Zakażenia okresu noworodkowego podzielono w sposób arbitralny, ale nie jednomyślny, na zakażenia: wczesne (early onset sepsis) wtórne. Zakażenia wczesne są w 100% spowodowane kolonizacją wewnątrzmaciczną (zakażenia odmatczyne) i ich kliniczna manifestacja powstaje w pierwszych 72 godzinach (według niektórych źródeł 120 godzinach) od momentu urodzenia.
Zakażenia wtórne są wynikiem zakażenia szpitalnego.
Wystąpienie objawów w czasie pierwszych 3-5 dni jest pochodzenia endogennego (odmatczynego). Zakażenia te mogą rozwijać się wskutek: zakażenia wewnątrzmacicznego na drodze krwionośnej bądź wstępującej. zakażenia nabyte w trakcie porodu wskutek kontaktu ze zmianami zapalnymi w kanale rodnym bądź kroczu. zakażenie płodu śródporodowe wywołane zachłyśnięciem wodami płodowymi.
Zakażenia wewnątrzmaciczne spotyka się w 0,5% do 2% wszystkich ciąż. Czynniki sprzyjające wystąpieniu zakażenia wewnętrzmacicznego: wiek ciążowy rodność przebieg ciąży czas trwania porodu częste badania wewnętrzne ciężarnej lub rodzącej gorączka u matki lub uogólniona infekcja pęknięcie błon płodowych więcej niż 12 godzin przed porodem niska masa urodzeniowa niedotlenienie płodu cuchnący charakter wód płodowych lub zmiany ich zabarwienia.
W rozwoju tych zakażeń mają znaczenie następujące wrota zakażenia: droga wstępująca krwionośna czyli przezłożyskowa. Najczęstszym mechanizmem drogi wstępującej jest przedwczesne pęknięcie błon płodowych i tą drogą kolonizacja worka owodniowego. Bakterie mogą indukować czynność skurczową, poprzez uwalnianie prostaglandyn i stąd znaczna ilość porodów przedwczesnych przy wystąpieniu zakażenia
Diagnostyka Zakażenie noworodkowe jest jedną z tych chorób, które muszą być leczone już w momencie ich podejrzenia. Stąd, w diagnostyce tego stanu, ważną rolę odgrywają niejednokrotnie szczegóły. Rozpoznanie zakażenia w okresie noworodkowym opiera się na: Wywiadzie położniczym Objawach klinicznych Wykładnikach laboratoryjnych Badaniach bakteriologicznych płynów ustrojowych Wymazów rutynowych z miejsc objętych zakażeniem.
Wywiad położniczy u matki Niedojrzałość < 37 tygodnia ciąży Punktacja Apgar < 5 w 5 minucie Ciąża wielopłodowa Płeć męska Przedwczesne pęknięcie błon płodowych >18 godzin Znaczny stopień kolonizacja pochwy (vaginosis) Zmiany zapalne pochwy (vaginitis) Zapalenie błon płodowych, które sugeruje: Ciepłota u matki á 38 stopni Celsjusza Wzmożone napięcie macicy Tachykardia u matki lub płodu Leukocytoza u matki á12-15 000 Ropny lub cuchnący płyn owodniowy Obecność bakterii lub leukocytów w preparacie bezpośrednim barwionym metodą Grama Zakażenie układu moczowego u matki Przedłużony poród Poród zabiegowy
Objawy kliniczne u noworodka Najczęstsze objawy: zaburzenia termoregulacji gorączka lub hipotermia Ośrodkowy ukł. nerwowy apatia lub pobudzenie osłabienie lub wzmożenie napięcia mięśniowego drżenia lub drgawki napięcie ciemiączka oczopląs Układ oddechowy sinica postękiwania i nieregularny oddech tachypnoe (przyspieszenie oddychania) bezdech wciąganie kl. piersiowej Układ krążenia bladość lub sinica chłodna wilgotna skóra kończyn tachykardia arytmia niedociśnienie układ pokarmowy gorsze łaknienie, brak przyboru masy ciała wymioty, zwłaszcza podbarwione żółcią biegunka zaparcie i wzdęcie brzucha zaczerwienienie ściany brzucha powiększenie wątroby lub śledziony skóra żółtaczka zaczerwienienie skóry plamica krwotoczna ropne krostki zanokcica zapalenie pępka
Wykładniki laboratoryjne Morfologia krwi: Leukocytoza > 35 000 Leukopenia < 5000 lub neutropenia < 1500 (szczególnie źle rokujące objawy). Trombocytopenia <100 000 Niedokrwistość Ocena tzw. wskaźnika fagocytarnego - stosunek niedojrzałych form leukocytów do ich liczby całkowitej > 0,2. Białko ostrej fazy CRP. Obiektywne dopiero od 3 dnia. Jest wskaźnikiem czułym, ale nieswoistym. Szczególnie istotnym jest narastanie miana CRP.) Prokalcytonina (PCT). Podwyższony poziom wskazuje na infekcję bakteryjną z towarzyszącym odczynem zapalnym. Ten hormon w przypadku zakażenia jest ektopowo wydzielany przez leukocyty, makrofagi i monocyty różnych zajętych narządów. Dodatkowo jego spadek o około 50% po 2-3 dniach, jest objawem prognostycznie bardzo korzystnym.
Kategoria:Neonatologia