Ranczo (2006-2009, 2011-2016), później Ranczo. Zemsta wiedźm (2026) – polski serial komediowy w reżyserii Wojciecha Adamczyka, emitowany premierowo w TVP1 w latach 2006–2009, 2011–2016 i 2026–2027.

Historia i opis Akcja serialu rozgrywa się w fikcyjnej, niewielkiej miejscowości Wilkowyje, położonej w okolicach Radzynia Podlaskiego. Sceny nagrywane były głównie w miejscowości Jeruzal, ale także m.in. w Latowiczu i Sokulach.

Okres zdjęciowy pierwszej serii trwał od 12 lipca do 10 października 2005. Planowano zakończyć produkcję serialu w 2009 po czterech seriach, ale w związku z olbrzymią popularnością produkcji powstały kolejne odcinki. Producent Rancza po sukcesie piątej serii z 2011 zapowiedział kontynuację serialu. Oglądalność premierowego odcinka szóstej serii wyniosła 7,3 mln widzów. TVP ogłosiła, że powstaną jeszcze co najmniej kolejne dwie serie. W lipcu 2014 rozpoczęły się zdjęcia do dziewiątej serii. TVP w kwietniu 2015 potwierdziła realizację 10. serii Rancza. TVP w grudniu 2025 ogłosiła realizację 11. sezonu Rancza, który ma się składać z sześciu odcinków, a fabuła ma być jedną, spójną historią domykającą wszystkie wątki. Zdjęcia do odcinków rozpoczęły się 9 czerwca 2026, a zakończyły 20 sierpnia 2026. 18 września 2026 roku w serwisie TVP VOD pojawił się serial dokumentalny Powrót na Ranczo ukazujący pracę nad całym serialem i 11. sezonie. Serial zawiera sceny z nowej serii, które stanowią wprowadzenie do grudniowej premiery.

Przed i po każdym premierowym odcinku trzeciej serii serialu były emitowane pięciominutowe felietony pt. Od Rancza do Rancza, w których ekipa serialu m.in. opowiadała o kulisach powstawania Rancza. Od 22 marca 2009 felietony były emitowane w TVP1 w niedziele o godz. 14:00, po powtórkach odcinków czwartej serii.

Kontynuacje

W 2007 powstał pełnometrażowy film Ranczo Wilkowyje, w którym wystąpili bohaterowie serialu. W 2020 planowano nagranie kolejnego filmu na bazie serialu pt. Ranczo: Zemsta wiedźm. Projekt po śmierci Pawła Królikowskiego, odtwórcy roli serialowego Kusego, miał zostać anulowany, ale w 2021 zmieniono decyzję i poinformowano, że możliwe jest nagranie filmu i miniserialu. TVP w grudniu 2025 ogłosiła, że projekt zostanie zrealizowany w formie sześcioodcinkowego serialu.

W 2014 premierę miała Ławeczka w Unii, 10-odcinkowy spin-off Rancza, który powstał z okazji 10-lecia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Na podstawie serialu powstały dwa spektakle teatralne: Smak mamrota (premiera: 24 września 2008) i Cud medyczny w Wilkowyjach (premiera: 31 stycznia 2014).

W 2014 na rynku wydawniczym ukazały się dwie powieści autorstwa Roberta Bruttera i Jerzego Niemczuka: Ranczo i Ranczo 2, które są inspirowane wydarzeniami przedstawionymi w serialu.

Adaptacje W latach 2013–2018 w Estonii na kanale Kanal 2 emitowano estońską adaptację serialu pt. Naabriplika, która doczekała się 131 odcinków.

Spis serii Seria Odcinki Sezon Premiera serii Finał serii Pora emisji Średnia oglądalność (mln) Ranczo 1. 1–13 (13) wiosna 2006 5 marca 2006 21 maja 2006 niedziela 20.15 4,72 2. 14–26 (13) wiosna 2007 18 marca 2007 17 czerwca 2007 6,86 3. 27–39 (13) wiosna 2008 9 marca 2008 1 czerwca 2008 6,90 4. 40–52 (13) wiosna 20091 marca 2009 (prapremiera 31 grudnia 2008Prapremiera 1 odcinka serii (40. ogółem).) 24 maja 2009 8,28 5. 53–65 (13) wiosna 2011 6 marca 2011 5 czerwca 2011 niedziela 20.25 6,65 6. 66–78 (13) wiosna 2012 4 marca 2012 27 maja 2012 6,17 7. 79–91 (13) wiosna 2013 3 marca 2013 26 maja 2013 6,22 8. 92–104 (13) wiosna 2014 2 marca 2014 25 maja 2014 6,15 9. 105–117 (13) wiosna 2015 8 marca 2015 7 czerwca 2015 6,00 10. 118–130 (13) jesień 2016 4 września 2016 27 listopada 2016 5,30 Ranczo. Zemsta wiedźm11.131–136 (6)jesień-zima 20266 grudnia 202627 grudnia 2026niedziela i święta 20.20 Ostatni odcinek 10. sezonu serialu, wyemitowany 27 listopada 2016 w TVP1, obejrzało 6,11 mln widzów.

