Dimityr Duszkow Penew (; ur. 12 lipca 1945 w Mirowjane, zm. 3 stycznia 2026) – bułgarski piłkarz grający na pozycji obrońcy, reprezentant Bułgarii w latach 1966–1974, trener i działacz piłkarski.

Kariera piłkarska Jest wychowankiem Lokomotiwu Sofia, w którego seniorskiej drużynie grał przez cztery sezony. W wieku dziewiętnastu lat, niedługo po zdobyciu mistrzostwa kraju z Lokomotiwem, przeniósł się do CSKA Sofia, gdzie występował aż do końca kariery. Przez trzynaście sezonów był liderem linii defensywnej CSKA; oprócz licznych nagród zespołowych, takich jak siedem tytułów mistrza Bułgarii, pięć Pucharów Armii Sowieckiej, a także pierwszego w historii klubu sukcesu międzynarodowego (półfinał Pucharu Europejskich Mistrzów Krajowych w sezonie 1966–1967), zdobył wiele wyróżnień indywidualnych, m.in. dwukrotnie został wybrany na najlepszego piłkarza roku w kraju.

Należy do jednego z lepszych pokoleń w historii bułgarskiej piłki nożnej (jest rówieśnikiem m.in. Christo Bonewa, Georgi Asparuchowa, Dobromira Żeczewa i Petyra Żekowa); podobnie jak wielu innych jego kolegów na przełomie lat 60. i 70. odnosił sukcesy nie tylko w barwach klubowych, ale również zanotował wiele udanych występów z reprezentacją. W 1966 Bułgarzy po raz pierwszy w historii wywalczyli awans do mistrzostw świata, ponadto byli obecni na dwu kolejnych turniejach (za każdym razem odpadali po rundzie grupowej). Penew brał udział w każdym z tych trzech mundiali i na każdym był podstawowym zawodnikiem (wystąpił we wszystkich dziewięciu meczach, w ośmiu od pierwszej do ostatniej minuty).

Łącznie w kadrze zagrał dziewięćdziesiąt razy i do 1996 był rekordzistą pod względem liczby spotkań w reprezentacji.

Kariera szkoleniowa 1985–1991: CSKA Sofia Po zakończeniu piłkarskiej kariery rozpoczął pracę szkoleniową w CSKA. W 1985 został pierwszym trenerem tego klubu; w ciągu kolejnych pięciu sezonów z drużyną, w której grali m.in. Christo Stoiczkow, Trifon Iwanow i Emił Kostadinow, trzykrotnie triumfował w rozgrywkach o mistrzostwo kraju, a także zanotował kilka sukcesów międzynarodowych. W sezonie 1988–1989 doprowadził CSKA do półfinału Pucharu Zdobywców Pucharów, a rok później do ćwierćfinału Pucharu Europy Mistrzów Klubowych.

1991–1996: Reprezentacja Bułgarii Udana praca w klubie otworzyła mu w 1991 drogę do reprezentacji. Z piłkarzami, z których wielu występowało wcześniej w prowadzonym przez niego CSKA, awansował po ośmioletniej przerwie do mistrzostw świata (mundial 1994), na których następnie jego podopieczni po ograniu m.in. Argentyny, Meksyku i Niemiec, zajęli czwarte miejsce.

Bułgarzy doszli tak wysoko, mimo iż przez cały turniej ich reprezentacja wstrząsana była konfliktami wewnętrznymi. Dziennikarze wielokrotnie opisywali kłótnie między liderami (Stoiczkowem, Leczkowem i Kostadinowem) i bierność trenera Penewa, który nie potrafił ich ze sobą pogodzićKG. Kłótnia po bułgarsku, "Rzeczpospolita", 24 czerwca 1994.. Selekcjoner wywołał też wiele kontrowersje wśród amerykańskich komentatorów, którzy przyłapali go na paleniu papierosów w czasie meczu, co w Stanach Zjednoczonych było surowo zabronioneKG. Palacz Penew, "Rzeczpospolita", 25 czerwca 1994.. Penew przeprosił, dodając: "Czy możecie sobie wyobrazić niepalącego trenera na ławce? Ja też gram w piłkę w swoim umyśle, a palenie wyraża moje zaangażowanie w to, co robię". Innym razem zachowanie trenera nie spodobało się dziennikarzom, kiedy przed meczem o trzecie miejsce ze Szwecją Penew odmówił wzięcia udziału w konferencji prasowejMŻ. Kronika mistrzostw, "Rzeczpospolita", 18 lipca 1994..

Dwa lata później po raz pierwszy w historii zagrali na mistrzostwach Europy. Chociaż Penew jest współautorem największych sukcesów w historii bułgarskiej piłki reprezentacyjnej, to wielokrotnie był krytykowany za zbytnią uległość wobec piłkarzy, przymykanie oko na ich kaprysy oraz kłótnie (m.in. brak reakcji na ostry spór Stoiczkowa z Iwanowem o opaskę kapitana). Zdaniem wielu komentatorów skład był ustalany w porozumieniu z piłkarzami, którzy wybierali sobie swoich partnerów na boiskuO liście zarzutów wobec Penewa po Euro 1996 pisała Tania Wasilewa w artykule "Wczoraj Penew, dzisiaj Bonew", w: "Piłka Nożna", nr 34, 20 sierpnia 1996, s. 22-23.. Także niektórzy piłkarze, jak Stoiczkow, publicznie podważali umiejętności trenera i jego wpływ na drużynę w czasie udanego mundialu 1994Stoiczkow powiedział: "W naszym sukcesie nie ma żadnej jego [Penewa] zasługi. Marny z niego taktyk, jeszcze gorszy psycholog. Miał po prostu dobrych zawodników". Zob. R.Błoński. Wściekły byk. "Gazeta Wyborcza", 4.09.1998..

