Linie – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Lwówek. Ma status sołectwa.

Historia Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Istniała co najmniej od drugiej połowy XIV wieku i ma średniowieczną metrykę. Pierwszy zachowany zapis nazwy miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1397 kiedy to odnotowano ją pod staropolską nazwą „Line”, 1400 „Lyne”, 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492 i w 1472) „Lynye”.

Wieś była początkowo własnością szlachecką i należała do lokalnej wielkopolskiej szlachty z rodu Rozbickich, Lińskich, którzy od nazwy wsi przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Kwileckich, Mniskich, Śremskich, Chraplewskich, Krzyszkowskich. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1471 odnotowana została w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego, a w 1508 należała do parafii Pniewy.

W latach 1397-1404 właścicielem we wsi był Mroczek z Iwna także właściciel Konina pod Lwówkiem, Zajączkowa, Nojewa i innych wsi. Był bratem Domarata z Pierzchna oraz Iwna i starosty generalnego Wielkopolski oraz kasztelana poznańskiego. W 1397 Mroczek z Iwna miał stawić świadków w sporze z Agnieszką z Szamotuł o Linie oraz Konin pod Lwówkiem. W 1400 toczył spór sądowy z Andrzejem synem Jakusza o połowę Konina oraz o całą wieś Linie. W 1404 Piotr z Urbanowa jako opiekun małoletnich Ptaszkowskich został zobowiązany do nie dopuszczenia do tego, aby Mroczek przebywał dłużej niż dwa tygodnie w Zajączkowie, w Linie oraz w Grzybnie koło Pniew.

W 1401 odnotowany został student w Krakowie Henryk syn Grzymały z Linii. W 1410 syn Mroczka z Iwna Teodoryk pozwał Mikołaja Kozłowskiego z Kozłowa koło Buku, który nie stawił się w sądzie, i dlatego wygrał z nim proces. W 1423 (według zachowanej kopii z lat 1488-1492) dziesięcina snopowa w Liniach należała do uposażenia kanclerza kapituły katedry poznańskiej. W 1423 dziesięcina ta miała zostać zastąpiona przez opłatę 6 groszy. W 1510 zamiast dziesięsciny snopowej płacono czynsz po 6 gr z łanu.

W 1446 odnotowano braci Sędziwoja z Linii oraz z Grodziska Wielkopolskiego oraz Niemierzę z Grodziska oraz z Lubosza koło Pniew. Obaj toczyli spór sądowy z Dziersławem z Orzeszkowa. W latach 1471-1508 wspomniana została Anna Rozbicka, wdowa po Janie z Mnichów i Lubosza, żona Jakuba Śremskiego vel Lińskiego ze Śremu koło Sierakowa, która była panią wienną w Liniach. W 1471 Sędziwój dziedzic Linii, syn Anny Rozbickiej oraz Jana z Mnichów, zapisał swej matce po 200 kóp groszy posagu i wiana na Liniach oraz na Chudopsicach (dzisiaj to Chudobczyce. W 1474 Anna Rozbicka wraz z synem. Sędziwojem wysłała z dóbr swego syna i swoich oprawnych swojego domownika (łac. „familiaris”) na wyprawę wojenną w czasie najazdu Jana II Szalonego księcia żagańskiego na czele wojsk zwerbowanych przez Macieja Korwina na południową Wielkopolskę. W 1488 dziedzice oraz kmiecie z Jankowic, Zamorza, Linii i Chudopsic pozwani zostali o 14 grzywien kary na rzecz starosty generalnego Wielkopolski, ponieważ na drodze królewskiej pobrali „exaccionem alias szaczunk” od ludzi, którzy pędzili woły z Poznania.

W 1488 Anna Rozbicka wraz z mężem Jakubem ze Śremu oraz synem Sędziwojem z Chudopsic sprzedała z zastrzeżeniem prawa odkupu swoje części w Liniach, a w tym jezioro Przegrodzanki, a także majątek w Chudopsicach za 100 grzywien. Kupiła go Elżbieta Śremska, wdowa po Janie z Białcza oraz jej córki Małgorzata, Elżbieta i Burneta później zwana także Rosznowską. W 1496 Anna Śremska dała swemu drugiemu mężowi 1/3 swego posagu tzn. 66, 5 kop groszy i 10 gr zapisane przez jej pierwszego męża na Liniach oraz na Chudopsicach. W 1500 wspomniany został Jakub mąż Anny nazwany Lińskim ze Śremu. W 1503 Annie Śremskiej syn Sędziwój zapisał ponownie po 200 kóp groszy posagu oraz wiana na Liniach i Chudopsicach. W 1508 Anna wdowa po Jakubie ze Śremu miała zapisaną oprawę wdowią w Liniach. W 1510 odnotowana została jako posiadaczka części wsi.

