Archip Iwanowicz Kuindży (; ur. w Mariupolu, zm. w Petersburgu) – rosyjski malarz realista, tworzył głównie pejzaże. Członek grupy pieredwiżników.
Życiorys Dokładna data urodzenia artysty nie jest potwierdzona. Urodził się w biednej rodzinie pochodzenia greckiego. We wczesnym dzieciństwie jego rodzice zmarli, po śmierci ojca został przygarnięty przez brata i siostrę ojca. Nie ukończył szkoły podstawowej, czytania i pisania uczył go grecki nauczyciel. Od wczesnego wieku ciężko pracował fizycznie, m.in. na gospodarstwie rolnym, a w starszym wieku podczas budowy kościoła, później pracował także dla lokalnego piekarza.
Wcześnie odkrył zamiłowanie do malarstwa. Początkowo był samoukiem i zarabiał na życie retuszowaniem fotografii w Mariupolu, Taganrogu, Odessie i Petersburgu. Udał się w podróż pieszą, by przyjmować lekcje u Iwana Ajwazowskiego, ten jednak nie zauważył specjalnego talentu u Archipa, więc skierował go do innych prac, niż nauka malarstwa.
W roku 1868 został przyjęty do Petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych.
W roku 1874 jego obraz „Śnieg” został nagrodzony brązowym medalem na wystawie malarstwa w Londynie. W tym samym roku jego obraz „Jezioro Ładoga” został przyjęty na wystawę w Sankt Petersburgu. W 1878 obrazy Kuindżiego wystawiane były na Wystawie Światowej w Paryżu.
W latach 1875–1879 uczestniczył w grupie pieriedwiżników. W latach 1894–1897 był profesorem Petersburskiej Akademii Sztuk Pięknych. W roku 1897 poparł protesty studentów, za co został pozbawiony stanowiska profesora.
Kuindży wspierał finansowo biednych i potrzebujących studentów Akademii.
Do uczniów Kuindżego należał m.in. Nikołaj Roerich. Kuindży przyjaźnił się z innymi malarzami, m.in. Aleksandrem Kisielewem, Władimirem Makowskim czy Ilją Riepinem. Był bliskim znajomym także Dimitrija Mendelejewa i fizyka Fiodora Pietruszewskiego.
Pod koniec życia wycofał się z życia publicznego, zmarł w Petersburgu w 1910 roku. Przyczyną śmierci była choroba serca.
Kradzież i zaginięcie dzieł W styczniu 2019 obraz Kuindży pt. Ai-Petri został skradziony z moskiewskiej Galerii Tretiakowskiej. Kradzieży dokonał mężczyzna w ciągu dnia – wśród innych zwiedzających podszedł do obrazu, wyjął go z ramy i wyszedł. Następnego dnia podano, że sprawca został odnaleziony, a obraz odzyskany.
W marcu 2022 w wyniku rosyjskiej agresji na Ukrainę, w Mariupolu zostało poważnie uszkodzone muzeum imienia artysty. Niedługo później z muzeum zniknęły trzy prace artysty; nie jest wiadome czy są ukrywane, czy skradzione. 25 kwietnia pracowniczka muzeum przyznała, że wyjawiła rosyjskim żołnierzom miejsce ukrycia obrazów.
Galeria
Zobacz też Brzozowy gaj Noc księżycowa nad Dnieprem
Przypisy
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu Kategoria:Artyści związani z Petersburgiem Kategoria:Grecy na Ukrainie Kategoria:Ludzie urodzeni w Mariupolu Kategoria:Pieriedwiżnicy Kategoria:Rosyjscy malarze Kategoria:Urodzeni w 1841 Kategoria:Zmarli w 1910 Kategoria:Rosjanie pochodzenia greckiego