Po rozstaniu z kadrą Penew pracował w CSKA: jako trener i dyrektor sportowy, oraz w Chinach. Co jakiś czas jego nazwisko pojawiało się w kontekście ponownego objęcia reprezentacji. Na przykład latem 1999 dziennikarze sugerowali, że Penew może zastąpić Dimityra Dimitrowa w połowie eliminacji do Euro 2000KG. Stoiczkow i inni. "Rzeczpospolita", 2 czerwca 1999..

2007: Reprezentacja Bułgarii Po niespodziewanej dymisji Christo Stoiczkowa z funkcji trenera kadry w kwietniu 2007 został menedżerem reprezentacji przy tymczasowym selekcjonerze Stanimirze Stoiłowie. Stoiłow wygrał dwa mecze w eliminacjach do Euro 2008, ale odmówił podpisania długoterminowego kontraktu.

Prezes BFS, dawny podopieczny Penewa z kadry, Borisław Michajłow w porozumieniu z piłkarzamiBerbatow: Penew to właściwy człowiek na stanowisko selekcjonera. Za kandydaturą Penewa opowiedzieli się również Martin Petrow i Stilijan Petrow. wybrał właśnie Penewa na nowego selekcjoneraPenew po raz drugi selekcjonerem kadry.. Jednak po przegranych eliminacjach do mistrzostw, w których Bułgarzy ulegli Holandii i zremisowali z Albanią, postanowiono nie przedłużać z nim kontraktu.

Od 2008: powroty do CSKA Sofia 10 lipca 2008 po raz trzeci w karierze został trenerem CSKA SofiaPenew trenerem CSKA Sofia (Dostęp 23 kwietnia 2011). W marcu 2009 otrzymał wymówienie po tym, jak CSKA odpadł z ćwierćfinału Pucharu Bułgarii po porażce z Pirinem 1922 BłagojewgradPenew zwolniony z CSKA..

Półtora roku później ponownie przyjął – po raz czwarty – propozycję prowadzenia CSKA po tym, jak po dwu miesiącach zrezygnował Ioan Andone. Formalnie pierwszym trenerem był Adałbert Zafirow, a Penew pełnił funkcje "trenera-koordynatora". Jednak Zafirow nie posiadał licencji szkoleniowej UEFA, więc do protokołu wpisywany był ten drugiNovinite: Bulgaria Legend Penev Returns to CSKA Sofia Bench (Dostęp 25 kwietnia 2011). Po zakończeniu sezonu, w którym CSKA zdobył wicemistrzostwo kraju, Penew został honorowym prezesem klubu (Dostęp 10 kwietnia 2010).

Jednak nie wytrzymał na tym – symbolicznym – stanowisku długo. Według mediów od dawna wywierał presję na zwolnienie trenera CSKA, Milena Radukanowa. Tak się stało w październiku 2011; Radukanow mimo dobrych wyników w lidze otrzymał wymówienie. Jego miejsce zajął PenewВечното дерби ще бъде мач номер 200 за Пената начело на ЦСКА (Dostęp 26 października 2011). Jednak pół roku później po ligowej porażce 0:2 z Czernomorcem Burgas został poproszony o odejście z funkcji trenera. Pozostał jednak prezesem honorowym. Kiedy odchodził, CSKA zajmował trzecie miejsce w lidzeUEFA.com: Mladenov returns for third stint at CSKA Sofia (Dostęp 1 kwietnia 2012).

Życie prywatne Jest wujem Ljubosława Penewa.

Sukcesy

Kariera piłkarska Lokomotiw Sofia mistrzostwo Bułgarii: 1963/64 CSKA Sofia mistrzostwo Bułgarii: 1965/66, 1968/69, 1970/71, 1971/72, 1972/73, 1974/75, 1975/76 Puchar Armii Sowieckiej: 1965, 1969, 1972, 1973, 1974 półfinał Pucharu Mistrzów 1966/67 reprezentacja Bułgarii udział w mistrzostwach świata 1966, 1970 i 1974 Indywidualnie Piłkarz roku w Bułgarii: 1967, 1971

Kariera szkoleniowa CSKA Sofia mistrzostwo Bułgarii: 1986/87, 1988/89 i 1989/90 wicemistrzostwo Bułgarii: 1987/88, 2009/10 Puchar Bułgarii: 1987, 1988, 1989, 1999 Superpuchar Bułgarii: 1989 półfinał Pucharu Zdobywców Pucharów 1988/89, ćwierćfinał Pucharu Mistrzów 1989/90 reprezentacja Bułgarii IV miejsce na mistrzostwach świata 1994 udział w mistrzostwach Europy 1996

Przypisy

Kategoria:Reprezentanci Bułgarii w piłce nożnej Kategoria:Piłkarze roku w Bułgarii Kategoria:Piłkarze Łokomotiwu Sofia Kategoria:Piłkarze CSKA Sofia Kategoria:Bułgarscy trenerzy piłkarscy Kategoria:Trenerzy piłkarzy CSKA Sofia Kategoria:Trenerzy piłkarzy Spartaka Warna Kategoria:Trenerzy piłkarzy Al-Nassr Kategoria:Trenerzy piłkarzy chińskich klubów Kategoria:Selekcjonerzy reprezentacji Bułgarii w piłce nożnej mężczyzn Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1966 Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1970 Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 1974 Kategoria:Urodzeni w 1945 Kategoria:Zmarli w 2026