Wąbiewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Kamieniec.
Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIV wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskim dokumencie z 1303 kiedy odnotowano ją pod zlatynizowaną, staropolską nazwą „Wambow”, 1387 „Wambovo”, 1388 „Wanbowo”, 1396 „Wøibewo”, 1408 „Vambewo”, 1428 „Wąmbewo”, 1430 „Wambyewo”, 1450 „Wabyewo”, 1530 „Vambiewo” .
Od dawnej staropolskiej nazwy miejscowej Wabiewo, pochodzi również polskie, szlacheckie, odmiejscowe nazwisko Wąbiewskich, którzy od średniowiecza byli dawnymi właścicielami miejscowości.
Historia Miejscowość historycznie należała do Wielkopolski. Początkowo była wsią szlachecką, własnością polskiej szlachty z rodu Wąbiewskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Ujejskich. Od 1320 tereny, na których powstała wieś leżały w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w Koronie Królestwa Polskiego. W 1450 miejscowość odnotowana została w powiecie kościańskim województwa poznańskiego Korony Królestwa Polskiego. W 1443 leżała w parafii Parzęczewo.
Pierwszy zachowany zapis historyczny o wsi pochodzi z 1303 i odnotował drogę prowadzącą z Kowalewa koło Grodziska do Wąbiewa. a opis dotyczył sprzedaży nieruchomości przez Unisława i Jana z Goździchowa wraz z Wojciechem Ślepym z Kamieńca na rzecz Szymona, plebana ze Zbąszynia. W 1387 Blizbor pleban w Brodnicy w imieniu swojej matki toczył spór z Wincentym Łódzkim o dziedzinę Wąbiewo.
W 1388 Mścigniew z Mieszewa uzyskał od Bartłomieja Chomęckiego dziedzinę Wąbiewo w procesie o porękę. Bartłomiej został zobowiązany przez sąd do uwolnienia wspomnianych dóbr od roszczeń innych osób. W 1396 miejscowość znalazła się prawdopodobnie w wykazie zaległych kar sądowych, w zapisie: „Wąbiewo z 1/4 dziedziny” .
W 1413 Mikołaj Wąbiewski i Mikołaj Granowski zaświadczyli, że Janusz Jurkowski, ich współrodowiec (łac. „clenodarius”) naganiony przez Bawora, ma po ojcu na tarczy księżyc i gwiazdę oraz zawołanie Leliwa czyli potwierdzili jego szlachectwo herbu Leliwa.
W latach 1419-1435 notowany w źródłach został właściciel we wsi Wincenty Wąbiewski z Wąbiewa. W 1419 jako świadek sądowy. W 1425 toczył proces z Wincentym Jaskóleckim. W 1427 Wąbiewski dowodził w sporze z Maciejem sługą Zygmunta Korzboka herbu Korzbok [z Gnina i Zielęcina, że nie zadał mu 5 ran. W 1428 Wincenty Wąbiewski zastąpił w sądzie Tomasza z Parzęczewa, Wawrzyńca Jaskóleckiego oraz Mikołaja i Jana Łąckich z Łęk Wielkich. W 1428 ręczył on za Przedpełka Łąckiego z Łęk Wielkich w jego sporze z Lysmanem i Piotrem kmieciami z Cykowa. W latach 1428-1430 wraz z Piotrem Kubackim z Kubaczyna toczyli proces z Januszem Woźnickim. W 1428 Wincenty Wąbiewski miał zapłacić Zygmuntowi Korzbokowi 17 groszy kary za konie (po groszu za konia), które zajął w zapowiedzianej dziedzinie Zielęcin. W latach 1429-1430 Wincenty Wąbiewski był jednym z licznych poręczycieli, którzy odpowiadali przed Januszem Korzbokiem z Zawady koło Ponieca za Janusza Lubońskiego na sumę 140 grzywien bez dwóch kop groszy. W 1435 Wincenty Wąbiewski i Piotr Kubacki z Kubaczyna toczyli proces z Januszem Woźnickim o granice pomiędzy Kotowem należącym do Woźnickiego i Kubaczynem należącym do Kubackiego oraz w części być może także do Wąbiewskiego.
