Stanisław Czajka (ur. 13 listopada 1897 w Kamiennej, zm. 4 lipca 1965 w Częstochowie) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor prawa kanonicznego, rektor Częstochowskiego Seminarium Duchownego w Krakowie w latach 1936–1944, biskup pomocniczy częstochowski w latach 1944–1965.
Życiorys Urodził się 13 listopada 1897 w Kamiennej w rodzinie Andrzeja i Marianny z Gapińskich, prowadzących niewielkie gospodarstwo rolne. Edukację w zakresie szkoły średniej podjął dzięki materialnemu wsparciu proboszcza parafii Kłotno księdza Franciszka Świetlickiego. Najpierw kształcił się w Gimnazjum Księży Pijarów w Piotrkowie Trybunalskim, po wybuchu I wojny światowej uczył się prywatnie, a ukończył Liceum Piusa X we Włocławku, po czym w miejscowym seminarium duchownym odbył studia filozoficzno-teologiczne. 20 marca 1920 przyjął święcenia diakonatu, a 13 czerwca 1920 w bazylice katedralnej we Włocławku został wyświęcony na prezbitera przez biskupa diecezjalnego kujawsko-kaliskiego Stanisława Zdzitowieckiego. Pierwotnie inkardynowany do diecezji kujawsko-kaliskiej, w 1925 został włączony do prezbiterium nowo erygowanej diecezji częstochowskiej. Na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie rozpoczął studia prawnicze, z których przeniósł się na studia z zakresu prawa kanonicznego na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W 1928 uzyskał licencjat. Następnie odbył wyjazdy naukowe do Innsbrucka i Louvain. W 1930 otrzymał doktorat na podstawie dysertacji Przedawnienie w prawie karnym kanonicznym.
Pracował jako wikariusz w parafiach Konopiska, Pajęczno i św. Barbary w Częstochowie. Jednocześnie nauczał religii w miejscowych szkołach powszechnych i prowadził organizacje młodzieżowe. Był także sekretarzem generalnym katolickich stowarzyszeń młodzieżowych i duszpasterzem akademickim, a także obrońcą węzła małżeńskiego i sprawiedliwości.
W latach 1932–1936 prowadził wykłady z prawa wschodniego na Wydziale Prawa Kanonicznego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W latach 1936–1944 sprawował urząd rektora Częstochowskiego Seminarium Duchownego w Krakowie. W czasie okupacji niemieckiej utrzymał działalność seminarium pomimo trzech nakazów eksmisyjnych.
5 sierpnia 1944 papież Pius XII mianował go biskupem pomocniczym diecezji częstochowskiej i biskupem tytularnym Centurii. Była to jedyna nominacja Polaka na biskupa w czasie II wojny światowej. Sakrę biskupią otrzymał 28 października 1944 w bazylice jasnogórskiej w Częstochowie. Konsekrował go Teodor Kubina, biskup diecezjalny częstochowski, w asyście biskupów katowickich: diecezjalnego – Stanisława Adamskiego i pomocniczego – Juliusza Bieńka. W herbie biskupim umieścił wizerunek krzyża z ołtarza Wita Stwosza w Kościele Mariackim w Krakowie na tle płonącego Wielunia ze zbombardowaną 1 września 1939 kolegiatą. Na swoją dewizę wybrał słowa Mihi vivere Christus (Moim życiem Chrystus). W diecezji sprawował urząd wikariusza generalnego. Został ustanowiony egzaminatorem prosynodalnym z zakresu prawa kanonicznego i konsultorem diecezjalnym, był przewodniczącym diecezjalnej komisji ds. muzyki i śpiewu kościelnego. W 1948 objął obowiązki proboszcza Parafii św. Zygmunta w Częstochowie. W 1951 został mianowany prepozytem nowo powołanej Kapituły Katedralnej w Częstochowie. Dwukrotnie, po śmierci biskupa Teodora Kubiny od 13 lutego do 17 czerwca 1951 oraz po śmierci biskupa Zdzisława Golińskiego od 6 lipca 1963 do 5 lutego 1964, zarządzał diecezją jako wikariusz kapitulny.
W komunistycznej Polsce został aresztowany jako pierwszy katolicki biskup. Podejrzany o współpracę z podziemiem politycznym, w kwietniu 1946 był przez 13 godzin przetrzymywany i przesłuchiwany w siedzibie Urzędu Bezpieczeństwa. Stosowano wobec niego inwigilację oraz działania represyjne. Z powodu odmowy wydania paszportu nie mógł wziąć udziału w soborze watykańskim II.
Był współkonsekratorem podczas sakr biskupa diecezjalnego lubelskiego Stefana Wyszyńskiego (1946), biskupa pomocniczego włocławskiego Franciszka Korszyńskiego (1946), biskupa pomocniczego lubelskiego Zdzisława Golińskiego (1947) oraz biskupów pomocniczych częstochowskich: Stefana Bareły (1961) i Tadeusza Szwagrzyka (1965).
Zmarł wskutek ataku serca 4 lipca 1965 w Częstochowie. 6 lipca 1965 został pochowany w krypcie częstochowskiej bazyliki katedralnej.
Przypisy Daty eksmisji: listopad 1939, sierpień 1942, styczeń 1944.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Biskupi częstochowscy Kategoria:Polscy kanoniści Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Pochowani w Bazylice Archikatedralnej Świętej Rodziny w Częstochowie Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1965