Czesław Wołłejko (ur. 17 marca 1916Marta Fik: Trzydzieści pięć sezonów. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1981, s. 464. . lub 1920 w Wilnie, zm. 7 lutego 1987 w Warszawie) – polski aktor filmowy, teatralny, telewizyjny i radiowy, a także reżyser i wykładowca.

Życiorys Młodość Urodził się w Wilnie. Pochodził z artystycznej rodziny – jego ojciec Ignacy był tancerzem. W sprawie jego daty urodzenia istnieją wątpliwości: większość dostępnych internetowych źródeł podaje datę 17 marca 1916 roku, podawał ją także w kwestionariuszach i życiorysach sam aktor. Na jego płycie nagrobnej wyryto jednak jako datę narodzin 17 marca 1920 roku.

Na początku II wojny światowej trafił do Grodna uciekając z zajętego przez armię radziecką Wilna.

Kariera teatralna i filmowa Debiut teatralny aktora miał miejsce jesienią 1939 roku w Grodnie. Czesław Wołłejko szukał wówczas zajęcia w tamtejszym Państwowym Teatrze Polskim BSRR, którego założycielem i dyrektorem był przedwojenny reżyser teatralny – Aleksander Węgierko. Zachwycony młodym aktorem Węgierko dał mu pierwszy teatralny angaż w komedii Panna Maliczewska Gabrieli Zapolskiej – tym występem początkujący Wołłejko oczarował publiczność i rozpoczął karierę teatralną. Teatr Polski został wkrótce przeniesiony przez władze do Białegostoku, gdzie w 1940 roku Wołłejko skończył studio aktorskie. Po wkroczeniu na te tereny wojsk niemieckich Aleksander Węgierko zniknął w niewyjaśnionych okolicznościach, a Wołłejko osiedlił się w Grodnie ze swoją pierwszą żoną, Haliną Czengery, i pracował jako kelner w restauracji LuxRozmowa Joanny Godlewskiej i Iwony Malinowskiej w audycji Polskiego Radia..

W 1944 i 1945 roku Wołłejko zaczął grać w Teatrze Wojska Polskiego w Lublinie, a potem w Łodzi. Pierwszą jego rolą był Kacper w Weselu w reżyserii Jacka Woszczerowicza. Rok później wziął udział w łódzkiej ElektrzeStrona e-teatr.pl. Jana Giraudoux – spektaklu reżyserowanym przez Edmunda Wiercińskiego, jednak wkrótce przedstawienie zostało zdjęte po oskarżeniach o gloryfikację powstania warszawskiego.

Również w 1946 roku, już w Poznaniu, Czesław Wołłejko zagrał Chlestakowa w RewizorzeRewizor. w reżyserii Karola Borowskiego, oraz dwie role komediowe – w Domu otwartym i w Wiele hałasu o nic. Od 1948 roku namówiony przez Arnolda Szyfmana Czesław Wołłejko był już aktorem Teatru Polskiego. W 1949 roku Aleksander Zelwerowicz reżyserował w Teatrze Polskiego Radia Pana Jowialskiego – tam Czesław Wołłejko wcielił się w rolę Wiktora i dał się poznać publiczności warszawskiejPan Jowialski.. W tym samym roku Wołłejko zagrał Alfreda w inscenizacji Bogdana Korzeniewskiego w Mężu i żonieMąż i żona., w 1950 roku zaś zagrał rolę tytułową w Don Juanie Moliera, także w reżyserii Korzeniewskiego. To przedstawienie zostało zdjęte przez władzę po 20 spektaklach, lecz aktor zdążył zrobić wrażenie na krytykach i publiczności. W 1952 roku Wołłejko zagrał rolę tytułową w Fircyku w zalotach, w 1953 Albina w Ślubach panieńskich oraz Szczęsnego w Horsztyńskim w reżyserii Edmunda Wiercińskiego. Zagrał także Lorenzaccia – rolę tytułową w spektaklu w reżyserii Wiercińskiego. W 1956 roku wcielił się w Chopina w Lecie w Nohant Iwaszkiewicza w reżyserii Marii Wiercińskiej.

W kolejnych latach zagrał w słuchowisku według komedii Alfreda De Musseta Barberyna w reżyserii Wojciecha Maciejewskiego, a z Niną Andrycz w roli tytułowej – był to rok 1962. Pojawił się także w Grubych rybach według komedii Michała Bałuckiego w reżyserii Zbigniewa Kopalki. W tej sztuce partnerował mu m.in. Gustaw Lutkiewicz. W 1967 roku grał w przedstawieniu Jerzego Kreczmara w Panu Jowialskim Fredry – tam zagrał rolę Szambelana. W 1969 roku przeszedł do Teatru Współczesnego, gdzie w Wielkim człowieku do małych interesów w reżyserii tego samego reżysera zagrał Jenialkiewicza. W Teatrze Współczesnym zagrał męża w Szczęśliwym wydarzeniu Mrożka i cara w Kordianie, a w przedstawieniu Wiśniowy sad w reżyserii Macieja Prusa wcielił się w rolę Gajewa. W 1974 roku zagrał także w Królu w kraju rozkoszy – w tym słuchowisku reżyserowanym przez Zbigniewa Kopalko wystąpił u boku m.in. Jerzego Szmidta i Alicji Wyszyńskiej. thumb|Grób Czesława Wołłejki na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, 23 lipca 2008

