Sobiescy herbu Janina

mały|240x240px|Herb książęcy rodu Sobeskich, należący do synów Jana III Sobieskiego Sobiescy herbu Janina – polski ród magnacki, pieczętujący się herbem Janina, z którego pochodził król Polski Jan III Sobieski.

Ród Sobieskich skoligacony był z najświetniejszymi rodami Rzeczypospolitej: Wiśniowieckimi, Żółkiewskimi, Radziwiłłami czy Lubomirskimi. Dzięki korzystnym mariażom zdobywał wpływy i rósł w siłę.

Według legendarnych relacji Sobiescy mieli wywodzić się od Wizimira, rzekomego syna Leszka Czarnego bądź Wizimiry Teodory, córki tegoż księcia. W rzeczywistości Leszek Czarny zmarł bezpotomnie, a Wizimir(a) to tylko genealogiczny wymysł, mający wskazywać na rzekome dynastyczne pochodzenie króla Jana III Sobieskiego. Sprzeczność tę wykazała już XIX-wieczna literatura historyczna (Tadeusz Korzon, Oswald Balzer).

Historia Ród Sobieskich początkowo był rodziną skromną i ma swoje korzenie w dalekiej przeszłości, choć nie tak odległej i nieznanej jak wiele innych polskich rodów szlacheckich. Na udokumentowanie najwcześniejszych poczynań rodu brakuje bowiem odpowiednich źródeł. Wiadomo, że wywodzili się oni z ziemi stężyckiej w województwie sandomierskim, konkretnie z wsi Sobieszyn. W XVII wieku członkowie rodu nadal podpisywali się na dokumentach historycznych czy innych treściach wraz z tytułem z Sobieszyna, chociaż od dawna nie byli już w posiadaniu tej miejscowości. Ród Sobieskich osiedlił się w sąsiednim województwie lubelskim, gdzie rozpoczęła się ich wielka kariera. Przeprowadzka ta była wynikiem działań Sebastiana Sobieskiego, który w 1516 roku ożenił się z Barbarą Giełczewską. Dzięki temu małżeństwu Sebastian Sobieski otrzymał wieś Wolę Giełczewską oraz sumę 30 grzywien srebra jako posag od swojej żonyDARIUSZ MILEWSKI – SOBIESCY.

Jan Sobieski (ok. 1518–1564) był najistotniejszym z perspektywy historycznej synem Sebastiana Sobieskiego i odgrywał istotną rolę w historii rodu Sobieskich, chociaż wcześniejsze opracowania genealogiczne często go pomijały. Jan Sobieski wykazał się charakterystyczną cechą dla kolejnych członków rodziny - pasją do działań wojennych. W latach czterdziestych XVI wieku służył jako rotmistrz jazdy pod dowództwem hetmana polnego koronnego Mikołaja Sieniawskiego oraz słynnego dowódcy, starosty barskiego Bernarda Pretwicza, który prowadził działania przeciwko najazdom tatarskim. W 1552 roku Jan Sobieski wziął udział w wyprawie do Mołdawii wraz z wspomnianym Mikołajem Sieniawskim, której celem było osadzenie Aleksandra Lăpușneanu na tronie mołdawskim. Nowy hospodar złożył przysięgę wierności Zygmuntowi Augustowi. Jednak król nie był zadowolony z działań hetmana, albowiem obawiał się, że jego samowolne działania mogą sprowadzić wojnę z Turcją na Polskę. Na szczęście udało się uniknąć konfliktu, a Jan Sobieski kontynuował służbę wojskową, zwalczając Tatarów. Pod koniec życia wziął udział w wojnie o Inflanty przeciwko Iwanowi Groźnemu. Zmarł w trakcie kampanii w roku 1564. Jan, małżonek Katarzyny Gdeszyńskiej, miał trzech synów, spośród których największą karierę osiągnął Marek Sobieski, dziadek Jana III Sobieskiego.

