Wybory parlamentarne w Izraelu odbyły się 28 marca 2006 na terenie Izraela.
4,5 miliona Izraelczyków mogło oddać swoje głosy w godzinach od 7.00 do 22.00. Wyborcy mieli do wyboru kandydatów reprezentujących 31 partii i koalicji wyborczych. Próg wyborczy w izraelskim systemie wyborczym wynosił 2%.
Nad bezpieczeństwem w czasie wyborów czuwało postawionych w stan gotowości 22 tysiące policjantów, ochotników i oddziałów armii. Sondaże przedwyborcze największe szanse na zwycięstwo dawały nowo powstałej (październik 2005) centroprawicowej partii Kadima, która odłączyła się od partii Likud. Założycielem partii był urzędujący premier Izraela Ariel Szaron, który wciąż przebywał w szpitalu w stanie śpiączki. Partia pod obecnym tymczasowym przewodnictwem wicepremiera Ehuda Olmerta zapowiadała wycofanie się z większości terytoriów palestyńskich, ale na własnych warunkach i bez żadnych negocjacji z Autonomią Palestyńską.
Geneza Decyzja aby przeprowadzić wcześniejsze wybory parlamentarne ma swoje korzenie w wybraniu Amira Pereca na lidera izraelskiej Partii Pracy. Perec zadecydował o natychmiastowym wyjściu swojego ugrupowania z koalicji rządzącej (m.in. z Likudem), w której utrzymywał je poprzedni przewodniczący, Szimon Peres. Kolejnym ważnym wydarzeniem było odejście Ariela Szarona z Likudu i utworzenie przez niego nowej partii, Kadimy, do której wkrótce potem wstąpił także i Peres.
Perec powiedział m.in. „Pozwalam mu [Szaronowi] wybrać datę w okresie pomiędzy końcem lutego a końcem marca, a jakikolwiek termin wybierze, jest dla mnie do przyjęcia, im wcześniej, tym lepiej.” Na to Szaron „Jak tylko okazało się, iż istniejący układ polityczny rozpada się, doszedłem do wniosku, że najlepszą dla kraju rzeczą są nowe wybory tak wcześnie jak tylko to możliwe.”
Podczas wyborów w 2003 roku, Likud przewodzony przez Szarona odniósł przekonywające zwycięstwo, jak na izraelskie standardy, zdobywając 38 miejsc w 120-osobowym Knesecie (parlamencie). Partia Pracy, pod przewodnictwem Amrama Micny, otrzymała tylko 19 mandatów i początkowo nie weszła w skład koalicji rządzącej.
Po poprzednich wyborach, Likudem wstrząsały wewnętrzne problemy – Szaron próbował bowiem zatwierdzić swój plan wycofania osadników i żołnierzy ze Strefy Gazy. Chcąc wesprzeć go w tym i zrównoważyć wewnętrzną opozycję w łonie Likudu, Peres wprowadził Partię Pracy do koalicji.
20 listopada 2005 r. media doniosły, iż Szaron występuje z Likudu i zakłada własną partię, ideologicznie ulokowaną bliżej centrum. Niemal natychmiast na nowego lidera Likudu wyrósł Binjamin Netanjahu. Utworzenie Kadimy zmieniło wyścig wyborczy, w którym udział brały przede wszystkim dwie największe partie, w konkurencję trzech ugrupowań.
4 stycznia 2006 roku Szaron przeszedł wylew, który spowodował iż zapadł w śpiączkę. Od 31 stycznia 2006 lista wyborcza Kadimy nie zawierała osoby nieprzytomnego premiera. Ehud Olmert stał się p.o. premiera, p.o. przewodniczącego Kadimy i kandydatem tej partii na szefa rządu. Sondaże wciąż dawały ugrupowaniu Olmerta spore poparcie, o wiele wyższe niż pozostałej dwójki, choć nieznacznie niższe po zapadnięciu Szarona w śpiączkę.
Były szef Partii Pracy, Szimon Peres, którzy przyłączył się do Kadimy, został obsadzony z numerem 2 na liście wyborczej tego ugrupowania. Minister spraw zagranicznych Cippi Liwni była numerem 3; jako kandydatka na stanowisko wicepremiera, jeżeli Kadima wygrałaby w wyborach.
