Beata Ewa Białecka (ur. 31 października 1966 w Mikołowie) – polska malarka współczesna, tworząca przede wszystkim malarstwo figuratywne. Ukończyła studia na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, gdzie w 1992 uzyskała dyplom w pracowni Jerzego Nowosielskiego. W twórczości podejmuje m.in. tematykę kobiecości, macierzyństwa, cielesności i duchowości, odwołując się do ikonografii chrześcijańskiej oraz kultury popularnej.
Życiorys W latach 1981–1986 uczyła się w Technikum Tkactwa Artystycznego w Zakopanem. W 1987 rozpoczęła studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku, a w latach 1988–1992 studiowała w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1991 otrzymała złotą odznakę Primus Inter Pares krakowskiej ASP. Rok później uzyskała dyplom w pracowni Jerzego Nowosielskiego.
W 1993 przerwała działalność artystyczną w związku z macierzyństwem. Do malarstwa i działalności wystawienniczej powróciła w 2003.
Życie prywatne Jest żoną Mariusza Białeckiego, rzeźbiarza, profesora ASP w Gdańsku oraz matką lekarza Karola Jana Białeckiego.
Twórczość Białecka tworzy obrazy olejne zaliczane do współczesnego malarstwa figuratywnego. Marta Smolińska opisuje jej twórczość jako dialog z dawnym malarstwem i ikonografią chrześcijańską, prowadzony z perspektywy współczesnych doświadczeń kobiet. W jej interpretacji artystka zestawia motywy religijne z odniesieniami do kultury popularnej i reklamy, podejmując tematykę kobiecości, macierzyństwa, cielesności, duchowości oraz relacji między sacrum i profanum.
Od 2015 w części obrazów stosuje haft wykonywany bezpośrednio na malaturze. Smolińska wiąże ten zabieg z tradycją haftu religijnego oraz z reinterpretacją społecznych ról kobiet. Technika została wykorzystana m.in. w cyklach Akupiktury, Obraz niepochlebiony i Święte i łzy.
Wybrane cykle malarskie Sacrum & commercium (2003–2010). Dzięki Bogu jestem kobietą (2008–2014). Akupiktury (2015–2025). Święte i łzy (2020–2023). Obraz w ubraniu (2015–2025).
Wybrane wystawy indywidualne 2006
Pop-arty, Muzeum Narodowe / Oddział Sztuki Współczesnej, Pałac Opatów, Gdańsk.
Pop-arty, Centrum Sztuki Galeria EL, Elbląg. 2007 Beata Ewa Białecka. Malarstwo, Galeria Sceny Plastycznej KUL Leszka Mądzika, Lublin. Beata Ewa Białecka. Malarstwo, Centrum Sztuki Fabryka Trzciny, Warszawa. 2008 Sacrum & Commercium, Anya Tish Gallery, Houston, USA. Sacrum & Commercium, Zamek Książąt Pomorskich, Sala Elżbietańska, Szczecin. Sacrum & Commercium, Galeria Szyperska, Poznań. 2009 Album, Galeria Sztuki Wozownia, Toruń. 2010 Targi Sztuki, Sfera Sztuki, Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej. 2011 Niewinny obraz nie istnieje, Galeria ZPAP, Gdańsk. 2012 Beata Ewa Białecka / Magdalena Moskwa, CS Galeria El, Elbląg. 2014 Dzięki Bogu jestem kobietą, Galeria Sztuki im. Jana Tarasina, Kalisz. 2016 Akupiktury, CKiS, Wieża Ciśnień, Konin. 2017 Efekt Aureoli, BWA w Olsztynie. Akupiktury, Galeria Wozownia, Toruń. 2018 Obraz niepochlebiony, BWA, Gorzów Wielkopolski. Ave Kobieta, Muzeum Narodowe, Oddział Zielona Brama, Gdańsk. Obraz niepochlebiony, BWA w Kielcach. 2019 Obraz niepochlebiony, Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej. Moje ręce głodne są dokładności, Miejsce Sztuki 44, Świnoujście. 2021 Znakomita Kobiecość, Galeria Arttrakt, Wrocław. Znakomita Kobiecość, Muzeum Zachodniokaszubskie, Bytów. MiliHelena. Jednostka piękna, ABC Gallery, Poznań. 2022 Et in Arcadia ego. I ja tam byłam, Otwarta Pracownia, Kraków (z Aldoną Mickiewicz). Obraz jako najwyższy stopień uwagi, CS Zamek Sielecki, Galeria Extravagance, Sosnowiec. 2023 Święte i łzy, Agra Art Gallery, Warszawa. 2024 Obraz w ubraniu, Pałac hrabiów Henckel von Donnersmarck, Nakło Śląskie. Obraz w ubraniu, BWA Sokół, Nowy Sącz. 2025 Ave Eva. Obrazy, Galerie Felixe Jeneweina města Kutné Hory, Kutná Hora, Czechy. 2026 Sama jestem ziemią, sama jestem niebem, Galeria Sztuki Współczesnej, MS 44, Świnoujście.
