mały|Grób Henninga Mankella Henning Mankell (ur. 3 lutego 1948 w Sztokholmie, zm. 5 października 2015 w Göteborgu) – szwedzki pisarz, dziennikarz, reżyser i autor sztuk teatralnych.
Życie prywatne Mankell urodził się w Sztokholmie, dorastał w Sveg (region Härjedalen) oraz w Borås (Västergötland). Ojciec Henninga, Ivar, był sędzią, a dziadek, również Henning – kompozytorem. Pisarz był żonaty z Evą Bergman, córką Ingmara Bergmana. Mieszkał na zmianę w Szwecji i Mozambiku.
W roku 2014 Henning Mankell ujawnił, że zdiagnozowano u niego raka płuc. Poinformował o tym na łamach gazety „Göteborgs-Posten”.
Twórczość
W swojej twórczości porusza tematy społeczne, analizuje zmiany zachodzące w mentalności szwedzkiego społeczeństwa oraz międzyludzkie relacje. Z racji fascynacji Afryką często w jego publikacjach pojawiają się akcenty krytykujące ekonomiczną eksploatację tego kontynentu oraz bierność świata wobec degeneracji afrykańskich społeczeństw i kultury. Adresatami jego twórczości są zarówno dorośli, jak i dzieci i młodzież. Za książki dla najmłodszych czytelników został uhonorowany Nagrodą Astrid Lindgren (w 1996) oraz Medalem Nilsa Holgersona (1991).
W Polsce, podobnie jak w większości krajów poza rodzinną Szwecją, popularność przyniosła mu seria powieści kryminalnych, których bohaterem jest komisarz policji Kurt Wallander.
Powieści z Kurtem Wallanderem
Kurt Wallander to fikcyjny policjant, który mieszka i pracuje w Ystad. W powieściach wspólnie z grupą współpracowników z komendy poszukuje sprawców brutalnych morderstw. Publikacja serii rozpoczęła się w 1991.
W tych kryminałach Mankell kładzie duży nacisk na pokazanie żmudnej pracy policji, drobiazgowo rejestruje procesy myślowe swoich bohaterów. Ważniejsze od opisu zbrodni są dociekania nad psychologicznymi motywacjami postępowania bohaterów. Rozwikłanie zagadki zabójstwa poparte jest solidną i wytrwałą pracą policjantów, którzy nie są wolni od ludzkich słabostek, zdarza im się mylić i popełniać błędy.
Konstrukcja powieści Mankella nie należy do łatwych, rzadko odwołuje się do zbiegów okoliczności czy literackich fajerwerków. Styl jest rzeczowy, a wydarzenia oparte na realnym podobieństwie.
Poprzez drobiazgową rejestrację myśli i czynów bohaterów Mankell, niejako na uboczu, próbuje dociec, jakie są przyczyny zmian w mentalności szwedzkiego społeczeństwa u schyłku XX i na początku XXI wieku. Bohaterowie Mankella, wyrośli w społeczeństwie dobrobytu państwa socjalnego, muszą stawić czoła brutalizacji stosunków międzyludzkich, wszechobecności przemocy, często wywoływanej przez kulturę masową, wpływowi emigrantów na hermetyczne dotąd społeczeństwo. Motyw nieodwracalnych zmian towarzyszy również życiu prywatnemu bohaterów, którzy rozwodzą się, tracą bliskich.
Kurt Wallander jest bohaterem następujących książek: Tytuł oryginałuRokTytuł przekładuRokISBN polskiego wydaniaGłówne motywyMördare utan ansikte1991Morderca bez twarzy2004imigranci, niewiernośćHundarna i Riga1992Psy z Rygi2006rozpad ZSRR, mafiaDen vita lejoninnan1993Biała lwica2005apartheid w Południowej Afryce, zawodowi zabójcyMannen som log1994Mężczyzna, który się uśmiechał2007międzynarodowy biznes, zamożnośćVillospår1995Fałszywy trop2002sadyzm, seryjny zabójcaDen femte kvinnan1996Piąta kobieta2005maltretowanie kobiet, zemstaSteget efter1997O krok2006homoseksualizm, tajne stowarzyszenie, seryjny zabójcaBrandvägg1998Zapora2008cyberterroryzm, globalizacja, ekologiaPyramiden1999Piramida2011Cios, Szczelina, Mężczyzna na plaży, Śmierć fotografa, Piramida – zbiór opowiadań o wczesnym okresie pracy Wallandera (po raz pierwszy wyd. w Polsce w trzech tomach w serii: Zima z kryminałem)Innan frosten2002Nim nadejdzie mróz2012Kurt Wallander jest w tej powieści postacią drugoplanową, główną bohaterką jest jego córka – LindaDen orolige mannen2009Niespokojny człowiek2010zimna wojnaHanden2013Ręka2013ostatnia część cyklu, wcześniej dystrybuowana jedynie w Holandii jako Het graf (2004), w 2013 r. poprawiona, wydana po szwedzku i włączona do oficjalnego cyklu opowieści o Wallanderze.
Pozostałe publikacje
Filmy Mankell jest autorem scenariuszy do wielu filmów nakręconych w Szwecji, w tym trzech seriali o komisarzu Wallanderze. W pierwszym główną rolę grał Rolf Lassgård, w drugim Lennart Jähkel. Najnowszy z nich Wallander ma 26 odcinków, a komisarza gra Krister Henriksson: 2005 Wallander: Nim nadejdzie mróz (Innan frosten), Byfånen, Bröderna, Mörkret, Afrikanen, Wallander - Mastermind (Mastermind) 2006 Den svaga punkten, Fotografen, Täckmanteln, Luftslottet, Blodsband, Jokern, Hemligheten Mastermind jest sprzedawany w Polsce jako opcjonalny dodatek do książki Mężczyzna, który się uśmiechał.
W brytyjskim serialu główną rolę gra Kenneth Branagh.
Nagrody 1991 – Medal Nilsa Holgerssona 1991 – Svenska Deckarakademin w kategorii powieści kryminalnych 1996 – Nagroda Szwedzkiego Radia za Powieść za Comedia infantil 1996 – Nagroda Astrid Lindgren 2001 – Nagroda Złoty Sztylet, przyznawana przez Stowarzyszenia Pisarzy Literatury Kryminalnej (The Crime Writers' Association za Fałszywy trop 2005 – Gumshoe Award dla Najlepszej Europejskiej Powieści Kryminalnej (The Gumshoe Award for Best European Crime Novel za Danslärarens återkomst 2009 – Europejska Nagroda Literatury Kryminalnej Ripper Award
Przypisy
Linki zewnętrzne Archiwalna strona
Wywiad z autorem w dzienniku The Guardian
Artykuł w "Gazecie Wyborczej" o Henningu Mankellu Henning Mankell w serwisie "Deckare.pl Skandynawskie kryminały"
Kategoria:Laureaci Augustpriset Kategoria:Szwedzcy autorzy powieści kryminalnych i sensacyjnych Kategoria:Szwedzcy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1948 Kategoria:Zmarli w 2015
Kategoria:Ludzie urodzeni w Sztokholmie