Stare Miasto – historyczna część miasta Lęborka, obejmująca najstarszy obszar miejski z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym. Stanowi centrum usługowe i turystyczne miasta. Na jego terenie znajdują się najważniejsze zabytki Lęborka, w tym ratusz, kościół św. Jakuba Apostoła, pozostałości murów obronnych oraz Muzeum w Lęborku. Stare Miasto nie posiada oficjalnie wyznaczonych granic administracyjnych - ich przebieg ma charakter umowny i opiera się na historycznym zasięgu dawnego miasta lokacyjnego.
Historia Historia Starego Miasta w Lęborku rozpoczęła się w XIII wieku, kiedy na terenie dzisiejszego centrum istniała słowiańska osada Lewino, należąca wówczas do książąt Pomorza Gdańskiego. W 1341 roku miasto otrzymało prawa miejskie na prawie chełmińskim, co zapoczątkowało jego dynamiczny rozwój. W tym okresie wytyczono rynek oraz główne ulice, a także rozpoczęto budowę murów obronnych i zamku krzyżackiego. Na obszarze obecnego Starego Miasta ukształtował się układ urbanistyczny Lęborka, którego znaczna część zachowała się do dziś.
W średniowieczu obecne Stare Miasto pełniło funkcję centrum administracyjnego, handlowego i religijnego. Wokół rynku znajdowały się kamienice mieszczańskie oraz ratusz, natomiast w jego pobliżu zlokalizowane były najważniejsze obiekty miasta, takie jak kościół św. Jakuba Apostoła, zamek krzyżacki oraz mury miejskie z basztami i bramami.
Na przestrzeni wieków zabudowa Starego Miasta ulegała licznym zmianom spowodowanym pożarami, działaniami wojennymi oraz rozwojem miasta. Mimo przebudów historyczne centrum zachowało swój średniowieczny układ i do dziś pozostaje najważniejszą częścią Lęborka, skupiając wiele zabytków, instytucji oraz punktów usługowych i turystycznych.
W marcu 1945 roku Lębork znalazł się w strefie działań wojennych związanych z ofensywą Armii Czerwonej na Pomorzu. W nocy z 9 na 10 marca 1945 roku miasto zostało zajęte przez oddziały radzieckie należące do 3 Korpusu Pancernego Gwardii pod dowództwem gen. Aleksieja Panfiłowa. Historyczna zabudowa miasta doznała poważnych zniszczeń. Choć działania frontowe nie doprowadziły do całkowitego zniszczenia miasta, w kolejnych dniach doszło do pożarów, dewastacji oraz rabunku wielu budynków znajdujących się w obrębie Starego Miasta oraz całego Lęborka. Szczególnie ucierpiała okolica rynku oraz zabudowa dawnych ulic śródmiejskich. Zniszczeniu uległy liczne kamienice mieszczańskie, obiekty handlowe i budynki użytku publicznego. lewo|mały|Stare miasto na mapie Lęborka
Położenie i charakterystyka Stare Miasto jest położone w centralnej części Lęborka, nad rzeką Łebą. Obejmuje obszar dawnego miasta lokacyjnego wyznaczonego w XIV wieku. Jego główną przestrzenią pieszą jest ulica Staromiejska, pełniąca funkcję reprezentacyjnego deptaka łączącego Plac Pokoju z pozostałą częścią miasta. Centralnym punktem Starego Miasta jest obecny Plac Pokoju, będący dawnym rynkiem miejskim. Od niego rozchodzi się układ ulic charakterystyczny dla średniowiecznych miast.
Transport i komunikacja Stare Miasto stanowi obszar o charakterze głównie pieszym, z ograniczonym ruchem samochodowym w części historycznych ulic. Główne ciągi drogowe znajdują się na obrzeżach dawnego miasta lokacyjnego, natomiast część ulic wewnątrz Starego Miasta ma ograniczony ruch samochodowy. Ulica Staromiejska będąca głównym deptakiem historycznego centrum jest wyłączona z regularnego ruchu samochodowego, z wyjątkiem m.in. pojazdów dostawczych oraz służb uprawnionych.
Na obszarze Starego Miasta nie znajdują się przystanki komunikacji miejskiej. Najbliższe przystanki zlokalizowane są przy głównych ulicach sąsiadujących z historycznym centrum, m.in. na ul. Zwycięstwa lub na al. Wolności.
Dzięki niewielkim odległościom pomiędzy najważniejszymi obiektami centrum większość zabytków jest dostępna pieszo.
Przypisy
Kategoria:Dzielnice i osiedla Lęborka