Lotnisko Gliwice (kod ICAO: EPGL) – cywilne lotnisko publiczne niepodlegające certyfikacji, pozwalające na wykorzystywanie go m.in. dla lotów biznesowych, sportowych oraz małego ruchu cargo. Położone w Gliwicach w dzielnicy Trynek, z polem wzlotów z nawierzchnią sztuczną. Od 1969 figuruje w ewidencji lotnisk Urzędu Lotnictwa Cywilnego pod poz. 17 (nr rejestracyjny 18). Od 22 września 2017, zarządzającym lotniskiem jest Górnośląski Akcelerator Przedsiębiorczości Rynkowej sp. z o.o. w Gliwicach (GAPR). Głównym użytkownikiem lotniska jest Aeroklub Gliwicki.
Dane lotniska Lotnisko użytku wyłącznego. Operacje lotnicze wyłącznie za pisemną zgodą Zarządzającego. Lotnisko: Gliwice – EPGL Lokalizacja (WGS–84): 50° 16' 09,90„ N 18° 40' 22,05" E Częstotliwość lotniska: 118.260 MHz – Gliwice Radio Droga startowa 08R/26L o wymiarach: 900 × 23 m, beton 700 × 100 m, trawa Droga startowa 28/10 o wymiarach: 680 × 100 m trawa Odległość, kierunek od miasta: 2 km (1.1 NM), 180' GEO Elewacja pasa startowego: 254 m / 833 ft n.p.m. Pas o nawierzchni sztucznej posiada swój system oświetlenia. Zgodnie z INOP dostępny jest w dni robocze w godzinach 8:00–16:00 (początkowo będzie działał w godz. 10:00–16:00). W pozostałe dni, przyloty należy uzgodnić z Aeroklubem Gliwickim z min. 24h wyprzedzeniem Dozwolony ruch lotniczy: VFR Wykonywanie lotów nocnych: Lotnisko dostępne do lotów nocnych po telefonicznym potwierdzeniu z wyprzedzeniem 24 HR. Dostępne światła litery „T” oraz lampy przenośne.
Źródło:
Na terenie lotniska znajduje się budynek biurowy aeroklubu, restauracja, 2 hangary murowane zabytkowe przeznaczone dla Gliwickiego Centrum Edukacji Lotniczej, 2 hangary wybudowane dla Aeroklubu Gliwickiego, 2 hangary Politechniki Śląskiej, 1 hangar przeznaczony na salon sprzedaży samolotów, 1 blaszany (dla właścicieli prywatnych statków powietrznych), stacja paliw. Ponadto ma tu swoją siedzibę przedsiębiorstwo Flytronic.
Strefa Silesia
Na gliwickim lotnisku od wiosny do jesieni działa strefa spadochronowa Szkoły Spadochronowej Silesia, z możliwością wykonywania skoków tandemowych oraz uczestnictwa w kursach spadochronowych AFF.
Ośrodek Szkolenia Pilotów Air4 Umowę o lotnisko bazowe w Gliwicach posiada Certyfikowany Ośrodek Szkolenia Pilotów Air4, który posiada uprawnienia do organizowania i przeprowadzania szkoleń lotniczych do licencji pilota samolotowego rekreacyjnego LAPL(A), licencji pilota samolotowego turystycznego PPL(A), licencji pilota samolotowego zawodowego CPL(A), uprawnienia VFR NOC, uprawnienia do wykonywania lotów według wskazań przyrządów IR(A)/SE oraz IR(A)/ME.
Śmigłowcowa Baza LPR (2007–2019) thumb|Eurocopter EC135P2 LPR w Gliwicach (2016) 25 września 2007 na lotnisko została przeniesiona baza Lotniczego Pogotowia Ratunkowego na Województwo śląskie, mająca na wyposażeniu śmigłowiec Eurocopter EC135. Obszar operacyjny poprzedniej bazy na lotnisku Muchowiec w Katowicach w 45% pokrywał się z obszarem operacyjnym śmigłowca stacjonującego w Krakowie. Przeniesienie bazy pozwoliło na rozszerzenie obszaru operacyjnego o nieobjęty dotychczas fragment autostrady A4, jak również część województwa opolskiego. 15 grudnia 2019 Śmigłowcowa Baza LPR w Gliwicach zakończyła swoją działalność i 16 grudnia 2019 została uruchomiona tymczasowa baza Lotniczego Pogotowia Ratunkowego na lotnisku w Kaniowie (EPKW). Funkcjonowanie bazy tymczasowej zaplanowano do 25 października 2020. Ratowniczy Eurocopter stacjonował tam do dnia 25 października 2020, w tym dniu zakończono budowę docelowej bazy LPR na lotnisku Katowice-Muchowiec (EPKM).