Przez krótki okres występował w Teatrze Ateneum – tam grał Ignacego Krasickiego w Wielkim Fryderyku Adolfa Nowaczyńskiego, Fouchégo w Thermidorze Stanisławy Przybyszewskiej, księcia Adama Czartoryskiego w Tryptyku listopadowym Wyspiańskiego w reżyserii Janusza Warmińskiego i króla Stanisława Augusta w Polonezie Jerzego Sity w reżyserii Warmińskiego – tę ostatnią rolę w 1981 roku. W następnych latach Wołłejko wrócił do warszawskiego Teatru Współczesnego, gdzie grał Oberona w Śnie nocy letniej Szekspira w reżyserii Macieja Englerta, ojca w Ślubie Gombrowicza w reżyserii Krzysztofa Zaleskiego, w sztuce Jak się kochają Ayckbourna, w Trzech siostrach, oraz, w 1986 roku, Händela w Kolacji na cztery ręce Barza – to przedstawienie również reżyserował Maciej Englert.

Jako aktor filmowy Czesław Wołłejko zadebiutował w 1951 roku wcielając się w rolę Fryderyka Chopina w filmie Aleksandra Forda Młodość Chopina. Kolejną rolą w filmie, dopiero w 1960 roku, był tytułowy Szczęściarz Antoni w komedii Haliny Bielińskiej i Włodzimierza Haupe. Od tego momentu cyklicznie pojawiał się w filmach, takich jak: Czarne skrzydła, Kopernik Czesława i Ewy Petelskich, Zaklęte rewiry i Trędowata. Grał także rozmaite role w serialach telewizyjnych, m.in. w Stawce większej niż życie, Przygodach pana Michała, Lalce z 1977 roku i Rodzinie Połanieckich.

Występował również w Teatrze Telewizji, m.in. w Odprawie posłów greckich, Kandydzie, W poszukiwaniu straconego czasu oraz Cudzoziemce i Zemście. Od lat 60. zajmował się też reżyserią przedstawień oraz wykładał na Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Łodzi.

Śmierć Aktor zmarł 7 lutego 1987 roku na zawał serca. Wołłejko odszedł w czasie intensywnych przygotowań do roli Wolanda w Mistrzu i Małgorzacie – sztuce wystawianej na deskach warszawskiego Teatru Współczesnego. Jego rolę przejął Krzysztof Wakuliński.

Zmarł w Warszawie, pochowany 14 lutego 1987 na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 39B-11-2)Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.. W pogrzebie uczestniczył minister kultury i sztuki prof. Aleksander Krawczuk. Warty przy trumnie pełnili aktorzy, m.in. Andrzej Łapicki, Mariusz Dmochowski, Igor Śmiałowski, Marta Lipińska, Henryk Borowski, Wiesław Michnikowski. W imieniu środowiska artystycznego przemawiał dyrektor Teatru Współczesnego Maciej EnglertPogrzeb Czesława Wołłejki, „Życie Warszawy”, nr 39, 16 lutego 1987, s. 2..

Życie prywatne Wołłejko był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Halina Czengery – aktorka, córka dyrektora Teatru Miejskiego w Grodnie. Poznał ją grając jeszcze w Pannie Maliczewskiej, a ślub wzięli w 1942 roku. Owocem trwającego do 1961 roku małżeństwa są dwie córki – urodzona 15 września 1942 roku Jolanta i 13 lat później, 27 maja 1955 roku, Magdalena. Obie, tak jak ich rodzice, zostały aktorkami.

W końcowych latach pierwszego małżeństwa zainteresował się Iloną Stawińską – żoną innego aktora, Tadeusza Plucińskiego, którą w przyszłości poślubił i pozostawali małżeństwem aż do śmierci aktora.

Tadeusz Pluciński z kolei został mężem najstarszej córki Wołłejki – Jolanty.

Filmografia Filmy fabularne Rok Tytuł Rola Uwagi1951Młodość ChopinaFryderyk Chopindebiut filmowy1960Szczęściarz AntoniAntoni Grabczyk – urzędnik Urzędu Stanu Cywilnego1962Czarne skrzydładyrektor Coeur1963Smarkuladr Bogdan Lewandowski1966Kochajmy syrenkiSeweryn Patera1968Człowiek z M-3narrator (głos)1968Przygoda z piosenkąImpresario Cox1970Wawelski conventus dowódcówJózef Poniatowskifilm dokumentalny1971Milion za Lauręprzewodniczący komisji w TV1971Jeden dzień króla Stasialektor (głos)film dokumentalny1972Ocaleniepacjent leżący na jednej sali z Małeckim1972Kopernikbiskup warmiński Łukasz Watzenrode1973Drzwi w murzereżyser Malarski1974Gniazdocesarz Otton I Wielki1975Zaklęte rewirybaron Humaniewski1976TrędowataMaciej Michorowski – dziadek Waldemara1978Monodram(głos)film wycinankowy, recytacja1980W Łazienkachlektor (głos)film dokumentalny1980Zamach stanuKazimierz Bartel – premier RP po zamachu majowym / świadek w procesie brzeskim1981Wielka majówkahomoseksualista Radomir Korsz-Umielski – szef „Laboratorium Ekspresji Ciała”1981Miłość ci wszystko wybaczyBuczyński – dyrektor teatru1982DantonVadier1983MaryniaPławicki – ojciec Maryni1986Republika nadzieiposeł Lipski – członek Rady Ludowej