Igrzyska Wolności – coroczny, organizowany od 2014 roku w Łodzi festiwal idei o charakterze interdyscyplinarnym i międzynarodowym.
Forum integruje środowiska akademickie, kulturalne, biznesowe i polityczne, łącząc uczestników wokół demokratycznych wartości oraz wizji świata opartego na wolności wyboru, racjonalności ekonomicznej, kulturze i dialogu. Jego celem jest tworzenie miejsca dyskusji o najważniejszych wyzwaniach stojących przed społeczeństwami Zachodu, w szczególności w obszarze demokracji liberalnej, praw człowieka, gospodarki rynkowej oraz integracji europejskiej.
Organizatorem forum jest Fundacja Liberté!. Od pierwszej edycji funkcję dyrektora wydarzenia pełni Błażej Lenkowski, a dyrektora programowego – Leszek Jażdżewskihttps://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,28992319,liberal-musi-umiec-sie-bic-czyli-wracaja-lodzkie-igrzyska-wolnosci.htmlhttps://lodz.wyborcza.pl/lodz/7,44788,25051024,igrzyska-wolnosci-instytucje-rzadowe-pis-nas-omijaja-a-biznes.htmlhttps://igrzyskawolnosci.pl/event/igrzyska-wolnosci-2026/page/about-us.
Charakter i formuła Igrzyska Wolności wyróżniają się interdyscyplinarną formułą, łączącą: społeczno-polityczne panele dyskusyjne, debaty gospodarcze i biznesowe, wykłady i wystąpienia typu keynote, spotkania z pisarzami, twórcami filmowymi, przedstawicielami świata nauki i życia publicznego, a także warsztaty, wystawy i koncerty.
Według założeń organizatorów festiwal ma wyróżniać się otwartą formułą i relatywnie niskim progiem wejścia dla publiczności (w 2025 roku koszt trzydniowego karnetu wynosił ok. 200–250 zł), co – jak podkreślają – stanowi alternatywę dla wysokobudżetowych, zamkniętych kongresów biznesowo-politycznych w Polscehttps://liberte.pl/wrazliwa-warszawa-znow-sie-pochyla-nad-lodzia/.
W publicystyce oraz debatach mediów opinii wydarzenie bywa przedmiotem polemik dotyczących jego profilu ideowego oraz modelu finansowania. Ze strony publicystów lewicowych pojawiają się głosy krytykujące dominację liberalnych i wolnorynkowych narracji gospodarczych, z kolei w debacie lokalnej podnoszona jest kwestia proporcji zaangażowania środków publicznych z budżetu miasta w stosunku do promocyjnych korzyści dla regionuhttps://lodz.tvp.pl/42006038/polityczny-spor-o-finansowanie-igrzysk-wolnosci-przez-lodzki-samorzadhttps://krytykapolityczna.pl/kraj/igrzyska-nierownosci-imienia-wujka-balcerowicza/#:~:text=obok%20politycy%20i%20korporacje%20bogac%C4%85%20si%C4%99%20na,2023%20roku%20stanowi%20przepis%20na%20spo%C5%82eczn%C4%85%20katastrof%C4%99.https://instytutsprawobywatelskich.pl/igrzyska-wolnosci-czy-igrzyska-wstydu/https://www.facebook.com/61575723187678/posts/george-clooney-za-3-miliony-zap%C5%82acimy-wszyscy-za-pr-w%C5%82adzy-george-clooney-gwiazd/122123372258857439/.
Od pierwszej edycji festiwal systematycznie zwiększał swoją skalę organizacyjną i programową, tworząc przy tym rozbudowaną sieć partnerów instytucjonalnych. W 2025 roku program realizowany był równolegle na 12 scenach, z udziałem ponad 500 prelegentek i prelegentów oraz ponad 4500 uczestniczek i uczestnikówhttps://igrzyskawolnosci.pl/event/igrzyska-wolnosci-2026/news/121253?lang=pl.
Prelegenci i prelegentki Igrzyska Wolności od początku swojego istnienia gromadzą osobowości świata polityki, nauki, kultury i życia publicznego z Polski oraz z zagranicy. W kolejnych edycjach udział brali m. in.:
byłe i urzędujące premierki i premierzy, przewodniczący Rady Europejskiej, przedstawicielki i przedstawiciele Komisji Europejskiej, eurodeputowane i eurodeputowani, parlamentarzystki i parlamentarzyści, polityczki i politycy;
liderki i liderzy oraz przedstawiciele i przedstawicielki wpływowych organizacji pozarządowych jak Freedom House, National Endowment for Democracy czy European Liberal Forum i innych, dysydentki i dysydenci, aktywistki i aktywiści;
naukowczynie i naukowcy, wykładowczynie i wykładowcy polskich uczelni oraz m.in.: Uniwersytetu Cambridge, Uniwersytetu Harvarda, Uniwersytetu Yale, Stanford, Uniwersytetu Princeton, Uniwersytetu Berkeley, MIT, Uniwersytetu Paryskiego;
publicystki i publicyści, dziennikarki i dziennikarze, ekonomistki i ekonomiści, pisarki i pisarze, poetki i poeci, aktorki i aktorzy, filmowczynie i filmowcy, ludzie teatru, muzyki, sztuk wizualnych.
Wśród najgłośniejszych nazwisk, które pojawiły się podczas wszystkich edycji Igrzysk Wolności, znaleźli się m.in. George Clooney, Donald Tusk, Yuval Noah Harari, Niall Ferguson, Jonathan Littell, Rebecca Makkai, Nazanin Boniadi, Derek Scally, Thierry Wolton, Frans de Waal, Anne Applebaum, Norman Davies, Timothy Garton Ash, Agnieszka Holland, Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski, Jane Goodall, Janina Ochojska czy Oksana Zabużko.
Historia festiwalu
Pierwsza edycja (2014) – Partnerstwo wschodnie Pierwsza edycja festiwalu odbyła się w dniach 4-8 czerwca 2014 roku w Centralnym Muzeum Włókiennictwa i w klubokawiarni 6. Dzielnicahttps://2014.igrzyskawolnosci.pl/. Tematem przewodnim edycji była problematyka partnerstwa wschodniego, przedstawiona jako jedno z kluczowych zagadnień dla przyszłości XXI wieku i stanowiąca oś debat panelowych z udziałem publicznościhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2014/06/IW2014_FG2014_folder.pdf. Łącznie na 2 scenach w ramach 22 wydarzeń wystąpiło 37 prelegentów i prelegentekhttps://2014.igrzyskawolnosci.pl/program/ – m.in: Masha Gessen, Andrej Sannikau, Agnieszka Holland, a także Andrzej Bart, Adam Bodnar, Frank Furedi, Carl Gershman, Tomasz Grzywaczewski, Jarosław Hrycak, Wiktor Jerofiejew, Roman Kuźniar, Andrzej de Lazari, Andrzej Poczobut, Mykoła Riabczuk, Richard Shusterman, Brendan Simms, Guy Sorman, Ziemowit Szczerek, Mariusz Szczygieł, Bartosz Węglarczyk i Przemysław Żurawski vel Grajewskihttps://2014.igrzyskawolnosci.pl/prelegenci/. Program uzupełniały wieczorne koncerty Marcina Maseckiego, Pink Freud, Jazzpospolitej i Liber Alleshttps://2014.igrzyskawolnosci.pl/program/.
Druga edycja (2015) – Jak uratować demokrację? Druga edycja festiwalu odbyła się w dniach 15-17 października 2015 roku w EC1 Łódź – Miasto Kultury pod hasłem „Jak uratować demokrację?”https://2015.igrzyskawolnosci.pl/. Temat edycji obejmował dwie ścieżki programowe: „Miasto – rewitalizacja – kultura”, poświęconą nowemu zaangażowaniu obywatelskiemu i rewitalizacji miast postindustrialnych, oraz „Demokracja – prawa człowieka”, koncentrującą się na wyzwaniach dla demokracji ze strony populizmu i globalnych współzależności, a także na kwestii praw człowieka w sąsiedztwie Unii Europejskiejhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2014/06/IW2015_FG2015_folder.pdf. Łącznie na 6 scenach w ramach 47 wydarzeń wystąpiło 121 prelegentów i prelegentekhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2014/06/IW2015_FG2015_folder.pdf – m.in: Michaił Kasjanow, Jacek Dukaj, Adam Michnik, Jarosław Gugała, Liao Yiwu, Adam Bodnar, a także Piotr Augustyniak, Edwin Bendyk, Małgorzata Bonikowska, Przemysław Czapliński, Krzysztof Dudek, Katarzyna Janowska, Iwan Krastew, Elżbieta Królikowska-Kińska, Janusz Lewandowski, Agnieszka Lichnerowicz, Katarzyna Lubnauer, Jarosław Makowski, Radosław Markowski, Jan-Werner Müller, Witalij Portnikow, Paweł Potoroczyn, Andrej Sannikau, Marcin Święcicki, Filip Springer, Paweł Śpiewak, Wincuk Wiaczorka, Hanna Zdanowska, Jacek Żakowski, Jakub Żulczykhttps://2015.igrzyskawolnosci.pl/prelegenci/https://wyborcza.pl/7,75968,18993378,igrzyska-wolnosci-2015.html. W ramach programu muzycznego wystąpili Marcin Masecki, Tom Trio i Mitch & Mitchhttps://2015.igrzyskawolnosci.pl/program/.
