Nagroda im. Stanisława Ossowskiego – nagroda naukowa przyznawana przez Polskie Towarzystwo Socjologiczne za wyróżniające się prace z dziedziny socjologii oraz z pogranicza socjologii i innych dyscyplin.
Nagroda została ustanowiona w 1973 roku. Zgodnie z uchwalonym wówczas statutem miała być przyznawana corocznie przede wszystkim autorom z młodszego pokolenia za wyróżniające się prace socjologiczne lub z pogranicza socjologii i dyscyplin pokrewnych.
Historia Nagroda, nazwana na cześć Stanisława Ossowskiego, została ustanowiona przez Polskie Towarzystwo Socjologiczne w 1973 roku. Po raz pierwszy została przyznana w roku następnym, tj. w 1974 roku za rok 1973. Początkowo miała charakter wyłącznie honorowy, natomiast w latach 1977–2002 z wyróżnieniem honorowym połączona była nagroda pieniężna. W 1982 roku nagrody nie przyznano z powodu tymczasowego zawieszenia działalności Polskiego Towarzystwa Socjologicznego.
Zasady przyznawania Nagroda przyznawana jest za pracę z dziedziny socjologii, a także za prace z problematyki pogranicza socjologii i innych dyscyplin.
Jury nagrody składa się z pięciu osób wybieranych corocznie spośród członków Polskiego Towarzystwa Socjologicznego przez Walne Zgromadzenie Delegatów PTS. Kandydatury może zgłaszać każdy członek PTS, przekazując egzemplarz elektroniczny lub dwa egzemplarze drukowane publikacji wraz z rekomendacją.
Nagroda przyznawana jest autorom, którzy w roku wydania książki nie ukończyli 35. roku życia. Do nagrody mogą być zgłaszane prace opublikowane w okresie trzech lat poprzedzających rok jej przyznania. Termin zgłaszania prac upływa 31 grudnia roku poprzedzającego rok przyznania nagrody.
Nagroda wręczana jest podczas Walnego Zgromadzenia Delegatów PTS. Laureat otrzymuje dyplom oraz premię pieniężną, której wysokość corocznie określa Zarząd Główny PTS. W danym roku nagradzana jest jedna praca, choć jury może również nie przyznać nagrody.
Odbiór i znaczenie Według „” nagroda należy do prestiżowych wyróżnień przyznawanych w Polsce autorom książek socjologicznych młodszego pokolenia
Według Rafała Wiśniewskiego i Mikołaja Pawlaka nagrody Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, w tym Nagroda im. Stanisława Ossowskiego, stanowią element tradycji i tożsamości środowiska socjologicznego w Polsce. Autorzy ci wymieniają ją, obok Nagrody im. Floriana Znanieckiego, jako jedną z dwóch głównych nagród naukowych Polskiego Towarzystwa Socjologicznego oraz wskazują, że jest ona często przyznawana za publikacje wyróżniających się rozpraw doktorskich.
Laureaci Nagrodę otrzymali: Rok Laureat(ka) Nagrodzona praca Uwagi1973Anna PawełczyńskaStanisław TyrowiczWinicjusz NarojekMaria ŁośWartości i przemocŚwiatło wiedzy zdeprawowanejSpołeczeństwo planująceAspiracje a środowisko1974Kazimierz M. SłomczyńskiZróżnicowanie społeczno-zawodowe i jego korelaty1975Nie przyznano nagrody.1976Andrzej Piotrowski i Marek ZiółkowskiJadwiga StaniszkisZróżnicowanie językowe a struktura społecznaPatologia struktur organizacyjnych1977Antoni Z. KamińskiWładza i racjonalność1978Nie przyznano nagrody.1979Antoni SułekEksperyment w badaniach społecznychWyróżnienie: Maria Jarosz – Problemy dezorganizacji rodziny.1980Nie przyznano nagrody.1981Nie przyznano nagrody (z powodu zawieszenia działalności PTS).1982Zespół pod kierownictwem Władysława Adamskiego („Polacy 81”)Zespół pod kierownictwem Mirosławy Marody („Polacy 80”)Polacy 81Polacy 80Przyznano dwie równorzędne pierwsze nagrody. Przyznano także drugą nagrodę: Polski Sierpień we wspomnieniach pod red. Marka Latoszka.1983Nie przyznano nagrody.1984Marek CzyżewskiSocjolog i życie potoczne. Studium z etnometodologii i współczesnej socjologii interakcjiNagroda pośmiertna: Julia Sowa – Kulturowe założenia