Historia lotniska Etap pierwszy do 1945 Źródła: Historię lotniska w Gliwicach do 1945 podano za: Jacek Schmidt, Rocznik Muzeum w Gliwicach, tom 7/8 (1991/1992). 1910 – zorganizowano prowizoryczny pas startowy na polanie lasu miejskiego za Zameczkiem Leśnym. Przybył tam ze swoją maszyną bardzo lekkiej i delikatnej konstrukcji francusko-niemiecki inżynier . Wzniósł się wraz z pasażerem na wysokość 50 m. Maszyna (o wartości 12 000 marek) miała wys. ok. 1 m. Dwóch mocnych ludzi popychało maszynę w celu nabrania rozpędu i mimo obaw wzniosła się ona w powietrze. Kilkakrotnie też wjechał w graniczące z polaną w kartoflisko. 1913 – 8 lutego władze w Berlinie w poufnym piśmie wezwały radę miasta Gliwice do utworzenia lotniska dla celów wojskowo-cywilnych (polecenie zbudowania lotniska otrzymały na Śląsku poza Gliwicami: Wrocław, Kluczbork i Głogówek. Wskazano, aby wyznaczyć dla tych potrzeb teren ok. 200 × 400 m z hangarem na 3 samoloty o wymiarach 17 × 20 m i szerokości bramy 17 × 20 m). Lotnisko zostało zlokalizowane w okolicy 3. stawów na dawnym terenie ćwiczeń jednostki wojskowej, w miejscu, gdzie następnie zbudowano Kąpielisko Leśne. Teren ten został w październiku 1913 wydzierżawiony miastu przez właściciela hr. . 1914 – 1 października lotnisko zostało otwarte do użytku, jego powierzchnia wynosiła około 200 × 500 m. Niestety próbne lądowanie na tym lotnisku położonym w dolinie okazało się niefortunne. 1 kwietnia 1917 Ministerstwo Wojny wypowiedziało umowę o użytkowaniu lotniska i przekazało teren miastu. thumb|Lotnisko w Gliwicach (Gleiwitz) (1916) 1916 – na polecenie władz wojskowych lotnisko w obecnym miejscu zostało zbudowane na polach w kierunku Bojkowa do którego doprowadzono elektryczność i linię kolejową. Zajmowało powierzchnię około 117 ha. Zbudowano tam 8 hal samolotowych, w tym 2 hangary o konstrukcji metalowej, stację kontroli silników oraz budynek administracyjny. W późniejszym okresie powstały jeszcze budynki takie jak kasyno oficerskie, budynek sztabowy, mieszkania dla pracowników obsługi oraz pomieszczenia szkoły lotniczej. Mocą postanowień konferencji wersalskiej wszelkie urządzenia na tym lotnisku miały zostać zrównane z ziemią, a teren oddany dla celów rolniczych. Ostatecznie teren wydzierżawiły Zakłady Kablowe, które zobowiązały się do zbudowania tam fabryki kabli elektrycznych. Lotnisko leżało na skrzyżowaniu tras: Londyn–Hamburg–Berlin–Wrocław–Gliwice–Lwów–Odessa–Tbilisi–Teheran Rzym–Genua–Triest–Wiedeń–Gliwice–Warszawa. 1919 – 17 kwietnia mimo nałożonych przez zwycięskie mocarstwa ograniczeń, władze wojskowe zaproponowały wykorzystanie terenu byłego lotniska w Gliwicach dla utworzenia pasażerskiego lotniska dla linii Gliwice–Wrocław. Budynki zburzone po wojnie odbudowano, doprowadzono wodę i elektryczność. Doprowadzono linię kolejową i założono pocztę. Krótko przed oddaniem lotniska do użytku, zbudowano jeszcze prowizoryczny dworzec lotniczy i stację meteorologiczną. 1924 – zbudowano nowoczesny jak na owe czasy hangar z wrotami o szerokości 35 m dla przyjęcia największych samolotów, wraz z przyległymi pomieszczeniami jak: warsztat naprawy samolotów, magazyn oraz pomieszczenia administracyjne, Całość o wymiarach 35 × 40 m. 1925 – z inicjatywy generalnego dyrektora zakładów Schaffgotscha, Wernera (jemu też przypisuje się główne zasługi w powstaniu lotniska w Gliwicach), utworzono spółkę akcyjną (AG). W tym też roku powstało Towarzystwo Lotnicze, które z początku dysponowało 2 samolotami, przysłanymi przez zakłady Junkersa. Chrztu dokonała żona naczelnika Piątka, nadając jednemu samolotowi nazwę „Ostmark”, zaś drugiemu „Oberschlesien”. Uroczystości towarzyszyli hr. Strachwitz i hr. Praschma oraz przedstawiciel władz prowincji i miasta. Po części oficjalnej odbyły się m.in. skoki spadochronowe. 