W wewnętrznych wyborach w Szinui, członek rady miejskiej Tel Awiwu Ron Lewental pokonał Awrahama Poraza, z którym rywalizował o numer 2 na liście wyborczej. Poraz, bliski współpracownik Tommy’ego Lapida, w wyniku tej porażki zrezygnował z członkostwa w partii, podobnie jak większość deputowanych do Knesetu z tego ugrupowania. Utworzyli razem nową partię – Hetz (ha-Miflaga ha-Hilonit Tzionit, czyli Partia Świeckiego Syjonizmu). Tymczasem Lapid zrezygnował z przewodniczenia Szinui 25 stycznia 2006, na jego miejsce został wybrany Lewental. Ani Szinui, ani Hetz nie uzyskały wymaganej liczby głosów ażeby otrzymać jakiekolwiek miejsce w parlamencie (w wyborach w 2003 roku S1zinui uzyskało 15 mandatów parlamentarnych, będąc trzecią partią w Knesecie).
30 stycznia 2006 prawicowa Unia Narodowa (Ha-Ichud Ha-Leumi), koalicja trzech małych partii (Moledet, Tekuma i Tzionut Datit Leumit Mitchadeshet), utworzyła wspólną listę z Narodową Partią Religijną (Mafdal). Jej numerem 1 był Binjamin Elon. W większości złożona z imigrantów z krajów byłego ZSRR, Nasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu) oddzieliła się od Unii Narodowej i wystartowała z osobną listą wyborczą. Było to spowodowane tym, iż zgodnie z sondażami, jeżeli te ugrupowania startowałyby osobno, wówczas otrzymałyby razem 20-25 mandatów (w poprzednich wyborach – tylko 7), co okazało się prawdą: Unia zdobyła 9 miejsc, a Nasz Dom Izrael – 11.
Procedura W izraelskich wyborach obsadzane jest 120 miejsc w Knesecie, przy pomocy metody D’Hondta (wybory proporcjonalne, głosy oddawane są na listy partyjne). Próg wyborczy wynosi 2% (podwyższono z 1,5% po poprzednich wyborach), co stanowi równowartość średniej liczby głosów, jakie dają nieco ponad 2 mandaty.
Po oficjalnym opublikowaniu wyników głosowania, prezydent Izraela powierza misję utworzenia rządu członkowi Knesetu, który ma największe szanse na to, iż mu się to uda (przeważnie jest to lider największej partii). Ma on do 42 dni na negocjacje z reprezentantami różnych ugrupowań, po czym prezentuje swój gabinet Knesetowi, który udziela mu (lub nie) wotum zaufania. Kiedy rząd zostaje zatwierdzony, mając przynajmniej 61 głosów za, osoba wyznaczona przez prezydenta zostaje premierem.
Lista partii biorących udział w wyborach
Partia (hebr.)Literowe oznaczenie listyArabskiTłumaczenie nazwyLiczba miejsc przed wyboramiLiderOpisKadima (קדימה, Qādīmāh)כן'Naprzód'14Ehud Olmertnowa partia (rozłam w Likudzie)Partia Pracy (העבודה, ha-’Avōdāh)אמתHizb al-’Amal (حزب العمل)'Praca'21Amir PerecsocjaldemokracjaLikud (ליכוד, Līkkūd)מחל'Zjednoczenie'29Binjamin NetanjahunacjonalizmHetz (המפלגה החילונית ציונית / חץ, Ha-Miflāgāh ha-Hīlōnīt Tsiyyōnīt)חץ'Strzała' ('Partia Świeckiego Syjonizmu')9Awraham Poraznowa partia (rozłam w Szinui), antyklerykalizm, liberalizmSzinui (שינוי, Szīnūy)יש'Zmiana'2Ron