W latach 1471-1508 odnotowany został syn Jana z Mnichów Sędziwój Liński zmarły około 1512. W 1471, 1474, 1488, 1503 wymieniony wraz z matką Anną Śremską. W 1489 zapisał Pawłowi altaryście we Lwówku czynsz roczny w wysokości jednej grzywny z prawem wykupu za 12 grzywien. W 1508 sprzedał z zastrzeżeniem prawa odkupu Marcinowi Kwileckiemu połowę wsi Linie za 50 grzywien. W 1500 Jakub Liński stryj Urszuli Piekarskiej żony Jana Gnińskiego. W 1510 odnotowano dwie części w Liniach, na których ciążyły czynsze dla altarii we Lwówku. Były to części Anny Lińskiej, na której ciążył czynsz w wysokości 6 wiardunków oraz część znajdująca się w posiadaniu Marcina Kwileckiego, na której ciążył czynsz w wysokości 0,5 grzywny.

W 1512 Stanisław Mniski, stryj zmarłego Sędziwoja Lińskiego, dał swej bratanicy Helenie córce Marcina z Mnichów połowę wsi Linie oraz część Chudopsic wraz z karczmą. Części te Stanisław otrzymał w spadku po zmarłym bratanku Sędziwoju Lińskim. W 1515 Helena sprzedała swemu mężowi Stanisławowi Krzyszkowskiemu Krzyszkowo za 1000 grzywien swoje dobra Tuczępy, Miłostowo i Linie. W 1518 Tomasz Śremski zapisał żonie Dorocie córce Marcina Kaczlińskiego po 60 grzywien posagu oraz wiana na połowie swych części należnych mu w działach z braćmi we wsiach Śrem, Linie i Chudopsice. W 1520 Łukasz Chraplewski vel Policki sprzedał Marcinowi Konińskiemu z Konina pod Lwówkiem połowę Chudopsic oraz jezioro Przegródka, a także prawo do ścinania drzew w lesie w Liniach, które nabył od Burnety z Białcza żony Jana Rosznowskiego z Rożnowa za 100 grzywien. W 1521 Stanisław Krzyszkowski sprzedał z zastrzeżeniem odkupu Mikołajowi Nojewskiemu połowę wsi Linie za 150 grzywien.

W 1569 Jan Krzyszkowski dał w darze synowi Andrzejowi połowę wsi Linie oraz połowę opuszczonej wsi Paryżewo, a sobie oraz swej żonie Annie córce zmarłego Jana Przetockiego pozostawił dwór szlachecki w Liniach, w którym mieszkał, dawne role sołeckie oraz łąkę zwaną „Cietrzewka”. Po śmierci Jana i Anny Andrzej miał dokonać podziału dóbr ze swym bratem Janem. W 1585 Jan Krzyszkowski syn Jana sprzedał Stanisławowi Zglinickiemu za 4000 florenów polskich połowę Linii wraz z całym sołectwem oraz połowę opuszczonej wówczas wsi Paryżewo.

Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1508 ze wsi pobrano wiardunki wojenne z 4,5 łana oraz od karczmy. W 1535 w Liniach wspomniano połowę opuszczonego łana. W 1563 miał miejsce pobór podatków od 1,5 łana, dwóch karczm dorocznych. W 1577 Krzyszkowscy zapłacili pobór z Linii. W 1580 Andrzej i Jan Krzyszkowscy zapłacili pobór od 4 półłanków, 7 zagrodników oraz roli karczmarskiej.

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 28..

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Linie należała do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski). Linie należały do okręgu lwowkowskiego i stanowiły część majątku Lwówek Zamek (niem. Neustadt), którego właścicielem był wówczas (1837) Antoni Łącki. W skład rozległego majątku Lwówek Zamek wchodziło łącznie 36 wsi. Według spisu urzędowego z 1837 roku Linie liczyły 223 mieszkańców i 18 dymów (domostw).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Zobacz też: Linie, Liniewko Kościerskie, Liniewo

Przypisy Raport o stanie gminy Lwówek w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 26 Strona gminy, sołtysi

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Lwówek (gmina) Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie)