mały|tablica znajdująca się przy kościele Bazylika Świętej Trójcy w Kobyłce – rzymskokatolicka świątynia znajdująca się w Kobyłce pod Warszawą, w stylu późnego baroku.

Historia Wybudowany w latach 1740–1745 według projektu i pod osobistym nadzorem lombardzkiego architekta Guida Antonia Longhiego. Fundatorem budowy był biskup Marcin Załuski, który też konsekrował kościół w 1740 roku.

Po roku 1742 sklepienie nawy głównej oraz ściany prezbiterium pokryte zostały freskami autorstwa Grzegorza Łodzińskiego. W 1773 roku na skutek kasaty jezuici opuścili Kobyłkę. W 1794 roku zniszczeniu uległa wieża wschodnia. W latach 1854–1855 obniżono dachy. W 1944 roku wycofujący się Niemcy wysadzili całkowicie wieżę zachodnią, którą odbudowano pod kierunkiem arch. Brunona Zborowskiego w latach 1947–1949 (ze zmianami w kształcie hełmu i okien w stosunku do stanu pierwotnego). W latach 1958–1961 konserwatorzy Władysława i Konstanty Tiuninowie przeprowadzili konserwację wnętrz świątyni. W 1971 roku od pozostawionej przez złodzieja świeczki spłonął ołtarz główny wraz z obrazem Ostatnia Wieczerza na drzwiczkach tabernakulum. W latach 1971–1973 ukończono wieżę wschodnią na wzór zachodniejKarol Guttmejer Guido Antonio Longhi. Działalność architektoniczna w Polsce wyd. Neriton, 2003..

Architektura Ostatnie badania wykazały, że kościół powstał w jednej fazie i jego projektantem był jeden architekt (dawniej przypuszczano, że budowa miała dwie fazy). Posiada jedną nawę i dwa trakty boczne. Nawy boczne są dwa razy dłuższe niż nawa główna z prezbiterium po przebudowie z 1902 roku, gdy przebito otwory do nawy głównej – poprzednio mieściły się w nawach bocznych korytarze i cele gościnne. Fasada ma cechy baroku wileńskiego w związku z zastosowaniem uskokowego zwężania się kondygnacji wież i wykroju okien bez obramień. Z barokową szkołą warszawską łączą z kolei kościół detale takie jak półwtopione kolumny w elewacjach i szeroka fasada.

Kościół jest murowany z cegły, otynkowany i podpiwniczony, a dachy pokryto blachą. Wzniesiono go na planie prostokąta, w układzie bazylikowym, z wyższą nawą główną oraz niższymi nawami bocznymi przykrytymi dachami pulpitowymi. Od północy fasadę ujmują dwie kwadratowe wieże. W części południowej znajduje się krótkie prezbiterium zakończone apsydą, nakryte pseudokopułą. Do prezbiterium przylegają pomieszczenia pomocnicze, a w osi południowej fasady znajduje się kwadratowa kaplica Ogrójca. Na wschodniej elewacji zachowały się polichromie przedstawiające sceny Męki Pańskiej.

Wnętrze kościoła zostało ukształtowane zgodnie z barokową zasadą tworzenia efektów iluzjonistycznych i teatralnych. Nawa główna otwiera się na nawy boczne trzema parami półkoliście zamkniętych arkad wspartych na filarach. Pierwotnie arkady te były niszami z malowanymi iluzjonistycznie ołtarzami; zachował się fragment jednego z nich. Powyżej znajdują się głębokie, nerkowate wnęki powstałe w XIX wieku po zamurowaniu okien doświetlających poddasze naw bocznych. Ściany naw bocznych dzielą pary kanelowanych pilastrów, między którymi znajdują się arkady z malarskimi przedstawieniami scen z życia Chrystusa i Marii, ujętymi w iluzjonistyczne nastawy ołtarzowe.

Wyposażenie, zabytki

Wielki Ołtarz Wielki ołtarz posiada bogato rzeźbioną i złoconą drewnianą nastawę, w której umieszczono liczne relikwie świętych oraz wota. Tabernakulum zdobi na zewnętrznej, miedzianej powierzchni olejne przedstawienie Ostatniej Wieczerzy.

Przy prezbiterium znajduje się bogato opracowana snycersko ambona z płaskorzeźbami, w tym przedstawiającą rozmowę Jezusa z Samarytanką przy studni Jakubowej. Po przeciwnej stronie umieszczono zabytkową chrzcielnicę o zbliżonych rozmiarach, również ozdobioną płaskorzeźbami, z przedstawieniem Chrztu Chrystusa w Jordanie.

Freski Dekoracja malarska prezbiterium przedstawia Adorację Dzieciątka Jezus przez pasterzy, natomiast w absydzie ukazano Trójcę Świętą. We wnękach umieszczono wizerunki św. Jana Ewangelisty oraz proroka Eliasza z synem wdowy z Sarepty. Kopułę nad prezbiterium zdobi przedstawienie koncertu anielskiego, któremu towarzyszą postacie czterech Ewangelistów. W nawie głównej znajduje się scena Triumfu i Adoracji Najświętszego Sakramentu, a ściany naw bocznych wypełnia cykl scen ukazujących życie Jezusa Chrystusa i dokonane przez Niego cuda.

Na wschodnich bocznych ścianach kościoła znajdują się freski stacji Męki Pańskiej. Zakryte tynkiem po zniszczeniu przez wojska napoleońskie stacjonujące w kościele w 1812 roku i odkryte w 2000 roku.

Organy Organy pochodzą z 1898 roku. Zostały zbudowane przez Henryka Hartmana. Posiadają 16 głosów, dwa manuały, oraz zabytkową szafę z XVII wieku.

Dzwony Wewnątrz zachodniej wieży znajdują się 4 dzwony: Józef (z 1984 r.), Jan Chrzciciel (z 1924 r.), Jan Paweł II (z 1984 r.) i Kazimierz (z 1984 r.). Dzwon Józef odlany został w miejsce poprzedniego dzwonu, który rok wcześniej uległ pęknięciu. Dzwony z 1984 r. odlano w odlewni Jana Felczyńskiego w Przemyślu.

Czasy współczesne Kościół Świętej Trójcy był Kościołem Jubileuszowym w 2000 roku. 13 marca 2011 roku parafia otrzymała od archidiecezji warszawskiej relikwie bł. ks. Jerzego Popiełuszki. 23 października 2011 roku abp Henryk Hoser poświęcił pomnik braci Załuskich: Józefa Andrzeja, Andrzeja Stanisława oraz Marcina, który był fundatorem kobyłeckiej świątyni. Pomnik znajduje się obok bazyliki. 19 maja 2014 roku parafia otrzymała relikwie krwi św. Jana Pawła II. Od 2020 proboszczem jest ks. Jacek Dębski.

Tytuł bazyliki mniejszej Decyzja o nadaniu tytułu honorowego została zakomunikowana 9 października 2010 roku. 18 czerwca 2011 roku odbyła się uroczystość nadania tytułu wraz z konsekracją nowego ołtarza. Liturgii przewodniczył abp Henryk Hoser. Byli obecni również: kard. Józef Glemp – prymas senior, abp Stanisław Nowak – metropolita częstochowski, abp Edward Ozorowski – metropolita białostocki, bp Kazimierz Romaniuk – biskup senior diecezji warszawsko-praskiej, bp Jan Ozga z Kamerunu, bp Andrzej Siemieniewski z Wrocławia oraz kilkudziesięciu kapłanów.

Kapliczka przydrożna Naprzeciw kościoła, w obrębie placu 15 Sierpnia, znajduje się trzykondygnacyjna kapliczka słupowa stojąca na niewysokim postumencie. Kryta jest czterospadowym dachem gontowym. W górnej części umieszczono rzeźbę Chrystusa. Stoi ona pomiędzy kolumnami połączonymi arkadowo. Chrystusa przedstawiono w geście błogosławieństwa, z prawą ręką uniesioną ku górze, co może być interpretowane jako gest błogosławienia osobom udającym się do świątyni. Poniżej wmurowana jest tablica pamiątkowa o treści: Fundacja wsi Kobyłki. Na pamiątkę cudownego ocalenia od najazdu bolszewików w sierpniu 1920 r.

Galeria

Przypisy

Bibliografia J. Lepiarczyk, Kilka uwag w sprawie pierwotnego wyglądu późnobarokowego kościoła pojezuickiego w Kobyłce, „Folia Historiae Artium”, t. 17, 1981

Linki zewnętrzne Kościół Świętej Trójcy

Kategoria:Architektura I Rzeczypospolitej (województwo mazowieckie) Kategoria:Fundacje kościelne biskupów płockich Kategoria:Świątynie pod wezwaniem Trójcy Świętej Kategoria:Bazyliki w Polsce Kategoria:Architektura barokowa w województwie mazowieckim Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie wołomińskim Kategoria:Kościoły rzymskokatolickie w Kobyłce