thumb|Syromalankarska msza katolicka, Kundara, Little Flower Church, archieparchia Trivandrum, 1998 Syromalankarski Kościół katolicki – jeden z katolickich Kościołów obrządku wschodniego wywodzący się z tradycji św. Tomasza Apostoła oraz patriarchatu antiocheńskiego (zob. Kościół syryjski).
Od 2005 r. posiada status Kościoła arcybiskupiego większego, na którego czele stoi arcybiskup Thiruvananthapuram.
W liturgii obrządku antiocheńskiego używa się języka syriackiego i malajalam. Liczbę wyznawców ocenia się na ponad 445 tys., głównie w południowoindyjskim stanie Kerala na Wybrzeżu MalabarskimOkreślenia malankarski używają indyjscy chrześcijanie obrządku antiocheńskiego, by odróżnić się od malabarskich chrześcijan, którzy pozostali przy obrządku chaldejskim.
Historia Syromalankarski Kościół katolicki powstał na tle schizmy w łonie Kościoła malankarskiego, którą wywołał w 1909 roku spór pomiędzy patriarchą syriackiego Kościoła prawosławnego patriarchatu antiocheńskiego, MarMar – tytuł poprzedzający imię biskupów w Kościołach wschodnich Abdallahem Sattufem a przywódcą chrześcijan malabarskich obrządku zachodniosyriackiego (rytu antiocheńskiego) Mar Dionizym VI, co doprowadziło do podziałów w łonie Kościoła syriackiego w Indiach.
Powstanie Syromalankarskiego Kościoła Katolickiego związane jest z działalnością rektora szkoły religijnego Bractwa Naśladowania Jezusa Chrystusa w Betanii (Indie), którym od 1919 r. był ksiądz Ghiverghis (Ghiverghis – Jerzy) Panikerveetil. Wyświęcony w 1925 r. na biskupa, jako Mar Ivanios (Jan), został następnie metropolitą w 1928 r. W 1926 r. w Parumala w czasie synodu grupy syriackiej uznającej władzę katolikosa Dionizego, Mar Ivanios domagał się zakończenia schizmy, głosząc jedność Kościoła chrześcijańskiego i prymat biskupa Rzymu. Synod zgodził się na udzielenie Mar Ivaniosowi pozwolenia na prowadzenie rozmów z Kościołem rzymskokatolickim, ale z zastrzeżeniem, by syriacy z Indii mogli zachować obrządek antiocheński, a biskupi mogli pozostać na swych dotychczasowych stanowiskach. Stolica Apostolska przyjęła te warunki, ale również z zastrzeżeniem, aby zbadać ważność chrztu oraz święceń kapłańskich i biskupich.
Mimo przychylnego stanowiska Watykanu, tylko dwóch z pięciu biskupów było gotowych przyłączyć się do unii. Byli to Mar Ivanios i podległy mu biskup Tiruvalli Mar Teofil, dołączył do nich jeszcze jeden ksiądz, jeden diakon i jedna osoba świecka. Tych pięciu ludzi złożyło katolickie wyznanie wiary stając się zalążkiem katolickiego Kościoła syromalankarskiego. Następnie dwa zgromadzenia Naśladowania Jezusa Chrystusa, męskie i żeńskie, również złożyły takie same, katolickie wyznanie wiary. Mar Ivanios i Mar Teofil zostali uznani przez Rzym za biskupów katolickich 20 września 1930 r., a 1932 r. syromalankarski Kościół katolicki otrzymał z rąk papieża Piusa XI rangę Kościoła katolickiego sui iuris i organizację metropolii, na której czele stanął Mar Ivanios jako arcybiskup Thiruvananthapuram, z podległym mu biskupstwem diecezjalnym w Triuvalli.
Kościół syro-malankarski posiada bogatą liturgię i ciekawe formy życia monastycznego, łączące tradycje wschodniego i zachodniego chrześcijaństwa oraz hinduistycznych Indii. Wśród zgromadzeń zakonnych warto wymienić Zakon Naśladowania Chrystusa (ICO), zwany Betanią (Bethany Ashram), a także Kurisumala Ashram – zgromadzenie będące gałęzią zakonu cystersów, który przyjął liturgię syryjską i praktykuje surową ascezę.
10 lutego 2005 r. papież Jan Paweł II nadał Syro-Malankarskiemu Kościołowi katolickiemu status arcybiskupstwa większego, mianując dotychczasowego arcybiskupa Thiruvananthapuram Cyrila Mar Baseliosa Malancharuvil arcybiskupem większym i ustanawiając go zwierzchnikiem czterech diecezji (eparchii) w Tiruvalla, Bathery, , Moovatupuzha. Głowa Syromalankarskiego Kościoła Katolickiego bywa nieoficjalnie nazywana katolikosem, co niekiedy wywołuje protesty watykańskich prawników i syriackich hierarchów ortodoksyjnych.
Organizacja Obecnie Kościół syromalankarski ma następującą organizację: metropolia Trivandrum archieparchia Trivandrum eparchia Marthandom eparchia Mavelikara eparchia Parassala eparchia Pathanamthitta metropolia Tiruvalla archieparchia Tiruvalla eparchia Battery eparchia Muvattupuzha eparchia Puthur eparchia św. Jana Chryzostoma w Gurgaon (podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej) eparchia św. Efrema w Khadki (podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej) eparchia Najświętszej Maryi, Królowej Pokoju, w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie (podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej).
Ponadto funkcjonują ekstraterytorialne regiony (ETR) grupujące parafie i misje syromalankarskie: Bliski Wschód (Extra Territorial Region in Middle East): Arabia Saudyjska, Bahrajn, Katar, Kuwejt, Oman, Zjednoczone Emiraty Arabskie – podległy bezpośrednio arcybiskupowi większemu Trivandrum; Europa (wizytator apostolski: bp Kuriakose Thomas Thadathil, biskup tytularny Mariamme): Niemcy i Szwajcaria, Wielka Brytania i Irlandia, Włochy.
Zwierzchnicy Kościoła Głową Kościoła syromalankarskiego jest arcybiskup większy Trivandrum, zwany też katolikosem. Kolejno na czele Kościoła stali: 11 lipca 1932-15 lipca 1953 Geevarghse Ivanios Panickerveetil 27 stycznia 1955-10 października 1994 Benedict Varghese Gregorios Thangalathil OIC 29 listopada 1995-18 stycznia 2007 Cyril Baselios Malancharuvil OIC, od 2005 jako arcybiskup większy 18 stycznia 2007-10 lutego 2007 Geevarghese Mar Divannasios (administrator) od 10 lutego 2007 Baselios Cleemis Thottunkal, kardynał
Przypisy
Linki zewnętrzne
malankara.net
Kategoria:Kościół katolicki w Stanach Zjednoczonych Kategoria:Kościół katolicki w Kanadzie