thumb|Kamienny drogowskaz w Samsonowie Samsonów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Zagnańsk. Ma status sołectwa.
+Integralne części wsi Samsonów SIMC Nazwa Rodzaj 0989264 Rurarnia część wsi0989270 Rybna część wsi0279999 Samsonów-Podlesie przysiółek
Położenie Miejscowość położona jest w Górach Świętokrzyskich, pomiędzy Pasmem Oblęgorskim na zachodzie a Pasmem Klonowskim na wschodzie. Leży nad rzeką Bobrzą, której dolina od północnego zachodu zamknięta jest Wzgórzami Kołomańskimi, natomiast od południa Wzgórzami Tumlińskimi.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Samsonów.
W latach 1945–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Samsonów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.
Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 750. alt=Widok ogólny|centruj|mały|350x350px|Widok ogólny
Nazwa Nazwa pochodzi od nazwiska łowczego królewskiego Łukasza Samsona herbu Topór. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany na przełomie XIX i XX wieku notuje miejscowość pod nazwą miejscową SamsonówSamsonów w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego Tom X, s. 259..
Historia Historia Samsonowa jest związana z przemysłem hutniczym. Tutaj w rejonie dzisiejszego Samsonowa, powstały pierwsze fabryki żelaza i stali. W Samsonowie już w XV w. istniała dymarka. W 1562 biskup Podniewski wydał pozwolenie Michałowi Niedźwiedziowi na zbudowanie kuźnicy nad Bobrzą pomiędzy Kołomanią a Zagnańskiem. Stanęła ona na północ od obecnych ruin huty Józef i rzeki Bobrzy. W 1594 Łukasz Samson herbu Topór, łowczy królewski (od niego pochodzi nazwa miejscowości) przejął istniejącą tutaj kuźnicę. W XVI w. i XVII w. włoscy dzierżawcy przekształcili kuźnicę w nowoczesną hutę (wybudowano wielki piec) – stało się to za sprawą rodziny włoskich przemysłowców – Cacciów z Bergamo, których sprowadził król Zygmunt III Waza. Projektantem wielkiego pieca był Hieronim Caccio. Zakład Cacciów nastawiony był głównie na produkcję wyrobów dla wojska, produkował szyszaki, pancerze, piki, pałasze i broń palną. W 1633 prawa do huty Cacciowie odstąpili Bernardowi Servalli, Piotrowi Gianotti i Janowi Gibboni. 21 marca 1661 roku jak podawała najstarsza polska gazeta Merkuriusz Polski Ordynaryjny król polski Jan II Kazimierz Waza obserwował w Samsonowie lanie dział dla wojska„Merkuriusz Polski Ordynaryjny”, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1978..
W 1709 zakład z okolicznymi dobrami przejęli biskupi krakowscy, drugi piec w Samsonowie wybudował biskup Kajetan Ignacy Sołtyk. W następnych latach oraz w czasie zaboru austriackiego i Księstwa Warszawskiego huta funkcjonowała z różnym skutkiem. W 1817, z inicjatywy Stanisława Staszica, rozpoczęto budowę nowej huty „Józef” (wielki piec, odlewnia, modelarnia, suszarnia), kamień węgielny pod budowę nowego pieca, opalanego węglem drzewnym, podłożył w 1818 namiestnik Królestwa Polskiego Józef Zajączek. Huta czynna była do 1866 W 1844 i 1848 miały tu miejsce poważniejsze pożary. Około 1852 w hucie produkowano naczynia kuchenne, walce oraz kowadła.
Zakład zniszczony został ostatecznie przez pożar, który wybuchł w nim w 1866. W czasie I wojny światowej Austriacy zniszczyli część istniejących wówczas zabudowań fabrycznych. Ruiny huty zostały zabezpieczone w latach 1981–1983 i udostępnione zwiedzającym.
Zabytki ruina zespołu zakładu przemysłowego z I połowy XIX w., wpisana do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.469/1-3 z 3.12.1956, z 15.02.1967, z 4.05.1987 i z 6.05.1987): wielki piec z wieżą i ruiną odlewni, węgielnia, budynek produkcyjny, dom nr 26 na osiedlu fabrycznym z przełomu XVIII/XIX w. (nr rej.: A.470 z 11.05.1987), dom nr 34 na osiedlu fabrycznym z I połowy XIX w. (nr rej.: A.471 z 4.05.1987), dom nr 37 na osiedlu fabrycznym z 1818 r., dom zawiadowcy fryszerek nr rej.: A.472 z 4.05.1987).
Sport W Samsonowie gra Klub Piłkarski Samson Samsonów. Awans do A klasy sezon 2017/2018.
Urodzeni w Samsonowie Józef Bellert – polski lekarz, żołnierz I Brygady Legionów, członek Polskiej Organizacji Wojskowej.
Zobacz też Pomnik poległych 1939–1945 gminy Samsonów mały|Tablica pamiątkowaKamienny drogowskaz w Samsonowie Grób żołnierza września 1939
Przypisy Raport o stanie gminy Zagnańsk w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 6 BIP gminy, sołtysi Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia Jan Pańczyk, Wielki piec w Samsonowie, [w:] Spotkania z zabytkami, nr 7 z 2008 r. Stanisław Janicki Spacerkiem po gminie Zagnańsk i okolicy Zagnańsk 2003 Mieczysław Starz Zagnańsk, Samsonów, Tumlin, Ćmińsk, dzieje osad nad górną Bobrzą Kielce 1995 Zdzisława Witecka Z kart historii Gminy Samsonów Samsonów 2009 Maciej Fert, Adam Czmuchowski Spacer po dawnym Samsonowie Wrocław 1998
Kategoria:Samsonów