Stanisław Jan Milski, właśc. Stanisław Jan Hołyst (ur. 8 lutego 1897 w Czchowie, zm. 4 września 1972 w Warszawie) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser teatralny.
Życiorys Urodził się w chłopskiej rodzinie Jana Hołysta i Katarzyny z Rychterów. Ukończył szkołę baletową w Poznaniu. Po kontuzji uniemożliwiającej mu uprawianie zawodu tancerza, której nabawił się podczas wypadku, zainteresował się scenografią i kostiumologią teatralną.
Od 1916 występował na scenach teatrów Wilna, Katowic, Poznania, Lwowa, Krakowa, Łodzi i Torunia. W latach 30. XX w. parał się również reżyserią. Od 1937 współpracował z warszawską rozgłośnią Polskiego Radia w roli spikera i lektora.
W latach 1939–1941 występował na deskach Teatru Polskiego w Wilnie. Podczas II wojny światowej pracował również w zawodzie woźnicy na Wileńszczyźnie.
W sezonie 1944/45 reżyserował w Polskim Teatrze Dramatycznym w Wilnie. W 1945 razem z całym zespołem teatru wileńskiego przeniósł się do Torunia, gdzie był aktorem i reżyserem Teatru Ziemi Pomorskiej.
W sezonie 1945/1946 występował w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie, będąc jednocześnie kierownikiem artystycznym tego teatru. W sezonie 1946/1947 grał i reżyserował w Teatrze im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku, w 1948 w Teatrze Klasycznym w Warszawie, a w latach 1948–1952 ponownie w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie.
W sezonie 1955-56 reżyserował w Teatrze Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze, a w latach 1955–1964 także w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku. Od 1964 reżyserował w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie. W 1966 obchodził jubileusz pięćdziesięciolecia pracy artystycznej i przeszedł na emeryturę.
Pod koniec życia nie występował już na scenie, stał się natomiast popularnym aktorem filmowym. Grając głównie w rolach drugoplanowych, dzięki posiadanemu talentowi, tworzył prawdziwe kreacje i stąd często nazywano go „mistrzem epizodu”.
Został pochowany na cmentarzu w Warszawie-Radości.
Filmografia
Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1966)
Nagrody i wyróżnienia Wyróżnienie na I Festiwalu Sztuk Rosyjskich i Radzieckich za reżyserię Kamiennego gościa i Oświadczyn z programu Trzej geniusze (1949) Wyróżnienie na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych za rolę w Trzeba było iskry Leona Pasternaka w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie (1951) Nagroda Państwowa II stopnia za role Tomasza, ojca Szczęsnego i majstra Czerwiaczka w filmach: Celuloza i Pod gwiazdą frygijską (1955)
Przypisy
Bibliografia Stanisław Dąbrowski, Zbigniew Wilski, Zbigniew Raszewski, Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1900–1980, t. II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, .
Linki zewnętrzne
Kategoria:Artyści Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Ludzie urodzeni w Czchowie Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Radości Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1972