1925 – 1 maja rozpoczęły się regularne loty z lotniska w Gliwicach. Od chwili otwarcia linii na trasie do Berlina z przerwą we Wrocławiu, pasażerów zabierał do i z lotniska samochód Lufthansy. Rozkład lotów: do Wrocławia o 8.00 przylot 9.50. Z Wrocławia odlot o 16.40 przylot do Gliwic 18.00. Lotnisko przyjmowało pocztę w dniu odlotu do godz. 7.30, następnie Gliwice–Wrocław–Lipsk. 1925 – 6 i 27 września zorganizowano w celach propagandowych tzw. „Dni Lotnictwa”. 1926 – pierwszy „Dzień Lotnictwa” zorganizowano w Zielone Świątki. Przygotowano wówczas 6 samolotów. Po uroczystym poświęceniu samolotu o nazwie „Gleiwitz” wystartował on i wzniósł się na wysokość 4000 m (na te imprezy ściągano najlepszych pilotów i skoczków z całych Niemiec). Nie zabrakło też skoczków gliwickich Köstera i Oleschewskiego, którzy skakali z wysokości 600 i 800 m. Podczas pokazów przygotowawczych na lotnisku miała miejsce katastrofa samolotu. Pilot Phillip na samolocie Albatros z wys. 60 m runął na pole koziołkując. Samolot uległ zniszczeniu. Pilot został ciężko ranny. Zdarzały się też inne wypadki, choć poza gliwickim lotniskiem. W pokazach lotniczych pod Żaganiem zginął z powodu awarii spadochronu gliwicki skoczek Haar. Skakał z wysokości 300 m. 1926 – zbudowano prowizoryczny budynek, w którym mieściła się stacja meteorologiczna (prowizorycznie urządzona były już 1925). Stacja otrzymała do swojej dyspozycji specjalny samolot do pomiarów pogody o nazwie D-338 „Nebelkrähe”. Było to pierwsze na Górnym Śląsku obserwatorium meteorologiczne. Pomiary przeprowadzano od 5.00 do 22.00. Koszty budowy stacji wyniosły około 20 000 marek, zaś przyrządy około 6000 marek. Stacja składała się z 14 pomieszczeń. Oprócz pracowni pracownicy mieli do dyspozycji: bibliotekę, ciemnię fotograficzną, mieszkanie. W związku z trudną sytuacją finansową miasta, które przestało płacić na jej utrzymanie, stacja została w 1933 zlikwidowana. Zorganizowano również dla ochotników kurs skoczków spadochronowych. Gliwice otrzymały, jako pierwsze w całej prowincji, prawo przeprowadzania kursów szybowcowych w części praktycznej i teoretycznej oraz przeprowadzania egzaminów. W całych Niemczech obowiązywał regulamin kursów opracowany przez gliwickich lotników. Przewodniczącymi komisji byli kierownik wyszkolenia Mattern oraz dyrektor Gliwickiego Związku Lotniczego J. von Arnim. 1927 – 21 kwietnia otwarto linię Gliwice–Brno–Wiedeń (z Berlina przyleciał samolot Lufthansy, który poleciał w pierwszy kurs otwierając nową linię, którą zamknięto w 1929 z powodu okrojenia dotacji państwowych, mimo że była bardzo dochodowa – 0,32 marki od km, a lot trwał 2 godz.). Z czterech tras z Gliwic: Gliwice–Wrocław–Berlin, Gliwice–Jelenia Góra, Gliwice–Wrocław-Szczecin oraz Gliwice–Wiedeń utrzymała się jedynie ta pierwsza. thumb|Lotnisko w Gliwicach na mapie (1930) 1927 – 14 sierpnia po raz pierwszy wykorzystano samolot do pomocy cierpiącym. Samolot Junkers wystartował z 40 000 ampułkami zastrzyków przeciwko cholerze w Iranie (dotarł tam po 3 dniach). 1929 – lato, lądował w Gliwicach rumuński samolot RD-ARPA pilotowany przez , a pasażerem był szef lotnictwa rumuńskiego gen. Roukeczi. W okresie Wielkiego kryzysu, Związek Gliwickich Pilotów organizował kursy dla bezdomnej młodzieży (w ten sposób 12 osób mogło korzystać z wyszkolenia przy naprawie samolotów w miejscowych warsztatach, a potem podjąć tam pracę).