thumb|245px|Trolejbus o numerze bocznym 402 zbudowany w Poznaniu na podwoziu angielskim Trolejbusy w Poznaniu – pierwsza w Polscez wyłączeniem sieci trolejbusowej we Wrocławiu, która działała jedynie rok i technicznie nie funkcjonowała prawidłowo sieć linii trolejbusowych w Poznaniu powstała w 1930 i funkcjonowała do 1970.

Historia Początki Pierwsza linia trolejbusowa w Poznaniu została uruchomiona 12 lutego 1930 o godz. 11. Poświęcenia dokonał ks. Antoni Chilomer, a na uroczystość otwarcia przybyli urzędnicy wojewódzcy i miejscy. Trolejbusy jeździły trasą: Rynek Śródecki – ul. Bydgoska – ul. Zawady – ul. Wiejska. Linia obsługiwana była trolejbusami z Anglii (1 pojazd o pojemności 30 pasażerów i 2 podwozia na których zbudowano pojazdy o 60 miejscach) zasilanymi napięciem 550 V. Ówczesne trolejbusy nazywane były „biednymi tramwajami” (ze względu na brak szyn). W latach 1933–1934 w warsztatach na terenie zajezdni tramwajowej przy Gajowej, na podstawie 40-miejscowych autobusów Renault, zbudowano dwa kolejne trolejbusy wykorzystując aparaturę elektryczną z wagonów tramwajowych.

II wojna światowa W latach 1939–1944 powstały dwie kolejne linie: Rynek Śródecki – os. Warszawskie (ukończona przez Niemców 6 września 1941 do ul. Kostrzyńskiej) oraz w zachodniej części miasta, do wojskowego lotniska w Ławicy. W 1943 władze niemieckie sprowadziły z Kijowa sześć trolejbusów JaTB-2, do ruchu udało się włączyć trzy lub cztery.

Okupant niemiecki wprowadził specjalny system korzystania z pojazdów przez pasażerów narodowości polskiej. Musieli oni czekać przed pojazdem, a wsiadać mogli dopiero tuż przed odjazdem, gdy Niemcy zajęli już miejsca siedzące. Nie wolno było siadać obok Niemca i rozmawiać w języku polskim. Polacy mieli też obowiązek ustępowania miejsc siedzących Niemcom. W godzinach 7.15-8.15 Polacy w ogóle nie mogli korzystać z trolejbusów, gdyż wówczas niemiecka młodzież jeździła do szkół w centrum, a gospodynie domowe na targiPierwszy trolejbus w Poznaniu. To było wydarzenie!, w: My. Czasopismo mieszkańców, nr 5(221)/2019, Pro Publico, Poznań, s. 6, ISSN 1641-6813.

Podczas walk II wojny światowej w Poznaniu tabor uległ uszkodzeniu. 21 stycznia 1945 wstrzymane zostały przewozy komunikacją miejską, a trolejbusy zostały zgromadzone na Rynku Śródeckim i przy Ogrodzie Botanicznym.

Okres powojenny Po wojnie kursowanie trolejbusów na wszystkich trzech liniach przywracano stopniowo od 1 marca 1946 (linia Ogród Botaniczny – Sytkowo) do 25 sierpnia 1947 (ul. Główna). Pod koniec lat 40. funkcjonowały już 4 linie: Z: ul. Mostowa – Zawady W: ul. Mostowa – Osiedle Warszawskie (1 maja 1951 przedłużona do Antoninka) U: Ogrody – Smochowice2,7 km (od 1 marca 1946 do Sytkowa, następnie linia przedłużana) T: Dworzec Poznań Garbary – Naramowice (od 20 maja 1949) W marcu 1950 uruchomiona została kolejna linia: S: ul. Pułaskiego – ul. Umultowska5,2 km (1 stycznia 1951 przedłużona do pl. Młodej Gwardii, w 1954 skrócona do trasy Pułaskiego – Wilczak/Naramowicka) Linie trolejbusowe były oznaczane literami alfabetu od Z (w odwrotnej kolejności), w przeciwieństwie do linii autobusowych oznaczanych od A.

3 lutego 1952 trolejbus jadący Mostem Cybińskim wpadł w poślizg i stoczył się do zamarzniętej rzeki. Śmierć poniosło sześć osób, a kilkanaście innych zostało rannych.

W lutym 1954, po zmianie numeracji linii, po Poznaniu jeździło 6 linii: 101: ul. Mostowa – Zawady (dawna linia Z) 102: ul. Mostowa – Antoninek (dawna linia W) 103: Ogrody – Smochowice (dawna linia U) 104: Dworzec Poznań Garbary – Naramowice (dawna linia T) 105: ul. Pułaskiego – ul. Wilczak (dawna linia S, skrócona) 106: Dworzec Poznań Garbary – ul. Umultowska (połączenie części dawnych linii T i S)

Okres stopniowej likwidacji Wkrótce linię 102 skrócono do Osiedla Warszawskiego, a na trasie ul. Mostowa – Antoninek uruchomiono linię 107. W 1959 linie kursujące od ul. Mostowej skrócono do Rynku Śródeckiego ze względu na zbyt duże obciążenie tymczasowych mostów. W 1957 zlikwidowano linię 105, którą zastąpiły tramwaje kursujące ulicą Winogrady do nowo wybudowanej pętli Wilczak. Od roku 1966 rozpoczęło się stopniowe zastępowanie trolejbusów autobusami. W 1969 roku kursowały już tylko dwie linie, 103 Ogród Botaniczny – Smochowice i 104 Garbary – Naramowice.

29 marca 1970 zlikwidowano ostatnią działającą jeszcze w Poznaniu linię 103. Przez większość czasu istnienia trolejbusów w Poznaniu linie nie były ze sobą połączone, tworząc trzy niezależne od siebie sieci. Pojazdy poza siecią były holowane przez pogotowie techniczne.

Statystyki

Pozostałości Pozostałością po zlikwidowanej sieci są słupy, niegdyś podtrzymujące przewody trakcyjne. Jeden z nich stoi przy ulicy Głównej. Jego elementy są połączone nitami. Pochodzi z 1941 roku, kiedy to okupant niemiecki otworzył linię z Katedry na Osiedle Warszawskie().

Drugi z nich stoi przy ulicy Szelągowskiej, wyremontowany został w 2021 roku przy okazji budowy trasy tramwajowej na Naramowice.

Przyszłość komunikacji trolejbusowej w Poznaniu W listopadzie 2012 roku miejscy urzędnicy zaprezentowali pomysł poprowadzenia linii trolejbusowej na Naramowice zamiast tramwaju. Oznaczałoby to reaktywację tego środka transportu w Poznaniu. Pomysł został jednak przyjęty chłodno, nie ma bowiem możliwości połączenia sieci trolejbusowej z istniejącą tramwajową i konieczna byłaby budowa specjalnego zaplecza technicznego dla niewielkiej liczby trolejbusów.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Komunikacja miejska w Poznaniu Poznań