Marek Sobieski odziedziczył zarówno talenty militarne swojego ojca, Jana, jak i osiągnięcia ekonomiczne swojego dziadka. Dzięki temu połączeniu zdolności, Marek odniósł sukcesy zarówno w dziedzinie wojskowości, jak i gospodarki. Jego osiągnięcia militarne oraz umiejętność zarządzania majątkiem przyczyniły się do wzmocnienia pozycji rodziny Sobieskich. Urodził się około 1549 lub 1550 roku, szybko znalazł wpływowych protektorów, którzy przyspieszyli jego karierę. Jednym z nich był Jan Zamoyski, wschodząca gwiazda polskiej polityki, który w 1576 roku wprowadził Sobieskiego na dwór nowo wybranego króla Stefana Batorego. Ta decyzja okazała się trafna, ponieważ impulsywny, dobrze zbudowany i zawsze gotowy do walki (a także do bójek) młody dworzanin od razu przypadł do gustu monarsze. Szybko również udowodnił swoją odwagę. Służąc w nadwornej chorągwi husarskiej, Marek Sobieski wziął udział w wojnie króla z Gdańskiem w 1577 roku. W trakcie sierpniowych walk o Latarnię, został ranny i wraz z koniem wpadł do rzeki. Jednak dzięki pomocy towarzyszy, zdołał się wydostać na brzeg. Kontynuował służbę jako husarz i brał udział w kolejnych konfliktach z Moskwą. W 1580 roku uczestniczył w zwycięskiej bitwie z Rosjanami pod Torowcem, gdzie spotkało go kolejne niezwykłe zdarzenie - został trafiony strzałą z łuku, dosłownie przypięty do siodła. Na szczęście strzała nie wyrządziła mu poważnych obrażeń ciała, przenikając jedynie przez żupan i ubranie wierzchnie.

Przedstawiciele rodu Sobieskich ObrazImięRok urodzeniaRok śmierciRodziceMałżeństwaFunkcja70pxStanisław Sobieskiok. 14501508/1516 Mikołaj Sobieski Jadwiga Małgorzata KrzynieckaPolski szlachcicpierwszy poświadczony historyczniewłaściciel Sobieszyna70pxPiotr Sobieskiok. 1460po 1508 Mikołaj Sobieski Jadwiga N.N.Polski szlachcicwłaściciel wsi Lędo70pxSebastian Sobieskiok. 14861557 Stanisław Sobieski Małgorzata Krzyniecka Barbara GiełczewskaPolski szlachcicprotoplasta rodu70pxJan Sobieskiok. 15181564 Sebastian Sobieski Barbara Giełczewska Katarzyna GdeszyńskaRotmistrz jazdy70pxMarek Sobieskiok. 15501605 Jan Sobieski Katarzyna Gdeszyńska Jadwiga Snopkowska Katarzyna TęczyńskaWojewoda lubelski70pxSebastian Sobieskiok. 15521614 Jan Sobieski Katarzyna Gdeszyńska Anna ZebrzydowskaChorąży wielki koronny70pxJakub Sobieski15901646 Marek Sobieski Jadwiga Snopkowska Marianna Wiśniowiecka Zofia Daniłowiczówna Polski magnatposeł70pxAleksandra Sobieskaok. 15901645 Marek Sobieski Jadwiga Snopkowska Krzysztof WiesiołowskiŻona marszałka litewskiego70pxMarek Sobieski16281652 Jakub Sobieski Zofia Daniłowiczówna BrakStarosta jaworowskikrasnostawskirotmistrz wojsk koronnych70pxJan III Sobieski16291696 Jakub Sobieski Zofia Daniłowiczówna Maria Kazimiera d'ArquienKról Polski70pxKatarzyna Sobieska16341694 Jakub Sobieski Zofia Daniłowiczówna Władysław Zasławski-Ostrogski Michał Kazimierz RadziwiłłPodkanclerzynahetmanowa polna litewska70pxJakub Ludwik Sobieski16671737 Jan III Sobieski Maria Kazimiera d'Arquien Jadwiga von Pfalz-NeuburgPretendent do tronów:polskiegopruskiegomołdawskiegowęgierskiego70pxTeresa Kunegunda Sobieska16761730 Jan III Sobieski Maria d'Arquien Maksymilian II EmanuelŻoną elektora Bawarii70pxAleksander Benedykt Sobieski16771714 Jan III Sobieski Maria d'Arquien BrakKrólewicz polski70pxKonstanty Władysław Sobieski16801726 Jan III Sobieski Maria Kazimiera d'Arquien Maria Józefa WesselKrólewicz polski70pxMaria Karolina Sobieska16971740 Jakub Sobieski Jadwiga von Pfalz-Neuburg Fryderyk de La Tour d'Auvergne Karol de La Tour d'AuvergneKsiężna de TurenneSzambelanowa francuska70pxMaria Klementyna Sobieska17011735 Jakub Sobieski Jadwiga von Pfalz-Neuburg Jakub Franciszek StuartŻona pretendenta do tronuSzkocji i Anglii

Uwagi

Przypisy

Bibliografia Forst de Battaglia O., Ze studjów genealogicznych nad epoką Jana III Sobieskiego, [w:] Miesięcznik Heraldyczny. Organ Polskiego Towarzystwa Heraldycznego wydawany przez Oddział Warszawski, R. 12 1933, nr 9, Warszawa 1933, s. 136–137. (Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa)

Linki zewnętrzne Genealogia rodu Sobieski herbu Janina.

!