Obwód wołogodzki (ros. Вологодская область) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej.
Geografia Położenie i powierzchnia Obwód wołogodzki leży na północy europejskiej części Rosji i zajmuje obszar 145 700 km², co stanowi ok. 0,85% powierzchni całej Federacji Rosyjskiej.
Obwód graniczy z: Obwodem archangielskim (na północy) Obwodem kirowskim (na wschodzie) Obwodem kostromskim (na południu) Obwodem jarosławskim (na południu) Obwodem twerskim (na południowym zachodzie) Obwodem nowogrodzkim (na południowym zachodzie) Obwodem leningradzkim (na zachodzie) Republiką Karelii (na północnym zachodzie)
Przynależność administracyjna Pod względem administracyjnym obwód wołogodzki wchodzi w skład utworzonego w 2000 Północno-Zachodniego Okręgu Federalnego.
Strefa czasowa Obwód wołogodzki należy do moskiewskiej strefy czasowej (MSK): do 25 października 2014 UTC+04:00 przez cały rok, od 26 października 2014 UTC+03:00 przez cały rok.
Jeszcze wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, w obwodzie obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+03:00, a czas letni – UTC+04:00.
Rzeźba terenu i geologia Region leży na terenie północnym wschodzie Niziny Wschodnioeuropejskiej. powierzchnia obwodu ma charakter pagórkowaty – występują tutaj niziny, grzędy oraz niewielkie obszary wyżynne. Na wschodzie regionu znajdują się Uwały Północne.
Gleby Na terenie obwodu dominują gleby darniowo-bielicowe. Z racji znacznego zabagnienia obwodu w wielu miejscach znajdują się gleby bagienne.
Klimat Na terenie obwodu wołogodzkiego panuje klimat umiarkowany typu kontynentalnego, charakteryzujący się chłodną zimą i ciepłym latem. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń, kiedy to przeciętna temperatura wynosi ok. –14 °C (zależnie od rejonu), a najcieplejszym – lipiec, z temperaturą +18 °C.
W regionie rocznie spada ok. 500 mm opadów, które występują głównie w półroczu ciepłym.
Hydrologia Region obfituje w wody gruntowe. Przez teren obwodu przepływają liczne rzeki, znajduje się tutaj wiele jezior oraz duże tereny bagienne.
Rzeki Największymi rzekami regionu są: Suchona Wołogda Dwinica Jug Łuza Mołoga Czagodoszcza Szeksna Unża Andoma
Jeziora Na północnym zachodzie obwodu znajduje się fragment największego jeziora Europy – Ładogi. Istnieje tutaj także duże sztuczne jezioro – Zbiornik Rybiński. Oprócz nich największymi jeziorami na terenie obwodu są: Biełoje Kubienskoje Woże
Roślinność Obszar obwodu leży w strefie południowej tajgi. Lasy iglaste, w których dominuje świerk zajmują ok. 2/3 terytorium obwodu.
Świat zwierzęcy Świat zwierzęcy obwodu złożony jest z gatunków charakterystycznych dla tajgi. Żyją tutaj – ze ssaków – m.in. łoś euroazjatycki, niedźwiedź brunatny, zając bielak, borsuk europejski, kuna leśna, wilk szary, lis rudy, liczne gatunki gryzoni itd. Z ptaków spotkać można np. pardwy, cietrzewie i jarząbki. W zbiornikach wodnych żyją liczne ryby, wśród których są łososie, leszcze, sandacze, okonie, szczupaki. Mnogość wód i bagien sprzyja rozwojowi licznych gatunków owadów.
Ochrona przyrody Na terenie obwodu wołogodzkiego znajduje się Park Narodowy „Rosyjska Północ” oraz Darwinowski Rezerwat Biosfery.
Ludność W obwodzie wołogodzkim żyje 1 227 800 osób (2007). Liczba mieszkańców regionu spada z powodu niskiego przyrostu naturalnego i ujemnego salda migracji. Jeszcze w 2002 na terenie obwodu mieszkało 1 269 568 osób.
Gęstość zaludnienia w obwodzie wynosi 8,5 os./km² (2007).
69% populacji żyje w miastach, z czego blisko 3/4 wszystkich mieszkańców miast regionu (tj. ok. połowy całej ludności obwodu) to populacja 2 metropolii: Czerepowca i Wołogdy.
Narodowości Zdecydowaną większość mieszkańców regionu stanowią Rosjanie, a obwód wołogodzki zajmuje pierwsze miejsce wśród podmiotów Federacji Rosyjskiej pod względem udziału przedstawicieli tego narodu w populacji.
Skład etniczny populacji regionu według wyników spisu powszechnego z 2002 wygląda następująco (w procentach): Rosjanie – 96,56% Ukraińcy – 0,97% osoby bez poczucia przynależności narodowej – 0,45% Białorusini – 0,39% Azerowie – 0,21% Ormianie – 0,17% Cyganie – 0,16% Tatarzy – 0,15% Gruzini – 0,08% Niemcy – 0,07% Żydzi – 0,03% Wepsowie – 0,03% Czeczeni – 0,03% Wietnamczycy – 0,02%
Wyznania Zdecydowana większość ludności obwodu wyznaje prawosławie. Po okresie ateizacji w czasach ZSRR pozostała duża liczba niewierzących. Z mniejszości wyznaniowych żyją tutaj m.in. nieliczni protestanci, muzułmanie i żydzi.