LewentalświeckaSzas (ש"ס, Hit’ahdūt ha-Śfāraddīm ha-‘Ōlāmīt Shōmréy Tōrāh)שס'Światowa Unia Sefardyjskich Strażników Tory'11Eli Jiszajortodoksyjnie religijna, sefardyjskaZjednoczony Judaizm Tory (יהדות התורה, Yahadūt ha-Tōrāh)ג'Zjednoczony Judaizm Tory'5Ja’akow Litzman, Awraham Rawicortosodoksyjnie religijna, aszkenazyjskaHa-Ichud Ha-Leumi (Izraelska Unia Narodowa)-Narodowa Partia Religijna (Mafdal) (האיחוד הלאומי-מפד"ל, ha-Īhūd ha-Le'ūmī – Miflāgāh Dātīt Le'ūmīt (MaFDaL))טב'-'10Binjamin Elonnacjonalizm, przeważnie religijny syjonizm, lista połączonaNasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu) (ישראל ביתנו, Yisrā'el Béyténū)ל'Izrael Nasz Dom'3Awigdor Liebermanw większości rosyjskojęzyczni imigranciMerec-Jachad (מרצ-יחד)מרצ'Żywotność-Razem'5Josi BelinsocjaldemokracjaRa’am-Ta’al (רע"ם-תע"ל \ רשימה ערבית מאוחדת-התנועה הערבית להתחדשות, Reshīmāh ‘Aravīt Me'ūhedet – ha-Tnū‘āh ha-‘Aravīt le-Hithadshūt)עםAl-Qa'imah al-Muwahiddah al-’Arabiyyah li-Taghyir (القائمة الموحدة العربية لتغيير, Al-Qā'imah al-Muwahiddah al-‘Arabiyyah li-Taghyīr)'Zjednoczona Lista Arabska dla Zmian'3Ibrahim Sarsurarabska, islamistyczna; lista wspólnaBalad (ברית לאומית דמוקרטית / בל"ד, Brīt Le'ūmīt Demōcratīt)דAt-Tajamu` al-Watani ad-Dimuqrati (التجمع الوطني الديموقراطي, At-Tajamu` al-Watanī ad-Dīmūqrātī)'Narodowy Sojusz Demokratyczny'3Azmi Biszaraarabska, nacjonalistycznaHadasz (החזית הדמוקרטית לשלום ולשוויון / חד"ש, Ha-Hāzīt ha-Demōcratīt le-Shālōm ū-le-Shiwwyōn (HāDāSH))וAl-Jabhah ad-Dimuqratiyyah l-is-Salam w-al-Musawāh (الجبحة الديموقراطية للسلام ولمساواة, Al-Jabhah ad-Dīmūqrātiyyah l-is-Salām w-al-Musāwāh)'HaDaSH' ('Demokratyczny Front dla Pokoju i Równości')2Muhammad Barakażydowsko-arabska, zbudowana wokół Komunistycznej Partii Izraela, niesyjonistycznaTafnit (תפנית, Tafnīt)פ'Odwróć się'Uzzi Dajannowa partia, antykorupcyjnaAle Jarok (עלה ירוק, ’Aleh Yārōq)קנ'Zielony Liść'Boaz Wachtelopowiada się za legalizacją marihuany i małżeństw homoseksualnychBrit Olam (ברית עולם, Brīt `Ōlām)ה'Wieczna Unia'Ofer LifschitzGil (גיל / גימלאי ישראל לכנסת, Gimlā'ey Yisrā'el la-Kneset (GĪL))זך'Wiek – Izraelscy Emeryci do Knesetu'Rafi Etanpartia emerytówDa’aM - Mifleget Po’alim (דע"ם – מפלגת פועלים, Da’aM – Mifleget Pō`ālīm)ק'Organizacja Akcji Demokratycznej – Partia Pracowników'Agbariyyah Asama’komunizmHa-Jerukkim (הירוקים, HaYerūqīm)רק'Zieloni'Peer WaysnerekologizmHa-Lew (הלב – המפלגה למלחמה בבנקים, ha-Miflāgāh le-Milhamāh ba-Bānqīm (Ha-LeV))פץ'Serce (Partia wojny Przeciwko Bankom)'Eliezer Levingerprawa konsumenckieHa-Miflaga ha-Le’ummit ha-Arawit (המפלגה הלאומית הערבית, Ha-Miflāgāh ha-Le’ūmīt ha-‘Aravīt)קפAl-Hizb al-Qawmi al-’Arabi (الحزب القومي العربي, Al-Hizb al-Qawmī al-’Arabī)'Arabska Partia Narodowa'Muhammad KananarabskaHaTzionut HaHadasha (הציונות החדשה, Ha-Tsiyyōnūt ha-Hadāshāh)צה'Nowy Syjonizm'Ja’akow Kfirobrona praw