Wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w 2008 roku − pięćdziesiąte szóste wybory prezydenckie, w których głosowanie wyborców odbyło się we wtorek 4 listopada 2008W większości stanów prawo lokalne dopuszcza korespondencyjne głosowanie na elektorów.. W wyniku wyborów wyłoniony został 44. prezydent oraz 47. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych. Oficjalne dane ze 100% lokali wyborczych, ogłoszone 22 stycznia 2009, potwierdziły, że przeprowadzone głosowanie przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sary Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska.

Głównymi tematami kampanii wyborczej były kryzys finansowy z 2008 roku, wojna w Iraku oraz powody spadku popularności George'a W. Busha, urzędującego prezydenta USA.

Ze względu na spadające notowania prezydenta Busha, McCain zdecydował się zdystansować w swojej kampanii od niego i Bush nie uczestniczył czynnie w kampanii McCaina, ograniczając się jedynie do słownego poparcia. Natomiast Obama głosił hasło Waszyngton musi się zmienić! (ang. Washington Must Change!), przedstawiając się jako kandydat spoza głównego nurtu Partii Demokratycznej. W kontraście John McCain podkreślał swoje doświadczenie polityczne. Negatywnie na kampanię Johna McCaina wpłynęła decyzja o jej zawieszeniu 24 września, w szczytowym momencie kryzysu finansowego.

4 listopada 2008 roku, Barack Obama zdecydowanie zwyciężył, odbijając łącznie dziewięć stanów, które jeszcze w 2004 roku, głosowały na kandydata Republikanów – Kolorado, Floryda, Indiana, Iowa, Nevada, Nowy Meksyk, Karolina Północna, Ohio i Wirginia. Obama jednocześnie stał się pierwszym czarnoskórym prezydentem w historii USA.

2004 ← 4 XI 2008 → 2012 Barack Obama John McCain thumb|center|365px|Mapa z wynikami center|180px center|179px Partia polityczna Partia Demokratyczna Partia Republikańska Stan macierzysty Illinois Arizona Kandydat na wiceprezydenta Joe Biden Sarah Palin Głosy elektorskie 365 173 Głosy powszechne 69 498 516 59 948 323 Stany 28 + DC + NE-02 22 Wynik procentowy 52,92% 45,66%

Sytuacja thumb|160px|George W. Bush – ustępujący 43. prezydent Stanów Zjednoczonych Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii). thumb|330px|Rozkład głosów elektorskich do zdobycia wedle stanów

Główni kandydaci Lp. Kandydat na prezydenta Kandydat na wiceprezydenta Logo kampanii Partia Hasło wyborcze 1. center|140pxJohn McCain center|130pxSarah Palin centruj|300px Partia Republikańska Kraj jest najważniejszy(Country First) 2. center|140pxBarack Obama center|150pxJoe Biden bezramki Partia Demokratyczna (Yes, we can)

Kandydaci w prawyborach Partia Demokratyczna

Zwycięzca prawyborów w Partii Demokratycznej

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Demokratycznej

Partia Republikańska

Zwycięzca prawyborów w Partii Republikańskiej

Pozostali uczestnicy prawyborów w Partii Republikańskiej

Kandydaci mniejszych partii Lp. Kandydat naprezydenta Kandydat nawiceprezydenta Partia Liczba stanów Wyniki 3. center|150px Ralph Nader radca prawny ze stanu Connecticut center|100px Matt Gonzalez Peace and Freedom 45+DC 738 475, tj. 0,56% 4. center|180px Bob Barr były kongresmen ze stanu Georgia Wayne A. Root Partia Libertariańska 45 523 686, tj. 0,40% 5. center|120px Chuck Baldwin były pastor z Florydy Darrell Castle Partia Konstytucyjna 37 199 314, tj. 0,15% 6. center|120px Cynthia McKinney była kongresmenka ze stanu Georgia Rosa Clemente Partia Zielonych 31+DC 161 603, tj. 0,12% 7. center|120px Alan Keyes były ambasador USA przy ONZze stanu Maryland Wiley Drake, Senior American Independent 3 47 694, tj. 0,04% 8. center|120px Ron Paul kongresmen z Teksasu Barry Goldwater, Junior Louisiana Taxpayers 2 42 426, tj. 0,03% 9-24. 16 pozostałych kandydatów łącznie 33 598, tj. 0,03% dopisani przez wyborców łącznie 112 554, tj. 0,09% głosy skreślające wszystkich kandydatów 6 267, tj. 0,00% wszystkie głosy ważne łącznie 131 257 328, tj. 100%

Pozostali kandydaci: Jonathan E. Allen (HeartQuake ‘08 Party) Gene C. Amondson (Prohibition Party) Jeffrey Boss (Vote Here Party) Roger Calero (Socialist Workers Party) Richard Duncan (niezależny) James Harris (Florida Socialist Workers Party) Charles Jay (Boston Tea Party) Gloria La Riva (Party for Socialism and Liberation) Bradford Lyttle (U.S. Pacificist Party) Frank E. McEnulty (niezależny) Brian Moore (Socialist Party USA) George Phillies (Libertarian Party of New Hampshire) John J. Polachek (New Party) Thomas R. Stevens (Objectivist Party) Jeffrey J. Wamboldt (niezależny) Ted Weill (Reform Party)

Rozstrzygnięcie wyborów Około 21.05 czasu lokalnego w Phoenix, w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w Kalifornii, największym stanie wygranym przez Obamę. Barack Obama wygrał wcześniej m.in. w kluczowych miejscach, tj. w dwóch dużych (Floryda, Ohio), trzech średnich (Karolina Północna, Wirginia, Indiana) i trzech małych stanach (Kolorado, Iowa, New Hampshire), co przeważyło szalę całych wyborów.

Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów.

Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosował pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostały do Senatu, po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządził ich przeliczenie i ogłosił wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji. Warunkiem koniecznym było uzyskanie bezwzględniej większości, tj. przynajmniej 270 głosów. W innym przypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonaliby wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).

Głosowanie elektorów jest swego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.

Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.

Przypisy

Linki zewnętrzne Dominik Kasprzak – Prezydent Stanów Zjednoczonych. Historia i specyfika amerykańskiego systemu wyborczego Oficjalne wyniki wszystkich 24 kandydatów

Kategoria:Barack Obama