Wybrane wystawy zbiorowe 2003 36. Biennale Malarstwa Współczesnego Bielska Jesień, Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej. 2004 20. Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin. 2005 Pamięć i uczestnictwo – wystawa na jubileusz Sierpnia ’80 i Solidarności, Muzeum Narodowe, Pałac Opatów, Gdańsk. 2006 6. Triennale Sztuki Sacrum, Sztuka wobec zła, Miejska Galeria Sztuki, Częstochowa. 21. Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin. 2007 Młode malarstwo polskie, Mystetskyi Arsenal, Kijów, Ukraina. 2009 39. Ogólnopolski Konkurs Malarski Bielska Jesień, Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej. Sukienka, Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”, Radom. 2010 Gdańskie Biennale Sztuki Tożsamość miejsca, Gdańska Galeria Miejska, Gdańsk. 2011 Wystawa Stulecia, z okazji 100-lecia ZPAP, PGS, Sopot. Nowe Tendencje w Malarstwie Polskim 2, BWA w Bydgoszczy. 2012 Macierzyństwo…, Centrum Kultury, Warsztaty Kultury, Lublin. Sąsiadki / Nachbarinnen, Muzeum Narodowe, Oddział Zielona Brama, Gdańsk. 2013 Nic Nowego? / Nic Nového?, Współczesna Sztuka Polska, Galerie Felixe Jeneweina, Kutna Hora, Czechy. Halucynacje pamięci. Najnowsze wersje fotorealizmu w Polsce, ODA, Piotrków Trybunalski. Kolekcja Pakoska. Sztuka polska, Muzeum Okręgowe, Toruń. Sąsiadki / Nachbarinnen, Inselgalerie, Berlin, Niemcy. 2014 Centr Dialog, Nowogrodzkie Centrum Sztuki Współczesnej, Nowogród Wielki, Rosja. 2015 Connection, Narva Museum, Narwa, Estonia. (Nie) dotykaj! Haptyczne aspekty sztuki polskiej po 1945 roku w kontekście przemian hierarchii zmysłów, Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, Toruń. Exporting Gdańsk, The Barrel Gallery, Zagrzeb, Chorwacja. 2016 Exporting Gdańsk, Muzeum Narodowe, Pałac Opatów, Gdańsk. inSPIRACJE. OKSYDAN. Po płynno-empatycznej stronie życia, Galeria 13 Muz, Szczecin. Fete Funebre, Zbrojownia Sztuki, ASP, Gdańsk. 2017 Złe Kobiety, Centrum Kultury Zamek, Poznań. Po drugiej stronie (lustra), Kolekcja Galerii Bielskiej BWA, Galeria Sztuki w Zlínie oraz Regionalna Galeria Sztuki w Jihlavie, Czechy. Doświadczenie ciała, Kolekcja Sztuki Galerii Bielskiej BWA, BWA, Gorzów Wielkopolski. Współczesna sztuka polska, Muzeum im. J.G. Pinsela, Lwów, Ukraina. 2019 Choroba jako źródło sztuki, Muzeum Narodowe, Poznań. Nomus. Kolekcja w budowie, Muzeum Narodowe, Oddział Zielona Brama, Gdańsk. 2020 Secondary Archive, Fundacja Katarzyny Kozyry w ramach Projektów Zachęty, Warszawa. 2021 Poczęcie, Galeria Prześwit, Warszawa. 2022 Blasfeministki, Galeria Domu Norymberskiego, Kraków. Persona (non) Grata, Galeria Kameralna, Słupsk; CAT, Ustka. Rekwizyt Hamleta. Czaszka w sztukach wizualnych, Patio, ASP, Gdańsk. Woman Art Power, MCSW „Elektrownia”, Radom. Integralny pro-life Siedziba Klubu Jagiellońskiego, Kraków (wystawa oraz debata z udziałem artystów). Manifesta 14, The European Nomadic Biennial, Kosovo National Art Gallery, Prisztina, Kosowo. 2023 Sprawdzam. Cóż to jest prawda?, Dom Praczki, Kielce. Życie ukryte. Dziecko w polskiej sztuce współczesnej, Zamek Ujazdowski, Warszawa. Powiadacze. Dialog między sztuką współczesną a średniowieczną, Muzeum Narodowe, Poznań. Pejzaż malarstwa polskiego, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki. 2024 Ćwiczenia z przemijania, Galeria BWA w Olsztynie. Pracownia Nowosielskiego – debata, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa. Myślę i czuję, Miejska Galeria Sztuki, Łódź oraz konferencja Twórca czy tworzywo? Człowiek – malarstwo – sztuczna inteligencja ASP, Łódź. 2025 Obraz z obrazu. Wątki metaartystyczne w kolekcji CSW w Toruniu, Centrum Sztuki Współczesnej „Znaki Czasu”, Toruń. Odłamki rzeczywistości. Berlin–Trójmiasto, PGS, Sopot. Malować film. Polska Szkoła Filmowa w oczach współczesnych malarek, Galeria GCF, wydarzenie towarzyszące 50. FPFF, Gdynia. 2026 Północ-Południe, Miejska Galeria Sztuki im. Wł. Hr. Zamoyskiego, Zakopane.
