right|240px|thumb|Popiersie Józefa Warszewicza w Ogrodzie Botanicznym w Krakowie dłuta Franciszka Wyspiańskiego 240px|thumb|Nagrobek Józefa Warszewicza na cmentarzu Rakowickim Józef Warszewicz (ur. 8 września 1812 w Wilnie, zm. 29 grudnia 1866 w Krakowie) – polski podróżnik, botanik i ogrodnik.
Rodzina Warszewicz nie założył rodziny i nie posiadał własnych dzieci. Opiekował się natomiast dziećmi swego przedwcześnie zmarłego brata: Antonim i Anną.
Edukacja, kariera Pod koniec lat 20. studiował na Uniwersytecie Wileńskim. Studia porzucił na wieść o wybuchu Powstania listopadowego i wstąpił do polskiej armii. Po upadku powstania emigruje, początkowo osiadł w Prusach, a następnie studiował w Berlinie i Poczdamie. Z polecenia Aleksandra Humboldta brał udział w ekspedycji naukowej do Ameryki Środkowej w latach 1845-1850 oraz do Ameryki Południowej w 1850-1853. Wzbogacił wiele kolekcji muzealnych (m.in. UJ) o zbiory florystyczne, ornitologiczne, herpetologiczne i malakologiczne.
Po spektakularnych osiągnięciach naukowych wrócił do kraju i osiadł w Krakowie. Od 1854 był pracownikiem Ogrodu Botanicznego w Krakowie, powiększając jego zbiory o około 10 tysięcy gatunków roślin. Specjalizował się w roślinach storczykowatych.
Od 1865 był członkiem czynnym miejscowym Towarzystwa Naukowego Krakowskiego.
Jest pochowany na cmentarzu Rakowickim, w kw. 9.
Upamiętnienie Jego nazwiskiem nazwano ponad 40 gatunków i 3 rodzaje roślin, m.in. Warszewiczia, Warscewiczella, Warscaea, Canna warszewiczii i Stanhopea warszewicziana Wincenty Pol napisał wiersz poświęcony Józefowi Warszewiczowi i jego działalności, Józef Warszewicz jest patronem ulicy w Swoszowicach, dzielnicy Krakowa. Jest też patronem Zespołu Szkół w Prószkowie (k. Opola) - dawnego Zespołu Szkół Rolniczych z Technikum Ogrodniczym. Wkrótce po śmierci wystawiono Józefowi Warszewiczowi pomnik, który usytuowany jest na terenie krakowskiego Ogrodu Botanicznego w pobliżu budynku Obserwatorium Astronomicznego, w cieniu dereni Śniadeckiego. Autorem rzeźby był Franciszek Wyspiański. Pomnik przedstawia popiersie Warszewicza, które zostało umieszczone na skromnym, czworobocznym postumencie o szerszej podstawie. Do postumentu została przymocowana tablica z wyrytymi słowami wiersza Wincentego Pola, treści następującej:
O Litwo, święta Matko Warszewicza. Jakże ci błogo w cieniu tych wawrzynów, Którego blasku Ojczyźnie użycza Poczciwa chwała Twych wybranych Synów!
Uczniu Jundziłła! obiegłeś dwa światy, Aby z zdobyczą wrócić do swych progów I jak syn wierny czarownymi kwiaty Osypać ołtarz Twych domowych Bogów.
Kwiat - to niewiele, ale kto da więcej - I czy dla Ciebie to, Matko, nie jedno? Byle Cię tylko kochać najgoręcej, To Ty nie wzgardzisz i ofiarą biedną.
To nasza wiara, że nic nie przepada, Co jak ofiara na ołtarz się składa. Niech więc kwiatami pamięć syna słynie, Który port stały znalazł w tej dziedzinie.
Pomnik Józefa Warszewicza był pierwszym monumentem ustawionym na terenie publicznych ogrodów w KrakowieMarek Żukow-Karczewski, Dawne pomniki Krakowa. Pomnik Józefa Warszewicza, "Echo Krakowa", 27 II 1991 r., nr 41 (13353)..
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Krakowa (PWN, 2000) Karolina Grodziska: Józef Warszewicz [w:] „Gazeta Wyborcza”, Kraków, 26 sierpnia 1999
Linki zewnętrzne Tygodnik Ilustrowany 1861 nr 86 (8 czerwca 1861), s. 209–210, Józef Warszewicz
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Polscy podróżnicy i odkrywcy Kategoria:Polscy ogrodnicy Kategoria:Polscy botanicy Kategoria:Ludzie urodzeni w Wilnie Kategoria:Ekologia tropikalna Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Urodzeni w 1812 Kategoria:Zmarli w 1866 Kategoria:Żołnierze powstania listopadowego