Franciszek Krasiński herbu Ślepowron (ur. 10 kwietniaBishop Franciszek Krasiński (catholic-hierarchy.org) 1525 prawdopodobnie we wsi Krasne, zm. 16 marca 1577 w Bodzentynie) – biskup krakowski 1572–1577, podkanclerzy koronny od 1568T. Żebrowski, Proboszczowie kościoła parafialnego w Łomży, a następnie prepozyci kościoła parafialnego Świętych Michała Archanioła i Jana Chrzciciela do początku XIX wieku, „Studia Płockie”, t. XXXI (2003), s. 197. . lub 1569P. Nitecki, Biskupi kościoła w Polsce : w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Wyd. II, Warszawa 2000, szpalta 225-226. . do 1572 lub 1574, od 1560 sekretarz królewski, prepozyt płockiej kapituły katedralnej w latach 1568–1574Antoni Julian Nowowiejski, Płock : monografia historyczna / napisana podczas wojny wszechświatowej i wydrukowana w roku 1930, Płock , s. 354., archidiakon kaliski, kanonik płockiej kapituły katedralnejAntoni Julian Nowowiejski, Płock : monografia historyczna / napisana podczas wojny wszechświatowej i wydrukowana w roku 1930, Płock , s. 333..
Rodzina Franciszek był synem zmarłego w 1546T. Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 113. . Jana Krasińskiego, stolnika ciechanowskiego i Katarzyny (określanej mianem: Mrokowska z Murowanego MniszewaT. Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 113-114. . lub pochodzącej z pieczętującej się Lubiczem rodziny Miszewskich). Był bratem m.in.: sekretarza królewskiego i archidiakona krakowskiego Stanisława, sędziego ziemskiego ciechanowskiego Andrzeja, kanonika krakowskiego i kustosza kruszwickiego Mikołaja oraz kasztelana sierpeckiego WojciechaT. Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 113-114, 118. .. Stryj m.in. syna Wojciecha podkomorzego różańskiego MikołajaT. Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 114. . oraz synów Andrzeja: sekretarza królewskiego Jana Andrzeja, kasztelana ciechanowskiego Franciszka oraz wojewody płockiego Stanisława. W przypadku swoich bratanków (synów Andrzeja) był ich protektorem dzięki niemu odebrali oni staranne wykształcenie humanistyczneT. Zielińska, Poczet polskich rodów arystokratycznych, Poznań 1997, s. 118-119. .. Był także krewnym prymasa Mikołaja Dzierzgowskiego, u którego pełnił funkcję sekretarza.
Studia Kształcił się początkowo w Zgorzelcu, a następnie studiował w Wittenberdze i w Krakowie, a później we Włoszech: w Bolonii i Rzymie. Na początku lat 50. XVI wieku uzyskał we Włoszech stopień doktora obojga praw.
Kariera duchowna i państwowa W 1555 mianowany kanonikiem krakowskim, w 1556 kanonikiem gnieźnieńskim. W 1560 został sekretarzem króla Zygmunta Augusta. Uczestniczył w synodzie w Warszawie w 1561 roku jako przedstawiciel kapituły gnieźnieńskiejWojciech Góralski, Synod prowincjonalny warszawski z 1561 r., w: Prawo Kanoniczne : kwartalnik prawno-historyczny 28/3-4, 1985, s. 208.. Posłował m.in. do Wiednia, gdzie na dworze cesarskim przebywał jako ambasadorRocznik Służby Zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej według stanu na 1 kwietnia 1938, Warszawa 1938, s. 42. w latach 1565–1568. Od tego objął urząd podkanclerzego koronnego (sprawował go do 1572). Krasiński, kierując jako podkanclerzy kancelarią królewską, wywierał wielki wpływ na sprawy państwowe, w szczególności rozwinął żywą działalność przy dojściu do skutku unii lubelskiej w r. 1569. Równocześnie, w latach 1568–1574 był prepozytem kapituły płockiej, a po śmierci w 1569 Jana Makowieckiego objął także godność archidiakona warszawskiego i prepozyta łomżyńskiego, które pełnił najpewniej do 1572. Był sygnatariuszem aktu unii lubelskiej 1569 rokuVolumina Legum, t. II, Petersburg 1859, s. 88..