Nagrody i wyróżnienia 2003 – wyróżnienie w 36. Ogólnopolskim Konkursie Malarstwa „Bielska Jesień” w Bielsku-Białej. 2006 – Grand Prix Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podczas VI Triennale Sztuki Sacrum „Sztuka wobec zła” w Częstochowie. 2006 – Grand Prix Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podczas XXI Festiwalu Polskiego Malarstwa Współczesnego w Szczecinie. 2007 – nominacja do Paszportów „Polityki” w kategorii „Sztuki wizualne”. 2010 – wyróżnienie redakcji kwartalnika „Artluk” podczas Targów Sztuki Galerii Bielskiej BWA. 2019 – nominacja w plebiscycie „Pomorskie Sztormy” w kategorii „Człowiek Roku w Kulturze”. 2019 – Pomorska Nagroda Artystyczna za 2018 rok. 2022 – nominacja do Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego za 2021 rok. 2025 – Doroczna Nagroda Starosty Kwidzyńskiego za osiągnięcia w dziedzinie upowszechniania i ochrony kultury. 2025 – tytuł Ambasadorki Kultury przyznany przez Radę Miejską w Prabutach.
Kolekcje Muzeum Narodowe w Gdańsku, Oddział Sztuki Współczesnej – Pałac Opatów. CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Kolekcja Sztuki Współczesnej Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku. Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu. NOMUS – Nowe Muzeum Sztuki w Gdańsku. Museo de la Colección Roberto Polo, The Centre for Modern and Contemporary Art of Castilla-La Mancha w Toledo (Hiszpania). Muzeum Zachodniokaszubskie w Bytowie. Molski Gallery & Collection w Poznaniu. Kolekcja Sztuki Galerii Bielskiej BWA w Bielsku-Białej.
Wybrana działalność jurorska 2010 – VIII Triennale Małych Form Malarskich, Galeria Wozownia, Toruń. 2016 – II Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Leona Wyczółkowskiego, BWA w Bydgoszczy. 2018 – III Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Leona Wyczółkowskiego, BWA w Bydgoszczy. 2019 – 29. Ogólnopolski Przegląd Malarstwa Młodych „Promocje”, Legnica. 2019 – 44. Biennale Malarstwa „Bielska Jesień”. 2022 – I Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Krzysztofa Grzesiaka, Lęborskie Centrum Kultury, Lębork. 2022 – Interdyscyplinarny Konkurs Plastyczny Województwa Świętokrzyskiego „45. Przedwiośnie”, BWA w Kielcach. 2023 – 4. Ogólnopolskie Biennale dla Szkół Średnich Inspiracje, Gronowo Górne. 2024 – II Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Krzysztofa Grzesiaka, Lębork. 2024 – VI Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Leona Wyczółkowskiego, BWA w Bydgoszczy.
Odbiór twórczości Twórczość Białeckiej była przedmiotem opracowań historyków sztuki, krytyków i kuratorów. W katalogu wystawy Ave Kobieta opublikowano teksty poświęcone m.in. jej dialogowi z ikonografią chrześcijańską, relacjom między kobietami, odwołaniom do tradycji malarskiej oraz sposobom przedstawiania cielesności i melancholii.
Marta Smolińska interpretuje malarstwo Białeckiej jako współczesne przetworzenie ikonografii chrześcijańskiej oraz kultury popularnej, wykorzystywane do podejmowania tematów kobiecości, cielesności i duchowości. Sebastian Dudzik wskazuje natomiast na związki jej obrazów z dziełami dawnych mistrzów; według niego odwołania te służą budowaniu nowych znaczeń, a nie prostemu cytowaniu historycznych wzorców.
Zastosowanie haftu w cyklu Akupiktury było omawiane jako rozszerzenie warsztatu malarskiego o środki kojarzone z tkaniną artystyczną i haftem, a zarazem jako element interpretacji społecznych ról kobiet.
Bibliografia Publikacje o twórczości
Marta Smolińska, Ave malarstwo, ave kobieta, „Artluk” 2008, nr 1(7). Marta Smolińska, Ikonografia kobiecości, Toruń 2009, s. 3–8. Lena Wicherkiewicz, Moc wizerunku, „Exit” 2012, nr 3(91). Lila Dmochowska, Beata Ewa Białecka bez aureoli, „Format” 2013, nr 4(67). Marta Smolińska, Dzięki Bogu jestem kobietą! Beaty Ewy Białeckiej genderowe dialogi z ikonografią chrześcijańską, „Miscellanea Posttotalitariana Wratislaviensia” 2014, t. 2, s. 305–314. Marta Smolińska, Wyszywanie postfeminizmu, „Artluk” 2014, nr 3–4 (31–32), s. 96–97. Agata Jakubowska, Malarski obraz relacji między kobietami autorstwa Beaty Ewy Białeckiej, w: Beata Ewa Białecka. Ave Kobieta, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Gdańsku, 2018, s. 137–145.