencjonalnych i przeciwrakietowych, uzupełnianych przez zasoby kosmiczne i cybernetyczne. Za priorytet uznano utrzymanie wysokiej mobilności sił zbrojnych, rozwój zdolności precyzyjnego rażenia, zintegrowanej obrony powietrznej i przeciwrakietowej, systemów bezzałogowych, najnowocześniejszych technologii oraz zdolności wywiadowczych. Zapowiedziano także rozwój interoperacyjnej transatlantyckiej chmury obliczeniowej oraz wdrażanie zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji.

Punkt czwarty poświęcono Ukrainie, jej walce o wolność, suwerenność i integralność terytorialną. Europejscy sojusznicy i Kanada zadeklarowali dalszą pomoc udzielaną w ramach porozumień dwustronnych i wielostronnych. W 2026 roku zobowiązali się przeznaczyć 70 miliardów euro na sprzęt wojskowy, pomoc oraz szkolenie, a także utrzymać co najmniej równoważny poziom wsparcia w 2027 roku. Z zadowoleniem przyjęto również decyzję Unii Europejskiej o zapewnieniu Ukrainie wieloletniego finansowania w ramach Pożyczki na Wsparcie dla Ukrainy.

W kolejnym punkcie wskazano na strategiczną rywalizację, powszechną niestabilność oraz zagrożenia hybrydowe jako czynniki kształtujące środowisko bezpieczeństwa Sojuszu. Sojusznicy podkreślili, że Iran nie może wejść w posiadanie broni jądrowej, oraz wezwali jego władze do pełnego poszanowania wolności żeglugi w Cieśninie Ormuz.

W ostatnim, kurtuazyjnym punkcie szefowie państw i rządów wyrazili wdzięczność Turcji za gościnność okazaną podczas szczytu.

Podczas szczytu w Ankarze uczestnicy podpisali również dokument Strategia współpracy przemysłu z NATO.

Dokument określa trzy podstawowe cele strategiczne: Wzmocnienie komunikacji i współpracy z przemysłem, Wspieranie innowacyjności i interoperacyjności oraz Wzmocnienie, skalowanie i utrzymanie produkcji obronnej. W załącznikach przedstawiono Kluczowe zasady współpracy przemysłu z NATO oraz Przegląd mechanizmów, organów i wydarzeń współpracy przemysłu z NATO.

Opinie i podsumowania Otwierając konferencję prasową podsumowującą szczyt NATO w Ankarze, sekretarz generalny Mark Rutte stwierdził: „Sojusznicy dokonali przeglądu znaczącego postępu w inwestowaniu 5% PKB w obronność do 2035 roku, który osiągnął już 4% w ciągu zaledwie roku od rozpoczęcia 10-letniego projektu. (…) Nasz nacisk przesunął się teraz zdecydowanie z wyznaczania celów na osiąganie rezultatów. Oznacza to przyspieszenie produkcji, przełamywanie barier, zwiększanie odporności, inwestowanie w innowacje i współpracę z partnerami w celu maksymalizacji współpracy. Forum Przemysłu Obronnego na Szczycie NATO pokazało determinację rządów i przemysłu do szybszej i ambitniejszej współpracy. Liczby są oszałamiające, w tym ponad 50 miliardów dolarów w nowych umowach o zamówieniach publicznych w ciągu zaledwie jednego dnia”.

Według analizy Ośrodka Studiów Wschodnich w Ankarze sojusznicy i sekretarz generalny powtórzyli strategię zastosowaną podczas ubiegłorocznego szczytu w Hadze, która pozwoliła administracji amerykańskiej przedstawić jako sukces przyjęcie celu przeznaczania 5% PKB na obronność. W stolicy Turcji akcentowano przede wszystkim wzrost wydatków obronnych, postępy we współpracy przemysłowej oraz zawarcie nowych kontraktów zbrojeniowych.

Analitycy podkreślali, że mimo utrzymania przez Stany Zjednoczone roli kluczowego członka Sojuszu przyszła skala ich zaangażowania pozostaje niepewna. Na funkcjonowanie NATO ma wpłynąć zapowiedziane przez USA ograniczenie ich wkładu w regionalne plany obronne, oznaczające przyspieszoną redukcję sił i środków przeznaczonych do obrony Europy. Prezydent USA Donald Trump nie zapowiedział podczas szczytu wycofania wojsk amerykańskich z Europy, ale również nie wykluczył takiego scenariusza. Przyznał natomiast, że ukraińskie uderzenia na cele w głębi Rosji mogą pomóc w skłonieniu jej do zawarcia pokoju. Zapowiedział też przyznanie Ukrainie licencji na produkcję pocisków Patriot. Później jednak wycofał się z tego. W ocenie PISM szczyt zakończył się korzystnie dla Sojuszu, w tym dla Polski, pozostawił jednak otwarte kwestie związane z europeizacją NATO oraz przyszłym zaangażowaniem Stanów Zjednoczonych. Za najważniejszy rezultat uznano utrzymanie jedności transatlantyckiej.

Zdaniem prezydenta Karola Nawrockiego podczas szczytu określono trzy kluczowe cele geopolityczne: wzmocnienie solidarności sojuszniczej, rozwój infrastruktury obronnej na wschodniej flance oraz pogłębianie relacji ze Stanami Zjednoczonymi w obliczu utrzymującego się zagrożenia ze strony Federacji Rosyjskiej. Prezydent podkreślił również, że siła Sojuszu Północnoatlantyckiego powinna opierać się na ścisłej współpracy Europy i Stanów Zjednoczonych. Za istotne osiągnięcie dla państw wschodniej flanki uznał także uznanie infrastruktury podwójnego zastosowania za „priorytet finansowy” NATO oraz decyzję o rozbudowie sieci rurociągów paliwowych o statusie dual-use w kierunku Europy Środkowej.