Zaroślak rudołbisty (Atlapetes rufinucha) – gatunek małego ptaka z rodziny pasówek (Passerellidae). Występuje endemicznie w górach Boliwii. Jest uznawany za gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku dokonali francuscy zoolodzy Alcide d’Orbigny i Frédéric de Lafresnaye w 1837 roku, nadając mu nazwę Embernagra rufi-nucha. Opis ukazał się na łamach czasopisma „Magasin de zoologie”. Jako miejsce typowe autorzy wskazali Yungas w Boliwii.
Wyróżnia się dwa podgatunki Atlapetes rufinucha: A. r. rufinucha (Lafresnaye & d’Orbigny, 1837) A. r. carrikeri Bond & Meyer de Schauensee, 1939
Etymologia Atlapetes: połączenie słowa Atlas z petēs „lotnik”, od petomai „latać”. rufinucha: „rudołbisty”, od łac. rufus „rudy” i nuchus „kark”.
Morfologia Nieduży ptak ze średniej wielkości, grubym u nasady, czarniawym dziobem. Szczęka i żuchwa są lekko zakrzywione. Górne części ciała są ciemnozielone (niekiedy opisywane jako czarniawe, tylko kuper z zielonkawym nalotem), skrzydła i ogon czarniawe. Tęczówki w kolorze ciemnoczerwonawym. Nogi czarniawoszare. Nie występuje dymorfizm płciowy. Podgatunek nominatywny A. r. rufinucha ma czarniawe czoło, poprzez środek głowy od czoła do karku występuje wyraźnie widoczny rdzawy pasek. Okolice oczu i dzioba ciemne, czarniawe. U nasady dzioba z obu boków jaskrawożółte plamki. Podbródek i gardło żółte z charakterystycznym czarniawym wąsem. Pozostała część dolnych części ciała żółta, z zielonkawym nalotem na bokach piersi i tułowiu. Sterówki czarniawe z oliwkowymi krawędziami. Pokrywy skrzydeł czarniawe. Lotki z oliwkowymi obrzeżami. Podgatunek A. r. carrikeri jest mniejszy od podgatunku nominatywnego, z wierzchu bardziej oliwkowozielony i pozbawiony żółtej plamki na kantarku. Osobniki młodociane mają bardziej brązowe górne części ciała niż dorosłe, brązowy nalot na piersi i bokach tułowia oraz niewyraźne kreskowanie na spodzie ciała.
Długość ciała 17 cm. Masa ciała dorosłego osobnika waha się od 20,9 do 22,2 g.
Zasięg występowania Zaroślak rudołbisty występuje endemicznie w Boliwii. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 79,6 tys. km². Poszczególne podgatunki zamieszkują: A. r. rufinucha – Andy w departamentach Cochabamba i La Paz w zachodnio-środkowej części Boliwii. A. r. carrikeri – zachodnie części departamentu Santa Cruz w środkowej Boliwii.
Ekologia i zachowanie Zaroślak rudołbisty jest gatunkiem występującym na ograniczonym obszarze boliwijskich Andów. Występuje na skrajach lasów górskich, w wilgotnych zaroślach wyżynnych, na zarośniętych pastwiskach i terenach porośniętych wtórną roślinnością oraz na obrzeżach lasów Yungas. Występuje na wysokościach od 1200 do 4030 m n.p.m. Długość pokolenia szacowana jest na 3,1 roku.
Pożywienie Nie ma wielu informacji o diecie i sposobie żywienia tego gatunku. Z tego co wiadomo, żeruje na ziemi lub w jej sąsiedztwie. Zaroślak rudołbisty żeruje zazwyczaj w parach lub w niewielkich grupach rodzinnych. Najnowsze badania przeprowadzone przez Cristiana Daniela Veliza Baldiviezo nad zawartościami żołądków tego gatunku pokazały, że jego dieta składa się w 35% z pokarmu roślinnego, w 23,3% z pokarmu pochodzenia zwierzęcego oraz w 41,7% z gastrolitów. Wśród pokarmu roślinnego udało się zidentyfikować nasiona jeżyn (Rubus boliviensis) oraz traw z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Z pozostałości pokarmu pochodzenia zwierzęcego stwierdzono głównie części stawonogów, z których zidentyfikowano tylko rodzinę mrówkowatych (Formicidae).
Rozmnażanie Sezon lęgowy trwa od grudnia do lutego.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN zaroślak rudołbisty klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, ). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptaki te opisywane są jako pospolite. BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Fauna endemiczna Boliwii Kategoria:Pasówki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1837 roku Kategoria:Taksony opisane przez Alcide’a d’Orbigny’ego Kategoria:Taksony opisane przez Frédérica de Lafresnaye