Fabuła Seria 1:2006

Lucy Wilska, Amerykanka polskiego pochodzenia, przylatuje do Polski z zamiarem zmiany życia po rozwodzie. Trafia do niewielkiej miejscowości o nazwie Wilkowyje, gdzie mieści się zrujnowany dworek, który odziedziczyła po zmarłej prababci. Po zapoznaniu się z urokiem Wilkowyj postanawia zamieszkać na wsi, czemu sprzeciwia się wójt, Paweł Kozioł, brat-bliźniak lokalnego proboszcza, Piotra Kozioła. Włodarz Wilkowyj, namówiony przez żonę, Halinę – chciał nabyć dworek dla córki, Klaudii. By zniechęcić Lucy do zamieszkania w Wilkowyjach, wraz z inżynierem budowlanym Andrzejem Więcławskim celowo postarza dworek i montuje w nim głośniki wydające przeraźliwe dźwięki. Sabotaż nie przynosi skutku, bo Lucy decyduje się na pozostanie w Wilkowyjach. Wójt nie ustaje w działaniach przeciwko Amerykance i m.in. rozsiewa po Wilkowyjach plotki na jej temat, a także nie zgadza się, by Lucy uczyła języka angielskiego w szkole, dlatego Amerykanka przyjmuje uczniów w salce parafialnej.

Lucy zaprzyjaźnia się z „Kusym”, który mieszka w przydworkowej komórce i pomaga jej w zajmowaniu się domem. Lucy pomaga Kusemu zwalczyć uzależnienie od alkoholu i oferuje mu zamieszkanie na strychu w jej dworku. Lucy pewnego dnia zostaje porwana przez lokalnych pijaków, Solejuka i Hadziuka, którzy w uprowadzeniu Amerykanki upatrują szansy na poprawę swojej marnej sytuacji materialnej. Lucy z opresji ratują żony porywaczy. thumb|Ławeczka, na której przesiadują Solejuk, Hadziuk, Pietrek i Japyczowie thumb|Wino marki Mamrot, które piją bywalcy przysklepowej ławeczki Pod sklepem Krystyny Więcławskiej (jedynym w Wilkowyjach) znajduje się ławeczka, na której przesiadują; Solejuk, Hadziuk, Pietrek i Jan Japycz. Panowie całe dnie rozmyślają nad różnymi aspektami życia i krytykują innych, popijając przy tym tani alkohol. Hadziukowa zaczyna hodować kozy, co wśród wielu wilkowyjczan uchodzi za zajęcie uwłaczające godności. Następnie zakłada biznes mleczarski, w czym pomaga jej Klaudia Kozioł, tworząc biznesplan i doradzając w zaciągnięciu kredytu.

Tomasz Witebski, przy wsparciu m.in. Lucy, otwiera niezależną gazetę „Wieść Gminna”. Zyskuje sobie poparcie i szacunek mieszkańców Wilkowyj, ujawniając, że wójt jest najbardziej znienawidzoną osobą we wsi. Witebski boi się reakcji Kozioła, ale ten niespodziewanie zachęca redaktora do dalszej pracy, ale silnie cenzuruje treść gazety. Witebski w wyniku nacisków ze strony Lucy i proboszcza Piotra Kozioła wkrótce zakłada konkurencyjny tytuł – „Wieść Parafialną”, która poddawana jest jeszcze silniejszej cenzurze ze strony duchownego. Oba tytuły wkrótce upadają.

W Wilkowyjach zbliżają się kolejne wybory na wójta. Kozioł jest pewny kolejnego zwycięstwa, ale do czasu, aż Lucy również deklaruje start w wyborach. Wilska razem z Kusym i proboszczem obmyśliła intrygę, która ma doprowadzić wójta do zobowiązania się w kościele do dotrzymania obietnic wyborczych. Wójt wygrywa wybory. Lucy i Kusy w końcu rozumieją, że łączy ich uczucie.

Seria 2: 2007 Lucy i Kusy zbliżają się do siebie. Kusy wzbrania się przed miłością do Lucy, bo uważa, że ich związek nie ma przyszłości, dlatego proponuje jej przyjaźń. Na prośbę Lucy porzuca alkohol i wraca do malowania. Lucy w obawie przed brakiem zainteresowania abstrakcyjną sztuką Kusego (przez co artysta może stracić twórczą wenę) nakłania proboszcza do kupna obrazu. Odkrywszy intrygę, Kusy porzuca malowanie abstrakcyjne na rzecz tworzenia sztuki komercyjnej. Obrazy przedstawiające głównie diabły podlaskie cieszą się dużym wzięciem wśród klientów, ale sukces finansowy odbija się negatywnie na samopoczuciu i samoocenie Kusego

Kozioł po wyborze na wójta odkrywa, że Czerepach spiskował przeciwko niemu w trakcie kampanii wyborczej. Sekretarz, straciwszy dyscyplinarnie pracę w urzędzie, wyprasza u proboszcza posadę kościelnego i, żądny zemsty, wprowadza wirusy komputerowe do wszystkich sprzętów w urzędzie, co zmusza wójta do pojednania się z byłym asystentem, w czym pomaga mu Więcławski. Kozioł przerabia miejscową gospodę w ekskluzywny klub dla dżentelmenów pod nazwą Country Club, ale zmiany budzą sprzeciw wśród stałych bywalców knajpy, którzy rozpętują awanturę na uroczystym otwarciu lokalu. Klub w wyniku afery zostaje udostępniony wszystkim mieszkańcom.