tych, którzy ocaleli z holocaustuChajil (חזית יהודית לאומית, Hāzīt Yehūdīt Le'ūmīt)כ'Narodowy Front Żydowski'Baruch Marzelżydowski nacjonalizm, kahaniściLev (לב)פז'Serce'Owadia FathowHerut (חירות, Hérūt)נץ'Wolność'Micha’el KleinernacjonalizmLehem (לוחמי חברה מאוחדים / לחם, Lōhamey Hevrāh Me’ūhadīm (LeHeM))ז'Chleb (Bojownicy o Zjednoczone Społeczeństwo)'Jisra’el TwitoLider (לידר, Līder)ף'Progresywna Partia Liberalno – Demokratyczna'Aleksandr Radkorosyjscy emigranci, związani z rosyjską Partią Liberalno-DemokratycznąOz LaAniyim (עוז לעניים, `Ōz La’aniyīm)פכ'Siła Dla Biednych'Feliks AngelsocjalizmAtid Ekhad (עתיד אחד, ’atīd Ehād)זה'Jedna Przyszłość'Awraham NegusahEtiopscy i amerykańscy imigranciTsedeq l-Kol (Ra’aSH) (צדק לכל – רע"ש, Tsedeq l-Kōl (Ra’aSH))קז'Sprawiedliwość Dla Wszystkich – Prawa Mężczyzn w Rodzinie'Ja’akow SzlosserPrawa mężczyznComet (צומת, Tsōmet)כץ'Skrzyżowanie'Mosze Grinnacjonalizm
Uwaga: tradycyjny polityczny podział na osi lewica-prawica w Izraelu jest nieco inny niż w większości pozostałych państw, ponieważ zasadza się na różnicach w stosunku do spraw bezpieczeństwa i konfliktu z Palestyńczykami. Np., lewicowy Merec-Jachad opowiada się za negocjacjami opartymi na postanowieniach inicjatywy genewskiej, podczas gdy prawicowa Unia Narodowa jest przeciwna wszelkim ustępstwom terytorialnym. Pomimo tego obie partie postulują budowę państwa socjalnego.
Sondaże przedwyborcze Liczby w tabeli oznaczają liczbę miejsc, na ogólną liczbę 120, jakie miały stać się udziałem poszczególnych partii politycznych według przedwyborczych sondaży. Jako że próg wyborczy wynosi 2%, tak więc niemożliwe jest otrzymanie tylko jednego miejsca w Knesecie.
Uwaga: większość izraelskich ankietowanych łączy „arabskie” partie razem, tak więc przewidywana liczba mandatów dla ugrupowania arabskiego oznacza liczbę miejsc dla trzech głównych arabskich list (Ra’am, Ta’al, Hadasz).
Partia22 marca 200623 marca 200626 marca 200627 marca 2006GeocartographiaThe Jerusalem PostTelesekerDahaf2Globes- SmithDialogueMaagar MohotDahaf2TelesekerThe Jerusalem PostMa'arivKadima 1433.5343736343634343433.534Likud 2716.515141415141213141514Partia Pracy (Awoda) 2117.519.52120211819211720.517Szinui 1500000000000Szas 119.5119111011811121012Partie arabskie 88.59777877797Merec-Jachad 665565665565Unia Narodowa i Narodowa Partia Religijna 7 & 6 19101199.51289119.511Nasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu) 7 210.510.5101110.571512121112Zjednoczony Judaizm Tory 575.5555666666Ale Jarok (Zielony Liść) 000002010000Gil 020002222202Tafnit 04.50000000000Ha-Jerukkim 000000010000
1 Unia Narodowa i Jisra’el Betenu miały razem 7 miejsc.
2 Dahaf – opublikowane w Jedi’ot Acharonot (i na stronie Ynet) z zastrzeżeniem „Głosy niezdecydowanych zostały przyznane poszczególnym partiom po zadaniu dodatkowych pytań”.
Oficjalne wyniki