Biskup krakowski 2 czerwca 1572 otrzymał prowizję papieską na biskupstwo krakowskie, którego ster objął 10 lipca 1572. Przez pierwsze dwa lata (do 1574) łączył ją z funkcją prepozyta kapituły płockiej. Krytykował papieską inkwizycję oraz postanowienia soboru trydenckiego. Tolerancyjny dla innowiercówMarek Borucki, Jak w dawnej Polsce królów obierano. Warszawa 1976, s.190.. Wbrew naciskom nuncjatury i całego episkopatu był jedynym polskim biskupem, który podpisał akt konfederacji warszawskiejPaweł Jasienica, Rzeczpospolita Obojga Narodów. Srebrny Wiek PIW Warszawa 1982, s. 42., akt o wolności sumienia w r. 1573, legalizujący swobodę wyznania w Polsce, dającą formalne uprawnienia protestantyzmowi. Tym aktem naraził się na falę krytyki i oburzenia, został upomniany przez kapitułę krakowską za swoje postępowanie i wezwany, aby w sprawach dotyczących wiary wykazywać większą stanowczość. Jako biskup krakowski wydał statuty porządkujące działalność kapituły krakowskiej, popierał rozwój i działalność instytucji charytatywnych (tzw. "banków pobożnych") oraz rozwój osadnictwa na terenach biskupiego "Państwa Muszyńskiego". Chory na gruźlicę często przebywał na zamku biskupów krakowskich w Bodzentynie. Tam zmarł i zgodnie z ostatnią wolą został pochowany w bodzentyńskim kościele parafialnym, gdzie do dziś istnieje jego pomnik pochodzący z warsztatu Hieronima Canavesiego.
Był uczestnikiem zjazdu w Knyszynie 31 sierpnia 1572 rokuKarol Sienkiewicz, Skarbiec historii polskiej. t. II, Paryż 1840, s. 40.. W 1573 roku potwierdził elekcję Henryka III Walezego na króla PolskiŚwiętosława Orzelskiego bezkrólewia ksiąg ośmioro 1572-1576, Kraków 1917, s. 149.. Był uczestnikiem zjazdu w Stężycy w 1575 rokuPaweł Rybak, Zjazd Szlachty w Stężycy (Maj–Czerwiec 1575 r.). Na tle drugiego bezkrólewia, Toruń 2002, s. 203.. W 1575 roku podpisał elekcję cesarza Maksymiliana II HabsburgaLeszek Kieniewicz, Senat za Stefana Batorego, Warszawa 2000, s. 299..
Przypisy
Linki zewnętrzne Akta poselskie i korrespondencye Franciszka Krasińskiego, 1558-1576, wydał Władysław Wincenty Krasiński Kraków 1872
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Bolonii Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Wittenberdze Kategoria:Ambasadorowie I Rzeczypospolitej w Świętym Cesarstwie Rzymskim Kategoria:Archidiakoni kapituły kolegiackiej Wniebowzięcia NMP w Kaliszu Kategoria:Archidiakoni kapituły kolegiackiej św. Jana Chrzciciela w Warszawie Kategoria:Biskupi krakowscy Kategoria:Doktorzy obojga praw (I Rzeczpospolita) Kategoria:Duchowni katoliccy – szlachta I Rzeczypospolitej Kategoria:Elektorzy Henryka III Walezego Kategoria:Elektorzy Maksymiliana II Habsburga Kategoria:Kanonicy gnieźnieńscy Kategoria:Kanonicy krakowscy Kategoria:Kanonicy płockiej kapituły katedralnej Franciszek Krasiński Kategoria:Ludzie związani z Bodzentynem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Podkanclerzowie koronni (duchowni) Kategoria:Prepozyci płockiej kapituły katedralnej Kategoria:Senatorowie duchowni I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Henryka III Walezego Kategoria:Senatorowie za panowania Stefana Batorego Kategoria:Sygnatariusze konfederacji warszawskiej 1573 Kategoria:Sygnatariusze unii lubelskiej 1569 (Korona Królestwa Polskiego) Kategoria:Sekretarze Zygmunta II Augusta Kategoria:Uczestnicy synodu prymacjalnego warszawskiego 1561 Kategoria:Uczestnicy zjazdu w Knyszynie 1572 Kategoria:Uczestnicy zjazdu w Stężycy 1575 Kategoria:Urodzeni w 1525 Kategoria:Zmarli w 1577