W 1432 Paweł Wąbiewski toczył proces z Balcerem i Melchiorem z Ogrodów. W latach 1434-1450 odnotowany został Jan Wąbiewski, brat Macieja i Mikołaja Wąbiewskich. W 1434 wspomniany został jako świadek. W 1440 rozjemcy dokonali podziałów pomiędzy Pawłem a jego braćmi Mikołajem i Maciejem Wąbiewskimi. Według nich cała dziedzina Wąbiewo przypadła Maciejowi i Mikołajowi, przy czym Maciej otrzymał dwór sołtysa (łac. „curia scolteti”), wiatrak oraz połowę wspomnianej dziedziny, Mikołaj otrzymał natomiast stary dwór, gdzie mieszkał ich ojciec, oraz drugą połowę Wąbiewa, Janowi przypadła natomiast połowa dziedziny Kubaczyn, a Mikołaj i Maciej winni mu dopłacić 30 grzywien, co potwierdzić mieli wystawieniem odpowiedniego dokumentu. W 1445 żona Pawła Wąbiewskiego Katarzyna Wąbiewska toczyła proces z Janem Łąckim z Łęk Wielkich. W 1445 Paweł Wąbiewski toczył proces z Jakuszem Cykowskim, Mikołajem Wąbiewskim, Mikołajem Grabiszą Strzeleckim ze Strzelc koło Grodziska (obecnie część wsi Grąblewo w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski) oraz z Mikołajem Goździchowskim. W latach 1446-1447 Paweł Wąbiewski wraz z bratem rodzonym Mikołajem z Wąbiewa toczyli proces przeciwko Kiełczowi z Otorowa i Janowi Szczepskiemu. W 1448 jego żona Katarzyna Wąbiewska toczyła proces z Jadwigą, Elżbietą i Zuzanną siostrami niedzielnymi z Wolikowa. W 1449 domagała się od Wincentego Siemka z Łęk Wielkich i jego brata niedzielnego Michała 33 grzywny długu i tyleż tytułem szkody. W 1475 wdowa Katarzyna Wąbiewska dała synowi Wawrzyńcowi z Wolikowa swoją ojcowiznę, tj. 1/3 wsi Puszczykowo koło Wielichowa, oraz macierzyznę, tj. swoją część majątku odziedziczoną po matce w Wolikowie.
Miejscowość wspominały również historyczne rejestry podatkowe. W 1494 Wąbiewo zalegało z zapłatą czynszu królewskiego. W 1530 miał miejsce pobór od 3 łanów. W 1535 zapłacono zaległy pobór od połowy łana opuszczonego. W 1563 pobrano podatki od 5,5 łana oraz od karczmy dorocznej. W 1564 w Wąbiewie odnotowano 3 łany. W 1566 pobano podatki od 4 łanów osiadłych, jednego łana sołeckiego, karczmy dorocznej oraz od 4 zagrodników. W 1567 Anna z Zielęcina wdowa po Macieju Ujejskim zapłaciła pobór od 4 łanów osiadłych, jednego łana sołeckiego, karczmy dorocznej i 4 zagrodników. W latach 1576-1580 miał miejsce pobór z Wąbiewie w parafii Parzęczewo ale formularz nie został wypełniony.
Wieś Wambiewo położona była w 1580 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, Wielkopolska t. I, Warszawa 1883, s. 82..
Pod koniec XVIII wieku Wąblewo należało do Faustyna Zakrzewskiego z Parczewa (Parzęczewa). Później przeszło w ręce Potworowskich.
W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Wąblew należała do wsi większych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Wąblew należał do okręgu wielichowskiego tego powiatu i stanowił część majątku Parzęczew, którego właścicielem był wówczas Adolf Potworowski.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Demografia Według spisu urzędowego z 1837 roku Wąblew liczył 132 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 18 dymów (domostw).
Pod koniec XIX wieku Wąblewo alias Wąbiewo liczyło 23 domostwa i 193 mieszkańców, z wyjątkiem 7 wszyscy byli wyznania katolickiego. Folwark Wąblewo podlegał wsi Parzęczewo i liczył 8 domostw i 97 mieszkańców.
Liczba mieszkańców miejscowości w poszczególnych latach: +RokIlość mieszkańców183713219982332002194200920320112002021208
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Kamieniec (gmina)