Trzecia edycja (2016) – Zderzenie kultur Trzecia edycja festiwalu odbyła się w dniach 20-22 października 2016 roku w Centrum Dialogu im. Marka Edelmana i w klubokawiarni 6. Dzielnica pod hasłem „Zderzenie kultur”https://2016.igrzyskawolnosci.pl/. Tematyka edycji dotyczyła wyzwań wynikających ze współistnienia w jednej przestrzeni osób różnych wyznań i kultur, podejmując narastające w Europie i w Polsce dylematy związane ze zderzeniem odmiennych systemów wartościhttps://2016.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2016/10/I%E2%80%94W_Program_2016.pdf. Łącznie na 2 scenach w ramach 22 wydarzeń wystąpiło 43 prelegentów i prelegentekhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2014/06/IW2016_FG2016_folder.pdf – m.in: Oksana Zabużko, Żanna Niemcowa, Andrzej Stasiuk, Marek Belka, a także Piotr Augustyniak, Shukira Barakazi, Joanna Bator, Edwin Bendyk, Angana P. Chatterji, Eric Fassin, Jerzy Hausner, Mateusz Kijowski, Tom G. Palmer, Joanna Podolska, Marek Safjan, Wojciech Tochman, Hanna Zdanowska i Przemysław Żurawski vel Grajewskihttps://2016.igrzyskawolnosci.pl/prelegenci/https://radiolodz.pl/29241-zderzenie-kultur-na-igrzyskach-wolnosci-2016,179238/. Program wydarzenia uzupełniały koncerty Mikołaja Trzaski i Jacka Mazurkiewicza oraz zespołu Hańba!https://2016.igrzyskawolnosci.pl/program/.
Czwarta edycja (2017) – RE:wolucja / Cyfrowa rewolucja Czwarta edycja festiwalu odbyła się w dniach 19-21 października 2017 roku w Teatrze Nowym im. Kazimierza Dejmka i w klubokawiarni 6. Dzielnica pod hasłem „RE:wolucja / Cyfrowa rewolucja”https://2017.igrzyskawolnosci.pl/. Temat edycji koncentrował się na wpływie nowych technologii i cyfryzacji na społeczeństwo, kulturę, rynek pracy oraz demokrację, która w erze mediów społecznościowych mierzy się z wyzwaniami polaryzacji, populizmu i post-prawdyhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2014/05/IW17_Program.pdf. Łącznie na 4 scenach w ramach 35 wydarzeń wystąpiło 110 prelegentów i prelegentekhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2017/11/IW17_Folder-podsumowuj%C4%85cy.pdf – m.in: Jacek Dukaj, Robert Biedroń, Jacek Dehnel, Konrad Piasecki, Leszek Balcerowicz, a także Edwin Bendyk, Borys Budka, Kamila Ceran, Krzysztof Dudek, Kamila Gasiuk-Pihowicz, Peter A. Gloor, Sylwia Gregorczyk-Abram, Jan Kapela, Renata Kim, Jarosław Kurski, Marta Lempart, Katarzyna Lubnauer, Joanna Mucha, Wojciech Orliński, Maria Peszek, Jarosław Płuciennik, Paweł Rabiej, Marcin Świetlicki, Róża Thun, Adam Wajrak, Hanna Zdanowska i Andrzej Zybertowiczhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/program/https://2017.igrzyskawolnosci.pl/. Część artystyczną edycji stanowiły koncerty Jazzpospolitej, Gaby Kulki i Świetlikówhttps://2017.igrzyskawolnosci.pl/wp-content/uploads/2014/05/IW17_Program.pdf.
Piąta edycja (2018) – Bitwa o historię