Flądrokształtne, płastugokształtne, płastugi, bokopływy (Pleuronectiformes) – rząd morskich ryb promieniopłetwych występujących w większości mórz i oceanów, od tropikalnych po polarne, na różnych głębokościach. Niektóre gatunki wpływają do estuariów i rzek. Liczne gatunki są cenionymi rybami konsumpcyjnymi. Budową ciała i trybem życia przypominają chrzęstnoszkieletowe płaszczki, jednak nie są z nimi spokrewnione. Ich rozwój przebiegał odmiennie.
Cechy charakterystyczne ciało dorosłych osobników jest wysokie, silnie bocznie ścieśnione i niesymetryczne: jeden bok jasny, niezabarwiony, pozbawiony oczu, z nieczynną szczeliną skrzelową, drugi bok ciemny, ma dwoje oczu i czynną szczelinę skrzelową długa płetwa grzbietowa i odbytowa, otaczają prawie całe ciało płetwy brzuszne przesunięte do przodu promienie twarde zachowały się jedynie w płetwach gatunków z rodziny jęzorowatych u większości dorosłych osobników brak pęcherza pławnego
170px|left|thumb|Głowa halibuta niebieskiego z widocznym lewym okiem na grzbiecie
Larwy ryb flądrokształtnych mają budowę zbliżoną do typowych ryb. W trakcie przeobrażania w postać dorosłą jedna strona ciała – prawa lub lewa, w zależności od gatunku – rozwija się szybciej, powodując deformację kości czaszki, a w efekcie – całego ciała – polegającą na przesunięciu jednego z boków na drugą stronę. Płetwy nieparzyste pozostają na swoim miejscu. Oko przemieszcza się, u niektórych gatunków zatrzymując się na szczycie głowy, u pozostałych przechodząc na drugą stronę. W tym stadium młoda ryba przechodzi z pelagicznego trybu życia larwy do życia przy dnie. Bok, na którym leży, staje się spodem ciała i traci ubarwienie. Drugi bok, na którym są oczy, staje się grzbietem ryby. Jego ubarwienie jest zależne od zajmowanego środowiska.
Płastugi poruszają się przy dnie łagodnymi ruchami płetw podobnie jak płaszczki, a przy gwałtownych zmianach pozycji przyjmują pionową postawę i przemieszczają się szybkimi ruchami całego ciała.
250px|right|thumb|Złocica pacyficzna (Microstomus pacificus) Klasyfikacja Do flądrokształtnych zaliczono 14 rodzin, klasyfikowanych w 2 podrzędach:
Pleuronectoidei: Achiridae Achiropsettidae Bothidae – skarpiowate Citharidae Cynoglossidae – ciosankowate Paralichthodidae Paralichthyidae Pleuronectidae – flądrowate Poecilopsettidae Rhombosoleidae Samaridae Scophthalmidae – nagładowate Soleidae – solowate
Psettodoidei: Psettodidae – jęzorowate
Zobacz też Ryby – wykaz rodzin
Przypisy
Bibliografia