Lucy chce otworzyć uniwersytet ludowy w Wilkowyjach. Prosi o pomoc obeznanego w funduszach unijnych Czerepacha, ale ten sabotuje pomysł, bo Amerykanka wcześniej odrzuciła jego zaloty. Lucy po wyjeździe Czerepacha na kurs samorządowy do Brukseli w otwarciu uniwersytetu pomaga Fabian Duda, nowo przyjęty do gminy praktykant, w którym zakochała się Klaudia Kozioł. Ku rozpaczy Lucy, uczelnia nie cieszy się zainteresowaniem wśród wilkowyjan.

Więcławscy tworzą szczęśliwe małżeństwo, ale w obawie przed ewentualną kontrolą fiskusa i prokuratury planują rozwód, co wywołuje kryzys w ich związku, który ostatecznie udaje im się pokonać. Do Wilkowyj po dekadach nieobecności wraca Stanisław Japycz, brat podupadającego na zdrowiu Jana. Stach, tak jak jego brat, ma skłonność do picia alkoholu, co nie podoba się Michałowej, która odnawia z nim dawny romans. Na wieś powraca również Pietrek, który przez kilka tygodni pracował na budowie w Anglii. Solejukowa otwiera rodzinny biznes i sprzedaje własnoręcznie lepione pierogi, w czym pomagają jej Hadziukowie. Violetka wdaje się w romans z wójtem, po czym wiąże się z policjantem Stanisławem, który się jej oświadcza. Wezół chce wyjechać do pracy za granicę, czemu skutecznie przeciwstawiają się mieszkańcy Wilkowyj, na czele z braćmi Koziołami.

Lucy chce pogodzić ze sobą braci Koziołów, a każdy z nich ma ku temu motyw: proboszczowi nie wypada odmówić, a wójt liczy na korzyści materialne z tego tytułu. Bracia na hucznej imprezie urodzinowej godzą się na oczach wilkowyjan.

Seria 3: 2008 Lucy i Kusy zostają parą, ale nie chcą ujawniać swojego związku w obawie przed komentarzami wilkowyjan. Wydaje ich Arkadiusz Czerepach. Proboszcz Kozioł piętnuje związek Lucy i Kusego, który uznaje ich życie bez ślubu za naganne moralnie. Lucy w wyniku konfliktu z proboszczem traci pracę nauczycielki języka angielskiego w domu parafialnym. Lucy z ambony piętnuje również ksiądz Robert, nowy wikary, którego do opieki dostaje proboszcz Kozioł. W obronie szykanowanej Amerykanki stają mieszkanki Wilkowyj, co wzbudza w duchownym chęć wyjazdu na misję do Afryki.

Czerepach po powrocie z Brukseli zakłada z Tomaszem Witebskim agresywny koncern mediowy – Radio Wilkowyje i gazetę „Lustro Gminy”, a za pomocą podsłuchów umieszczonych w rozdawanych mieszkańcom za darmo odbiornikach radiowych podsłuchuje wilkowyjan. Gdy sprawa wychodzi na jaw, były sekretarz ucieka z miasta. Ksiądz Robert swoją surowością zniechęca do siebie wiernych. Pod wpływem proboszcza Kozioła przechodzi przemianę wewnętrzną i angażuje się z Lucy w działalność społeczną, organizując pośrednictwo pracy sezonowej. Wójt otrzymuje medal za najlepszą w województwie absorpcję środków unijnych, do czego przyczynił się Fabian Duda, składając wiele wniosków na łączną kwotę 15 mln euro.

Lucy przygarnia do siebie Violetkę, która pozostaje bez pracy i dachu nad głową po pożarze Country Clubu. Michałowa i wójt są przeciwni odbudowie knajpy. Bywalcy ławeczki podejmują działania mające doprowadzić do powstania nowego lokum, w tym celu potajemnie terroryzują wójta. Ostatecznie powstaje restauracja pod nazwą U Japycza, ku pamięci zmarłego Jana Japycza. Violetka i Stanisław zostają parą. Zaniedbana Solejukowa wyczuwa, że syn jej się wstydzi i nie chce, by ta uczestniczyła we wręczeniu mu dyplomu w szkole, dlatego z pomocą Lucy i Hadziukowej przechodzi zewnętrzną przemianę. Więcławska zatrudnia w sklepie swoją siostrzenicę Jolę, w której podkochuje się Pietrek. Na wieś przyjeżdża ciężarna Weronika Więcławska (córka Andrzeja i Krystyny) i jej narzeczony, Kao Tao.