thumb|Morfologia (oczeret jeziorny) thumb|Kwiatostan oczeretu Tabernemontana Oczeret (Schoenoplectus (Rchb.) Palla) – rodzaj roślin kłączowych z rodziny ciborowatych (Cyperaceae). W zależności od ujęcia systematycznego obejmuje ok. 18 gatunków lub ok. 77. Niezależnie od ujęcia rodzaj jest kosmopolityczny. W Polsce występują cztery gatunki (najpospolitszym jest oczeret jeziorny).
Są to rośliny wodne i bagienne, których kłącza mogą rosnąć w warunkach beztlenowych. Oczeret jeziorny w różnych krajach europejskich bywa używany do fitoremediacji zbiorników. Pędy roślin różnych gatunków (zwłaszcza S. lacustris, S. californicus, S. triqueter) wykorzystywane były i są jako materiał plecionkarski. Kłącza S. californicus były spożywane.
Oczeret tworzy rodzaj szuwaru – zespołu roślinności nazywanego szuwarem oczeretowym. Potocznie nazwa oczerety bywa także stosowana w odniesieniu do innych typów szuwarów, zwłaszcza ze związku Phragmition.
Rozmieszczenie geograficzne Nawet w wąskim ujęciu rodzaju ma on zasięg kosmopolityczny, aczkolwiek z wyłączeniem obszarów okołobiegunowych (Archipelag Arktyczny, Grenlandia i Islandia) i niektórych obszarów w strefie równikowej (m.in. Amazonia, część Afryki Środkowej, niektóre wyspy Archipelagu Malajskiego). Gatunki flory Polski Pierwsza nazwa naukowa według listy krajowej, druga – obowiązująca według bazy taksonomicznej Plants of the World online (jeśli jest inna) oczeret amerykański Schoenoplectus americanus (Pers.) Volkart – w Polsce wymarły oczeret jeziorny Schoenoplectus lacustris (L.) Palla) oczeret Kalmusa Schoenoplectus ×kalmusii (Abrom., Asch. & Graebn.) Palla ≡ Schoenoplectus × carinatus nothosubsp. carinatus oczeret sztyletowaty Schoenoplectus mucronatus (L.) Palla ≡ Schoenoplectiella mucronata (L.) J.Jung & H.K.Choi oczeret Tabernemontana Schoenoplectus tabernaemontani (C. C. Gmel.) Palla
Morfologia W wąskim ujęciu należą tu tylko rośliny wieloletnie o długim, płożącym lub podnoszącym się kłączu (zaliczane tu dawniej gatunki o kłączu skróconym i kępiastym pokroju wyłączone zostały w rodzaj Schoenoplectiella). Pędy nadziemne pojedyncze lub skupione w pęczki po kilka, z węzłami tylko u nasady. Orzeszki gładkie, w warstwie zewnętrznej budowane przez komórki izodiametryczne lub podługowate.
Systematyka Pozycja systematyczna Rośliny tu zaliczane pierwotnie w ujęciu Karola Linneusza tworzyły sekcję w obrębie szeroko przez niego ujmowanego rodzaju cibora Cyperus. Wyłączone w odrębny rodzaj były ujmowane jako takson obejmujący ok. 77 gatunków. Na początku XXI wieku badania molekularne wykazały, że rodzaj w tak szerokim ujęciu jest polifiletyczny – część gatunków wraz z typowym, tworząca sekcje Schoenoplectus i Malacogeton, wchodzi w skład kladu wspólnie z Actinoscirpus, podczas gdy pozostałe dwie sekcje (Actaeogeton i Supini) tworzą odrębny klad, bliższy m.in. rodzajowi ponikło Eleocharis. Te dwie ostatnie sekcje wyodrębnione zostały w efekcie w osobny rodzaj Schoenoplectiella. W obrębie rodzaju Schoenoplectus zachowano dwie pierwsze wymienione sekcje obejmujące ok. 18 gatunków.
Wykaz gatunków (wąskie ujęcie według Plants of the World online) Schoenoplectus acutus (Muhl. ex Bigelow) Á.Löve & D.Löve Schoenoplectus americanus (Pers.) Volkart – oczeret amerykański Schoenoplectus californicus (C.A.Mey.) Soják Schoenoplectus × carinatus (Sm.) Palla Schoenoplectus × contortus (Eames) S.G.Sm. Schoenoplectus deltarum (Schuyler) Soják Schoenoplectus ehrenbergii (Boeckeler) Soják Schoenoplectus etuberculatus (Steud.) Soják Schoenoplectus × flevensis (D.Bakker) Lansdown & Rumsey Schoenoplectus halophilus Papch. & Laktionov Schoenoplectus heterochaetus (Chase) Soják Schoenoplectus × kuekenthalian us (Junge) D.H.Kent Schoenoplectus lacustris (L.) Palla – oczeret jeziorny Schoenoplectus litoralis (Schrad.) Palla Schoenoplectus nipponicus (Makino) Soják Schoenoplectus × oblongus (T.Koyama) Soják Schoenoplectus pungens (Vahl) Palla Schoenoplectus scirpoides (Schrad.) Browning Schoenoplectus × steinmetzii (Fernald) S.G.Sm. Schoenoplectus subterminalis (Torr.) Soják Schoenoplectus subulatus (Vahl) Lye Schoenoplectus tabernaemontani (C.C.Gmel.) Palla – oczeret Tabernemontana Schoenoplectus torreyi (Olney) Palla Schoenoplectus triqueter (L.) Palla
Przypisy
Kategoria:Ciborowate