pojęcia normalności w psychiatrii.1985Nie przyznano nagrody.1986Zdzisław KrasnodębskiRozumienie ludzkiego zachowania. Rozważania o filozoficznych podstawach nauk społecznych i humanistycznych1987Andrzej RychardWładza i interesy w gospodarce polskiej u progu lat 80-tych1988Sergiusz KowalskiSolidarność polska. Studium z socjologii myślenia potocznego1989Elżbieta HałasSpołeczny kontekst znaczeń w teorii symbolicznego interakcjonizmu1990Krystyna SzafraniecCzłowiek wobec zmian społecznych. Studium empiryczne z lat 1981–19821991Hanna Bojar, Anna Giza-Poleszczuk, Mirosława Marody i Jan PoleszczukCo nam zostało z tych lat… Społeczeństwo polskie u progu zmiany systemowejpraca zbiorowa pod red. Mirosławy Marody1992Monika MazarczukŁukasz MazurkiewiczŚwięty Mikołaj a świat kultury dziecięcej – studium socjologiczneWspólnota, autorytet, tradycja. W kręgu wartości konserwatywnych społeczeństwa polskiego okresu transformacji społecznej1993Małgorzata MelchiorSpołeczna tożsamość jednostki1994Marian KempnyAntropologia bez dogmatów – teoria społeczna bez iluzji1995Anna WykaBadacz społeczny wobec doświadczenia1996Piotr GlińskiPolscy Zieloni. Ruch społeczny w okresie przemian1997Aleksander ManterysWielość rzeczywistości w teoriach socjologicznych1998Anna E. KubiakDelicje i lewa ręka Kryszny. Kreacja i ewolucja ruchu Hare Kryszna w Polsce1999Lech SzczegółaMiędzy mistyfikacją a nieświadomością. O pojęciu świadomości fałszywej2000Cezary TrutkowskiSpołeczne reprezentacje polityki2001Nie przyznano nagrody.2002Kaja GadowskaJacek PlutaZjawisko klientelizmu polityczno-ekonomicznego. Systemowa analiza powiązań sieciowych na przykładzie przekształceń sektora górniczego w PolsceSpołeczno-kulturowe procesy definiowania postaw2003Krzysztof OlechnickiAntropologia obrazu. Fotografia jako metoda, przedmiot i medium nauk społecznych2004Tomasz FerencFotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści2005Monika Oliwa-CiesielskaPiętno nieprzypisania. Studium o wyizolowaniu społecznym bezdomnych2006Nie przyznano nagrody.2007Anna KacperczykLech M. NijakowskiWsparcie społeczne w instytucjach opieki paliatywnej i hospicyjnejDomeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym2008Julita MakaroGubin miasto graniczne. Studium socjologiczne2009Honorata JakubowskaSocjologia ciała2010Piotr FilipkowskiHistoria mówiona i wojna. Doświadczenia obozu koncentracyjnego w perspektywie narracji biograficznych2011Ewelina Wejbert-WąsiewiczAborcja. Między ideologią a doświadczeniem indywidualnym. Monografia zjawiska2012Michał ŁuczewskiOdwieczny naród. Polak i katolik w Żmiącej2013Jakub NiedbalskiŻyć i pracować w domu pomocy społecznej2014Radosław TyrałaBez Boga na co dzień. Socjologia ateizmu i niewiary2015Filip SchmidtPara, mieszkanie, małżeństwo. Dynamika związków intymnych na tle przemian historycznych i współczesnych dyskusji o procesach indywidualizacji2016Joanna ZalewskaCzłowiek stary wobec zmiany kulturowej. Perspektywa teorii praktyk społecznych2017Magdalena Nowicka-FranczakNiechciana debata. Spór o książki Jana Tomasza Grossa2018Katarzyna SuwadaMen, Fathering and the Gender Trap. Sweden and Poland Compared2019Katarzyna KalinowskaPraktyki flirtu i podrywu: studium z mikrosocjologii emocji2020Justyna StruzikSolidarność queerowa. Mobilizacja, ramy i działania ruchów queerowych w PolsceWyróżnienie: Justyna Kajta – Młodzi radykalni? O tożsamości polskiego ruchu nacjonalistycznego i jego uczestników.2022Łukasz MollNomadyczna Europa. Poststrukturalistyczne granice europejskiego uniwersalizmu2023Wyróżnienie: Damian Gałuszka – Wirtualna jesień życia. Rozważania o roli gier cyfrowych w życiu osób starszych.2024Nie przyznano nagrody.
Przypisy
Kategoria:Polskie nagrody literackie Kategoria:Socjologia