Miasta Na terenie obwodu wołogodzkiego znajduje się 15 miast i 8 osiedli typu miejskiego.
Największe skupiska osadnicze obwodu(miasta, osiedla typu miejskiego i wsie; stan na 1 stycznia 2006)
NazwaNazwarosyjskaLiczbamieszkańcówBabajewo Бабаево 12 292Biełoziorsk Белозёрск 10 577Charowsk Харовск 11 092Chochłowo1) Хохлово 2 478Czagoda1) Чагода 6 965Czeriepowiec Череповец 308 455Czobsara1) Чёбсара 1 672Griazowiec Грязовец 15 535Kadnikow Кадников 5 096Kaduj1) Кадуй 11 469Kiczmiengskij Gorodok2) Кичменгский Городок 6 8003)Kiriłłow Кириллов 8 108Krasawino Красавино 8 800Kuzino1) Кузино 1 413Mołocznoje2) Молочное 8 6003)Nikolsk Никольск 9 207Sazonowo1) Сазоново 3 435Sokoł Cокол 47 000Suda2) Суда 5 7003)Szeksna1) Шексна 21 523Tarnogskij Gorodok2) Тарногский Городок 5 5003)Totma Тотьма 10 461Ustiużna Устюжна 10 085Wielikij Ustiug Великий Устюг 32 389Wierchoważje2) Верховажье 5 2003)Wochtoga1) Вохтога 6 892Wołogda Вологда 294 000Wożega1) Вожега 6 741Wytiegra Вытегра 12 500 1) Osiedle typu miejskiego2) Wieś3) liczba zaokrąglona; 2003
Władza i administracja Obwód wołogodzki, podobnie jak inne części Rosji, posiada dość szeroki zakres autonomii. Władzę prawodawczą sprawuje Zgromadzenie Prawodawcze Obwodu Wołogodzkiego (ros. Законодательное Собрание Вологодской области), złożone z 34 posłów.
Na czele lokalnej administracji stoi gubernator, będący zarazem „głową” obwodu. Obecnie funkcję tę sprawuje Oleg Kuwszinnikow.
Podział administracyjny Od 1 stycznia 2006 obwód wołogodzki dzieli się na 26 rejonów. 2 największe miasta regionu (Czerepowiec i Wołogda) nie wchodzą w skład tego podziału i stanowią wydzielone okręgi miejskie.
Rejony municypalne dzielą się na mniejsze jednostki administracyjne – osiedla (ros. поселения – czyt. posielienia) wiejskie i miejskie. Osiedla miejskie obejmują miasto (niekiedy też niewielkie podmiejskie wioski), zaś osiedla wiejskie składają się z jednej lub kilku wsi. W ramach 26 rejonów istnieją w sumie 344 osiedla, w tym 22 osiedla miejskie i 322 wiejskie.
Okręgi miejskie NazwaNazwarosyjskaLiczbamieszkańcówCzerepowiecЧереповец 311.869WołogdaВологда 293.046
Rejony NazwaNazwarosyjskaLiczbamiesz-kańcówBabajewskiБабаевский район 24 930Бабушкинский район 14 994Белозерский район 21 648WaszkińskiВашкинский район 10 002WielkoustiuskiВеликоу́стюгский район 22 210Верховажский район 16 346WożegodskiВожегодский район 18 976WołogodzkiВологодский район 50 956Вытегорский район 31 757GrazowieckiГрязовецкий район 41 644Кадуйский район 18 653Кирилловский район 18 627Kiczmiengsko-gorodieckiКичменгско-Городецкий район 22 187MieżdurieczeńskiМеждуреченский район 7 641NikolskiНикольский район 26 461Нюксенский район 11 714Сокольский район 14 951Сямженский район 10 384TarnoskiТарногский район 15 363TotiemskiТотемский район 6 392Ust´-kubinskiУсть-Кубинский район 9 350Устюженский район 21 679CharowskiХаровский район 20 576Чагодощенский район 15 624CzerepowieckiЧереповецкий район 40 871SzeksnińskiШекснинский район 36 007
Gospodarka
Przemysł
Rolnictwo
Transport
Bogactwa naturalne
Historia
Historia ziemi wołogodzkiej
Utworzenie obwodu
Kultura i turystyka
Symbole regionu Herb obwodu wołogodzkiego nawiązuje do herbu dawnej guberni wołogodzkiej, który z kolei został opracowany na podstawie herbu stolicy regionu – Wołogdy. Flaga obwodu na postać biało-czerwonego prostokąta z umieszczonym na nim herbu regionu.
Tablice rejestracyjne Tablice pojazdów zarejestrowanych w obwodzie wołogodzkim mają oznaczenie 35 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.
Zobacz też podział terytorialny Rosji Rosyjska Północ
Przypisy
Linki zewnętrzne strona obwodu wołogodzkiego (z opcją )